COP31 ortakları hangi faaliyetleri yürütüyor?
9-20 Kasım 2026’da Antalya’da düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31), iklim krizine karşı uluslararası politikaların ele alınacağı bir konferans. Zirvenin resmî ortakları arasında Koç Holding “Küresel İş Ortağı”, BBVA Group ve Garanti BBVA “Küresel Bankacılık Ortağı”, Cengiz Holding ise ''Uygulama Ortağı'' olarak yer alıyor. Sabancı Holding ''Elektrifikasyon Ortağı'' olarak listelenirken Ziraat Bankası, Halkbank, VakıfBank ve Emlak Katılım Bankası ''Ana Ortaklar'' arasında bulunuyor. Limak Holding ve IC Holding ile Sinpaş da zirvenin “İklim Destekçileri” listesinde bulunuyor.
Bu şirketlerin faaliyet alanları birbirinden farklı. Limak ve IC holdinglerinin ortak olduğu YK Enerji, Yeniköy ve Kemerköy termik santrallarını işletiyor. Cengiz Holding bünyesindeki Eti Bakır ve Eti Alüminyum maden faaliyet yürütüyor. Sinpaş ise gayrimenkul ve turizm projeleri yürütüyor.
Limak ve IC Holding: Akbelen’de talan, COP31’de iklim destekçiliği
Limak Holding ve IC Holding’in ortak olduğu YK Enerji, Muğla’nın Milas ilçesindeki Yeniköy ve Kemerköy termik santrallarını işletiyor. Kömürle çalışan bu santralların yakıt ihtiyacı, bölgede maden sahasının genişletilmesine ilişkin sürecin temel nedenleri arasında gösteriliyor. Akbelen Ormanı çevresinde maden sahasının genişletilmesine yönelik çalışmalar ve 2023’te başlayan ağaç kesimleri, bölge sakinleri ile çevre savunucularının tepkisine neden oldu. Şirketin faaliyetleri, termik santrallara kömür sağlanması ile orman ve çevresindeki arazilerin madencilik amacıyla kullanılması arasındaki bağlantı nedeniyle tartışılıyor.
Süreçteki son önemli hukuki gelişmelerden biri, 2026’da acele kamulaştırma kararıyla ilgili açılan davada yaşandı. Danıştay 6. Dairesi, Akbelen Ormanı çevresindeki altı köyde bulunan 679 parsel için alınan acele kamulaştırma kararına karşı açılan davayı reddetti. Kararda enerji arz güvenliği ve mevcut kömür rezervlerinin tükenmekte olması gerekçeleri öne çıktı. Karara karşı çıkan bölge sakinleri ve davacıların temyiz yoluna başvuracakları bildirildi.
Cengiz Holding: Korunan dağlardan siyanürlü maden projelerine
COP31’in uygulama ortağı Cengiz Holding, enerji ve madencilik alanlarındaki faaliyetleriyle birden fazla çevresel tartışmanın odağında. Holding bünyesindeki Eti Bakır ve Eti Alüminyum maden işletmeleri yürütürken Cengiz Enerji de elektrik üretimi alanında faaliyet gösteriyor. Grubun çevresel etkileri, tek bir proje veya mahkeme kararıyla sınırlı değil.
Holding bünyesindeki Eti Bakır’ın Artvin’in Murgul ilçesine bağlı Damar köyünde planladığı siyanürlü altın ayrıştırma tesisi için 2025’te Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreci kapsamında halkın katılımı toplantısı düzenlenmek istendi. 20 Kasım 2025’te yapılması planlanan toplantı, bölge sakinleri ve çevre örgütlerinin protestoları nedeniyle gerçekleştirilemedi. Bölge sakinleri, planlanan tesisin su kaynaklarına ve yaşam alanlarına zarar verebileceğini savundu.
