Arama

Site İçi Arama

Doğrudan arama yapın Aranıyor... Detaylı Arama
Sonuçlar aranıyor...
Kategorilere Göz Atın
Türkiye Dünya Emek Ekonomi Gençlik Kadın Yaşam
© ideo. Anlatılan senin hikayendir
Türkiye

Elektrikte özelleştirme ve kâr hırsı can alıyor

İstanbul’da 14 yaşındaki bir çocuğun elektrik akımına kapılarak ölmesi, elektrik dağıtımında özelleştirme ve kâr odaklı işletmeciliğin sonuçlarını bir kez daha gösterdi. İstanbul'daki facia, İzmir'de önceki yıllarda yaşanan kazayı ve yangınları hatırlattı. Elektrik dağıtım hizmetinin özelleştirilmesi; yatırım eksiklikleri, deneyimsizlik, bakımsızlığı beraberinde getiriyor. Tüm bunların sonucunda da ölümcül kazalar medyana geliyor.

Görüş

12:56 3 dk okuma
Paylaş Facebook'ta paylaş X'te paylaş WhatsApp'ta paylaş Telegram'da paylaş E-posta ile paylaş Kopyalandı

İstanbul’da bir çocuğun yağmur sonrası su birikintisine basarken elektrik akımına kapılarak yaşamını yitirmesi, elektrik altyapısının güvenliğini ve özelleştirme-taşeron kaynaklı tehlikeleri bir kez daha göz önüne serdi.

İstanbul’un Fatih ilçesine bağlı Balat Mahallesi’nde yaşanan ölüm, 12 Temmuz 2024’te İzmir’in Alsancak semtinde Özge Ceren Deniz ve İnanç Öktemay’ın hayatını kaybettiği elektrik faciasını ve özel şirketlerin hatlarındaki güvenlik ihtimallerini yeniden gündeme getirdi.

Yangınlar da can almıştı

Üstelik bu kazalar yalnızca yağış ve sel ortamı ile sınırlı değil. Bir önceki yaz, İzmir'de Seferihisar, Çeşme, Ödemiş başta olmak üzere pek çok bölgede çıkan yangınlarda ormanlık, makilik alanlar yanmış, ikisi orman işçisi 3 kişi yaşamını yitirmişti. İzmir Valisi Süleyman Elban neredeyse tüm yangınların elektrik hattı kaynaklı başladığını duyurmuş, Gediz Elektrik iddiaları reddetse de itfaiye raporu valiyi doğrulamıştı.

O dönemde Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) İzmir Şubesi, yaz mevsimi ve yüksek sıcaklıklar öncesinde elektrik dağıtım şirketlerini bakım eksiklikleri ve riskler konusunda defalarca uyardıklarını kamuoyuna bildirmiş, ancak hiçbir önlem alınmamıştı.

Özelleştirmeler can güvenliğini tehdit ediyor

2008-2013 yılları arasında tamamlanan özelleştirmelerle elektrik dağıtımının özel şirketlere devredilmesi, altyapı yatırımları ve bakım-onarım hizmetlerini şirketlerin kâr politikalarına bağımlı hale getirdi. Hatların güvenliği için yapılması gereken yatırımların maliyeti düşürme hedefi karşısında geri plana itilmesi, yağışlı havalarda yaşanan elektrik kaynaklı ölümlerin yapısal nedenlerini tartışmanın merkezine yerleştiriyor.

Bu durum da kârı önceleyen şirketlerin alt yapı yatırımlarının yetersiz olarak kalmasına neden oluyor. Yani şirketlerin, hatları yer altına alma, trafoları korunaklı hale getirme ve izolasyon yatırımlarını taahhüt edilen seviyelerde yapmaması, sistemi sağanak yağışlar karşısında kırılgan hale getiriyor.

Öte yandan özelleştirme sonrası maliyetleri düşürmek adına arıza bakım-onarım birimlerinde personel daraltılmasına gidilmesi veya bu işlerin taşeronlaştırılması, meydana gelen yağış kaynaklı arızalara müdahale sürelerini ciddi şekilde uzatıyor. EMO raporlarına göre, özelleştirilen şirket kârını artırmak için ilk olarak yüksek maaşlı ve kıdemli teknik personeli işten çıkarıyor veya emekliliğe zorluyor. Arıza, bakım, hat çekimi gibi hayati işler ihale usulüyle en düşük fiyatı veren taşeron firmalara dağıtılıyor.

Taşeron firmalar kâr edebilmek için asgari ücretle, işi sahada öğrenen, koruyucu ekipmanları eksik personelleri istihdam ediyor. Bu tecrübesiz kadroların rüzgârlı veya yağmurlu havalarda yaptığı hatalı izolasyonlar, gevşek bırakılan bağlantılar ya da aceleyle tamamlanan 'yama' tamiratlar, dünkü gibi fırtınalarda veya yoğun yağışlarda ölümcül elektrik kaçaklarına ve hat kopmalarına zemin hazırlıyor.

2 yıl önce İzmir Alsancak’taki ölümcül elektrik faciasına ilişkin yargı süreci, Gediz Elektrik ile İzmir Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı İZSU kurumlarının altyapı kusurlarını net bir şekilde ortaya koymuştu.

