“Terörsüz Türkiye” adıyla pazarlanan ve MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin çağrısıyla başlatılan Amerikan Barışı süreci, Ankara’da düzenlenen NATO zirvesinin ardından hızlandı. Mevcut durumda “Çerçeve Yasa” konusu üzerinde yürütülen Amerikan Barışı Süreci, Suriye’de Cihatçı Terör Örgütü HTŞ’nin darbeyle iktidarı ele geçirmesinden kısa bir süre önce Devlet Bahçeli’nin yaptığı “Abdullah Öcalan Meclis’e gelsin, PKK’nın feshedildiğini duyursun” çağrısıyla başlamış, 14 Mayıs 2025’te Tom Barrack’ın ABD Ankara Büyükelçisi olarak atanmasından sonra ise hızlanmıştı. Ardından HTŞ ile YPG arasında Suriye’nin paylaşılması pazarlıkları hız kazanmış, İsrail’in bölge genelindeki saldırılarını yoğunlaştırması da aynı zamana denk gelmişti.
Abdullah Öcalan ile yapılan görüşmeler ve TBMM bünyesinde kurulan Amerikan Barışı süreci komisyonunun çalışmalarını sonuçlandırmasının ardından süreç donuk bir görüntü vermişti. Ancak NATO zirvesinin hemen öncesinde ve ABD’nin İran’a emperyalist saldırıyı yeniden başlatmayı planladığı sırada AKP’nin Sapanca’da düzenlediği 33. İstişare ve Değerlendirme Toplantısında konuşan AKP’li Cumhurbaşkanı Erdoğan sürecin hukuki altyapısını oluşturacak olan çerçeve yasanın TBMM yaz tatiline girmeden çıkarılacağını söyledi. Bu açıklamadan sonra DEM Parti ile AKP-MHP arasındaki temaslar yoğunlaştı.
Cumhuriyet’e konuşan AKP kaynakları, çerçeve yasanın hazırlanmasında “Milliyetçi kesimlerin hassasiyetlerinin dikkate alındığını” vurgularken DEM Parti’ye yönelik olarak ise “DEM Parti zaman zaman takvim ve içerik konusunda iktidara bir şeyleri dikte etmeye çalışıyor. Oysa bu konuda devlet zaten titiz bir çalışma yürütüyor. Sürecin kamuoyu önünde bu şekilde tartışılması faydadan çok zarar getiriyor” görüşünü dile getirdi. Ayrıca aynı kaynaklar süreç boyunca Abdullah Öcalan’ın adının ön plana getirilmesinin de kamuoyunda rahatsızlık yarattığını, bu konuda daha dikkatli olunması gerektiğini belirtti.
NTV ve CNN Türk’ün haberlerine göre çerçeve yasanın ayrıntıları da netleşmeye başladı. İki kaynakta yer alan iddialara göre yasa, TBMM yaz tatiline girmeden çıkarılacak ancak yasanın uygulanması Milli Güvenlik Kurulu’nun (MGK) “PKK feshedilmiştir, silahlar bırakılmıştır” yönünde teyit kararı almasına ve bu kararın Cumhurbaşkanı tarafından yayınlanmasına bağlanacak. Bu teyit kararından sonra 6 ay – 1 yıllık bir zaman dilimi boyunca uygulanmasına geçilecek olan ve 10-11 maddeden ibaret olması planlanan düzenlemede Abdullah Öcalan ve PKK yönetici kadrosuna ilişkin özel bir düzenleme yapılmayacağı, ayrıca ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanların yasanın kapsamı dışında tutulacağı belirtiliyor. PKK yöneticileri ile silahlı eyleme karışmamış olanların durumları yasada farklı ele alınacak. Topluma kazandırma mekanizması ise bakanlıklar arası eşgüdümle kurulacak. PKK mensuplarının toplumsal hayata dönüşleri için destek sağlanacak. Silah bırakan PKK mensuplarının entegrasyon programına katılması ve yeniden örgütsel faaliyette bulunmayacağına dair taahhüdü şartları ile etkin pişmanlık hükümlerinden faydalanabileceği ifade ediliyor. Türkiye’ye dönmek isteyen PKK mensupları, PKK faaliyetleri kapsamında yasal olarak herhangi bir suça karışmamışsa Türk Ceza Kanununun 221. maddesinde yer alan etkin pişmanlık hükümleri uyarınca ceza almayabilecek. Yasal olarak suça karışanların dosyaları ise mahkemeler tarafından tek tek incelenecek. Türkiye’ye gelecek PKK mensupları 3 ya da 5 yıl adli kontrole tabi tutulacak. Bu kişilerin bu süreçte herhangi bir kamu kurumunda çalışamayacağı ve siyaset yapamayacağı da düzenlemede yer alması beklenen başlıklar arasında. DEM Parti’nin talepleri arasında ise çerçeve yasanın kapsayıcı olması, örgüt yöneticilerinin kapsam dışında bırakılmaması ve “suça karışan-karışmayan” ayrımı yapılmaması, Abdullah Öcalan’ın statüsü ile cezaevi koşullarının iyileştirilmesi ve silahsızlanma sürecinin yürütülmesi için gerekli mekanizmaların oluşturulması yer alıyor.
