Doruk Madencilik emekçilerinin sürdürdükleri direnişle Yıldızlar SSS Holding ve Holding’in patronu Sebahattin Yıldız bir kez daha gündeme geldi. Emekçilerin haklarını gasp etme konusunda kabarık bir sicili olan Yıldızlar SSS Holding’in ve Sebahattin Yıldız’ın nasıl bir geçmişi var?
- Sebahattin Yıldız, servetini çoğunlukla özelleştirmelerle elde etti. 2004’te özelleştirilen Eti Gümüş’ü 20,6 milyon doları peşin ödenmesi şartıyla 41,2 milyon dolar’a satın aldıktan sonra Yıldız hızla büyümeye başladı. Bu özelleştirme o dönem çok tartışılmış ve “Büyük Soygun” olarak nitelenmişti. Çünkü Eti Gümüş, AKP iktidarı tarafından Yıldız’a değerinin çok altında bir parayla satılmıştı. Maden Mühendisleri Odasına göre Eti Gümüş’ün o günkü değeri 450 milyon dolardı.
- Elektriğin özelleştirilmesinden de pay almaya çalışan holding 2010 yılında özelleştirilen Osmangazi Elektrik Dağıtım AŞ’yi de 485 milyon dolara devraldı. Ancak şirketin TETAŞ’a olan borcu holding tarafından ödenmediği için 2013 yılında EPDK, Osmangazi Elektrik Dağıtım AŞ’ye el koydu. Şu an emekçileri direnişte olan ve Eskişehir’de bulunan Doruk Madencilik de, 2022 yılında Yunus Emre Termik Santraliyle beraber TMSF’den Sebahattin Yıldız’ın şirketi Yıldızlar SSS Holding’e devredildi. Holding ayrıca 2025 yılı başında özelleştirmeye konu olan ve bu nedenle emekçileri de direnişe geçen Çayırhan Termik Santrali ve Maden İşletmesine talip olmuştu.
- Holding ayrıca kamu bankalarının ve özel bankaların verdiği krediler, devlet tarafından verilen teşviklerle de büyüdü. AKP iktidarına yakın olan Sebahattin Yıldız’a 2010 yılında TBMM tarafından Mehmet Cengiz’le beraber “Üstün Hizmet Ödülü”de verildi.
- Doruk Madencilik’in satın alınması süreci de dikkat çekti. Sözcü’de yer alan bir iddiaya göre Yıldızlar SSS Holding, 3,1 milyar liralık teklif verdiği tesis için 1,1 milyon lira yani o günkü kurla 65 bin dolar ödedi. Kalan para ise santral için Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası’ndan alınan borca sayıldı. Böylece Doruk Madencilik de Yıldızlar SSS Holding tarafından ucuza kapatılmış oldu.
- Nefes’ten Nisanur Yıldırım’ın haberine göre Yıldızlar SSS Holding’e ait Doruk Madencilik şirketi 2022, 2023 ve 2024 yıllarında Kurumlar Vergisi de ödemedi. Üstelik şirket iki yılda TEİAŞ’tan 131,2 milyon TL kapasite mekanizması ödemesi de aldı. Ayrıca Doruk Madencilik, Şubat 2026’da 300 milyon TL sermaye artışına giderek sermayesini 380 milyon TL’ye çıkardı.
- Bunların yanında Yıldızlar SSS Holding’in Ankara, Kayseri, İzmir, Hatay, Bilecik, Çankırı, Gümüşhane, Çanakkale, Trabzon, Giresun gibi pek çok yerde maden sahası ve fabrikası var. Halk TV’den Bahadır Özgür’ün derlediği bilgilere göre Yıldızlar SSS Holding toplam 2364 adet maden ruhsatına sahip. Bunun 1433’ü arama ruhsatı, 577’si işletme ruhsatı talebi, 354’ü ise işletme ruhsatı. Ruhsatların 497’si endüstriyel hammadde, 1662’si metalik madenler, 205’i de enerji madenleri.
- Doruk Madencilik emekçileri direnişteyken, 21 Nisan’da, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünden de dikkate değer bir açıklama geldi. Genel Müdürlüğün internet sitesinde yer alan bu açıklamaya göre bazı madencilik şirketlerinin arazi tahsis taleplerinin kabul edildiği bilgisi yer aldı. Bu listeyle beraber Sebahattin Yıldız’ın Çankırı Şabanözü bölgesine dair tahsis talebinin kabul edildiği açıklandı.
- Yine Bahadır Özgür’e göre Yıldızlar SSS Holding, çevreyi de kirletiyor. Örneğin Giresun Şebinkarahisar’da yer alan şirkete ait Nesko Madencilik’in atık havuzu 18 Kasım 2021 tarihinde çöktü ve 4500 ton zehirli atık Şebinkarahisar’daki tarım arazilerine yayıldı. 2014’te bu havuzların faaliyeti durdurulmuş olan ancak buna rağmen çalışmaya devam edilmişti. 2021 yılındaki faciadan sonra da süresiz olarak “faaliyet durdurulmuş” ve şirkete 12 milyon TL para cezası verilmişti. Ancak buradaki faaliyetler bu cezanın verilmesinden hemen sonra yine başladı.