Antalya Akseki’deki koruma alanı Gidengelmez Dağları’nda Eti Alüminyum’un maden faaliyetlerini genişletme planı, Çanakkale Kazdağları’ndaki Halilağa projesi ve Eskişehir Alpagut-Atalan’daki maden girişimi, Gidengelmez Dağları'nda, Değirmenlik köyüne 300 metre mesafede, proje dosyasında açık ocak madenciliği ve delme-patlama yöntemi, Murgul'da mevcut maden sahalarının genişletilmesi, siyanürlü altın ayrıştırma tesisi ve yeni atık depolama tesisi planları, Kazdağları ve Eskişehir’deki projeler de maden faaliyetlerinin ormanlar, su kaynakları ve yerel yaşam üzerindeki etkileri bu tartışmaların farklı örnekleri.
Murgul örneği, Cengiz Holding’in COP31’deki konumuyla madencilik faaliyetleri arasındaki ilişkiyi somutlaştırıyor.
Sinpaş’ın Kızılbük projesi: Mahkeme kararları ve deniz ekosistemi
COP31’in iklim destekçileri arasında yer alan Sinpaş’ın Marmaris’teki Kızılbük otel ve devre mülk projesi, ruhsat iptalleri ve deniz ekosistemine etkileri nedeniyle yıllardır çevre savunucularının itirazlarına konu oluyor.
Muğla 3. İdare Mahkemesi, 2024’te projeye ait 17 yapı ruhsatını ve imar durum belgesini iptal etti. Mahkeme kararlarına rağmen projede inşaat faaliyetlerinin sürdüğü, deniz tabanındaki çalışmaların ise kirlilik riski yarattığı öne sürüldü. Çevre savunucuları deniz ekosisteminin zarar göreceğini savundu.
2026’da ise Kent Politikaları Derneği, proje alanındaki iş makinelerinin deniz tabanına müdahale ettiğini belirterek ekosistemin zarar gördüğünü savundu.
Bankaların iklim politikaları ne gösteriyor?
COP31’in ana ve küresel ortakları arasında kamu bankaları ile özel bankalar da bulunuyor. İklim İçin 350 Derneği ile Sürdürülebilir Ekonomi ve Finans Araştırmaları Derneği’nin (SEFiA) 2025 tarihli “Türkiye’deki Bankaların İklim Değişikliğine Yaklaşımı” raporu, 17 bankanın iklim politikalarını karşılaştırıyor. Rapora göre, incelenen bankaların 11’inde yeni kömür finansmanını dışlama, mevcut kömür finansmanından çıkış veya net sıfır hedeflerinden en az biri eksik. Araştırma, bankacılık sektöründe iklim hedeflerinin kapsamı ve kömürden çıkış politikalarının tutarlılığı konusunda eksikler bulunduğunu ortaya koyuyor.
COP31 hazırlıkları için milyarlarca liralık ihale
COP31’in Antalya’daki hazırlıkları kapsamında etkinlik alanının inşaatı, altyapısı ve çevre düzenlemesi için 2026/632568 numaralı ihale düzenlendi. İhalenin sonuç kaydında sözleşme bedeli 8 milyar 85 milyon lira olarak yer aldı. İhaleyi Özyazıcı İnşaat üstlendi. Sözleşme 24 Nisan 2026’da imzalandı.
İhale kayıtlarına göre yaklaşık maliyet 8 milyar 376 milyon 960 bin 613 lira 85 kuruş olarak hesaplandı. Kamu İhale Kanunu’nun 21/B maddesi kapsamında pazarlık usulüyle gerçekleştirilen ihalede dokuz geçerli teklif bulundu.
COP31 ortakları hangi ölçütlerle seçildi?
COP31’ün resmî internet sitesi, sponsor ve destekçileri farklı kategoriler altında listeliyor. Bu listeler şirketlerin zirvedeki konumunu gösterse de çevresel sicillerinin nasıl değerlendirildiğine ilişkin ayrıntılı bir seçim ölçütünü tek başına ortaya koymuyor.
Akbelen’de kömür madeni sahasının genişletilmesi, Murgul’da planlanan siyanürlü altın ayrıştırma tesisi ve Kızılbük projesiyle ilgili tartışmalar, COP31 ortaklarının somut faaliyetlerinin ne olduğuna ilişkin daha net bir tablo sunuyor.