Ayrıntıların netleşmesinden sonra DEM Parti İmralı heyeti, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’la görüştü. Görüşmeden sonra TBMM’de düzenlenen 15 Temmuz anmasında konuşan Kurtulmuş, Türkiye’nin önünde iki “önemli ödev” bulunduğunu belirtti, bunlardan ilkini “Terörsüz Türkiye sürecini başarıya ulaştırmak ve TBMM’de yasaları hazırlayarak son noktaya ulaşabilmek” olarak nitelerken ikincisini ise “Terörsüz Türkiye’yle ilgili işlerimizi Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde tamamladıktan sonra bütün siyasi partilerin ortak çabasıyla yeni bir Anayasa yapma sürecini de en kısa süre içerisinde başlatmak” olarak niteledi.
Ardından DEM Parti İmralı Heyeti, AKP Genel Başkanvekili Efkan Ala ve AKP Grup Başkanı Abdullah Güler’den oluşan AKP heyetiyle ve MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’yle görüştü. Bu görüşmelerde çerçeve yasa taslağı ele alındı. Görüşmelere dair DEM Parti cephesinden Parti Sözcüsü Ayşegül Doğan ve DEM Parti Eş Genel Başkan Yardımcısı Tayip Temel açıklamalarda bulundu. Ayşegül Doğan, açıklamasında “çerçeve yasanın çıkarılmasının sonbahara kaldığı” iddiasını yalanladı. Temel ise Bahçeli ile yapılan görüşmede “Bahçeli’nin sürecin devlet politikası olduğunu ve nihayete ulaştırılması gerektiğini söylediğini” aktarırken Kuzey Irak’ın Gara ve Zap bölgelerinde bulunan PKK mensuplarının Kandil’e doğru çekildiklerini belirtti.
BBC Türkçe’den Ayşe Sayın’ın haberine göre ise AKP heyeti, İmralı heyetine çerçeve yasanın “en geç ağustosun ilk haftasında çıkarılacağı” hususunda net mesaj verdi. AKP kaynakları ise çerçeve yasaya ilişkin hazırlıkların büyük ölçüde netleştiğini, ancak henüz teklif metnine dönüşmediğini belirterek, Meclis’te uzlaşma sağlanması halinde düzenlemenin Meclis tatile girmeden yasalaşabileceğini söyledi. DEM Parti kaynakları da teklif metni konusunda muhalefetle de uzlaşı aranacağını, ardından teklif metninin hazırlanacağını söyledi. Bu kapsamda TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un gelecek hafta Meclis’te temsil edilen siyasi partileri ziyaret ederek genel çerçeveyi paylaşması, görüş ve önerilerini alması, daha sonra da çerçeve yasa teklifine son şeklinin verilmesi bekleniyor. DEM Parti kaynaklarına göre Numan Kurtulmuş’un siyasi parti temaslarının ardından gelecek hafta sonuna doğru DEM Parti heyeti İmralı’ya gidecek. Burada Abdullah Öcalan’a siyasi partilerle yapılan görüşmelerin sonuçları ve ortaya çıkacak yasa taslağı aktarılacak ve Abdullah Öcalan’ın fikirleri alınacak.