- BirGün’e konuşan eski bir Eti Gümüş çalışanı da Elazığ’ın Maden ilçesininde Yıldızlar SSS Holding yüzünden önemli ölçüde zarar gördüğünü belirtti. Burada çalışırken pek çok defa maaşlarının ödenmediğini, ödenenlerin de eksik ödendiğini ifade eden eski Eti Gümüş çalışanı ayrıca “2012 yılından beri yapılan hatalı hafriyat dökümleri nedeniyle bölgede çökme tehlikesi oluştu. İnsanlar evlerini boşaltmak zorunda kaldı, köprüler yıkıldı, çarşıdaki dükkânlar kapandı. Benim evimi yıktılar, yenisini yapmadılar. Mağduriyeti yaratanlar bedelini ödemedi.” ifadelerini kullanarak Maden ilçesinde yaratılan tahribatın boyutunu gözler önüne serdi.
- Yıldızlar SSS Holding, 2019 yılının Temmuz ayında Gümüşhane’deki maden sahasında il merkezine yaklaşık 45 km uzaklıkta olan ve siyanür merkezine dönüştürdüğü Karamustafa köyünde atık su borularının patlaması ve Midi Deresi’ne siyanür karışmasıyla da gündeme gelmişti. Buna rağmen holding 2024 yılında yine Gümüşhane ve Rize’de dinamitli ve siyanürlü başka maden projeleri de planlamıştı.
- Yıldızlar SSS Holding, emekçilerin haklarını sadece Doruk Madencilik özelinde gasp etmiyor. Bu alanda sicili oldukça kabarık olan Holding’in bünyesinde bulunan pek çok işletmede emekçiler geçmişte direnişe geçmişti. Sözcü’den Erdoğan Süzer’in derlediği bilgilere göre 2014’te Çankırı Kurşunlu’daki emekçiler 7 ay maaş alamadı ve bunun üzerine emekçiler yolları kapattı. Ayrıca burada 2018 yılında da 1000 işçi ücretlerini alamadı ve işten çıkarıldı. 2015’te Bilecik Söğüt’te de 1150 işçi aynı sebeplerle greve çıktı, eylemler düzenledi. Ardından buradaki işçiler de ücretsiz izne çıkarıldı. 2019 yılında tartışmalı bir şekilde özelleştirilerek Yıldızlar SSS Holding’e satılan Kütahya’daki Eti Gümüş işletmesi de yine ödenmeyen maaşlar, işten çıkarmalar ve direnişlerle gündeme geldi.
- 2020 yılında Çanakkale Yenice’deki maden işçileri, maaşlarının ödenmemesi ve işten çıkarmalar nedeniyle maden sahasını işgal etti. 1 hafta süren eylem Çanakkale Valisinin söz vermesi üzerine sona erdirildi, ancak bu söze rağmen işten çıkarmalar devam etti. Bundan 3 yıl sonra da aynı eylemi Doruk Madencilik emekçileri gerçekleştirdi. Doruk Madencilik emekçileri, 2023 yılında da ödenmeyen maaşları ve işten çıkarılan arkadaşlarının işe alınması için maden sahasına kendilerini kapatarak oturma eylemi ve açlık grevi düzenlemiş, 2025 yılı başında emekçiler bir kez daha direnişe geçmişti.
- Ayrıca Yıldız Bakır, Trabzon Yomra-Sürmene ve Eskişehir Yunus Emre Termik Santralinde de aynı şeyler yaşandı. Yunus Emre Termik Santralinde emekçiler iki kez greve çıktı.
- Öte yandan Doruk Madencilikle birlikte bütün buralarda işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemlerinin yetersiz olduğu, çalışanlara eski ekipmanların kullandırıldığı da dile getiriliyor.
- Bütün bunlara rağmen Yıldızlar SSS Holding’in internet sitesinde yer alan patron Sebahattin Yıldız’ın mesajında şu ifadeler yer alıyor: “Hangi şart ve ahvalde olursa olsun çalışanların mutluluğu, tartışmasız vazgeçilmezlerim olmuştur. İnsan kaynağını hep ön planda tutmaktayız. Çalışmalarımızda uluslararası standartlarda yönetim anlayışını esas almakta ve ekip çalışmasına önem vermekteyiz.”
- T24’ten Çiğdem Toker’in haberine göre emekçilerin hakkını ödemeyen Sebahattin Yıldız’ın 2020 yılında düzenlenen Osmanlı ve Karma Sanat Eserleri müzayedesindeki açık artırmada 2. Abdülhamid’in tarihi cep saatini 183 bin dolara satın aldığı ortaya çıktı.
- Yıldızlar SSS Holding’in CEO’su Ali Vahit Atıcı’nın da eski TÜGVA Bayburt İl Başkanı olduğu, ardından Maliye Bakanlığı ve TBMM’de bir dönem “danışman” kadrosunda yer aldığı ortaya çıktı.