Şirketler sözde verimli hale gelecekti

2008-2013 yılları arasında 21 bölgeyi kapsayan elektrik dağıtım özelleştirmeleri, sözde kayıp-kaçak oranlarını düşürme, verimliliği artırma ve kamunun yatırım yükünü azaltma hedefleriyle gerçekleştirilmişti.

Maliyetleri düşürme ve kârı artırma hedefleriyle yürütülen bu modelde, şirketlerin güvenlik ve müdahale kapasitesi otomatik olarak düşüyor. İstanbul ve İzmir’de yaşanan ölümler, elektrik dağıtımında kamu işletmeciliğinin yaşamsal bir sorumluluk olduğunu bir kez daha hatırlatıyor.

Köşe Yazıları

Kısa Kısa

  1. İstanbul'da can kaybı 3'e yükseldi

    İstanbul Valiliği, dün yaşanan sel felaketinde can kaybının 3'e yükseldiğini, 3 kişinin ise kayıp olduğunu duyurdu. Cansız bedenin kimlik işlemlerinin devam ederken, kayıp kişi sayısının ise 4 olduğu aktarıldı.

  2. Akfen Holding Yönetim Kurulu Başkanı Hamdi Akın’ın oğlu Selim Akın gözaltına alındı

    Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen uyuşturucu soruşturması kapsamında, Akfen Holding Yönetim Kurulu Başkanı Hamdi Akın’ın oğlu Selim Akın gözaltına alındı. Selim Akın aynı zamanda holdingin CEO'su pozisyonda bulunuyor.

  3. MSB'den Mekke İttifakı ve F-35 açıklaması

    Milli Savunma Bakanlığı (MSB) Sözcüsü Tuğamiral Zeki Aktürk, haftalık basın bilgilendirme toplantısının ardından yaptığı açıklamalarda Mekke İttifakı ve F-35 tedariği sorularını yanıtladı. Aktürk, Mekke İttifakı olarak adlandırılan anlaşmanın TBMM tarafından uygun bulunması halinde ve Suudi Arabistan'ın ihtiyaç ve taleplerine göre asker gönderilebileceğini ifade etti. F-35'ler için ise ABD makamlarını işaret etti ve bu konuda temasların sürdüğünü aktardı.

  4. Anahtar Parti'nin de aralarında olduğu 26 siyasi parti mali denetimden geçemedi

    Anayasa Mahkemesi (AYM), Anahtar Parti'nin de aralarında bulunduğu 26 siyasi partiye ilişkin 30 mali denetim dosyasını sonuçlandırdı. Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayınlanan incelemelerde eksik belge, hesap uyumsuzluğu ve kayıt dışı gelir-gider işlemleri tespit edilen bazı dosyalar hakkında suç duyurusunda bulunulması kararlaştırıldı.

  5. Bese Hozat'tan Türkiye sosyalist geleneği eleştirisi: Mil­li­yet­çi­li­ğin etkisinde, marjinal, kadük...

    KCK Eş Başkanı Bese Hozat, T24'e verdiği röportajda, "Türkiye'de bu gelenekten gelen sol sosyalist çevreler, devletin kurucu ideolojisinin yüzyıllık kodlarının biraz etkisinde kaldılar, Kemalizmin etkisinde kaldılar, milliyetçilik, ulus devletçilik bu kesimler üzerinde de belli düzeyde etkili oldu. Milliyetçiliğin de etkisinde kalarak, kendi kulvarında, kendi zemininde yürüttükleri mücadele onları giderek daha da marjinalleştirdi, kadükleştirdi" ifadelerini kullandı.

  6. Sakarya'da sağanak yağış

    Sakarya’da gece saatlerinde başlayan sağanak, kentte yaşamı olumsuz etkiledi. D-650 kara yolunun Adapazarı-Mekece mevkisi suyla kaplanırken bazı araçlar mahsur kaldı. Karasu’da sel sularının sürüklediği araçlar hasar gördü, bazı mahallelerde yollar zarar gördü. Kaynarca’da tarım arazileri sular altında kalırken ekiplerin çalışmaları sürüyor.

  7. Akın Gürlek'ten yeni anayasa çıkışı

    Adalet Bakanı Akın Gürlek, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda istedikleri anayasa için "millet iradesini esas alan, insan onurunu ve temel hak ve hürriyetleri güvence altına alan" ifadelerini kullanırken yargı eliyle siyasal alana ve basına yönelik yürütülen operasyonlara ise değinmedi.

  8. İstanbul'da okullar yarın da tatil

    İstanbul Valisi Davut Gül, yoğun yağışlar nedeniyle İstanbul'da okulların yarın da tatil edildiğini, kamuda idari izinin devam edeceğini açıkladı. Üniversitelerin kendi kararlarını vereceklerini söyleyen Gül, "Bizim temennimiz onların da tatil olması" dedi. Motorlarla ilgili yasağın devam ettiğini söyleyen Gül, zorunlu olmadıkça dışarı çıkılmaması gerektiğini söyledi.

  9. Sel felaketinde 2 kişi yaşamını yitirdi, yüzlerce mesken sular altında kaldı

    İstanbul'da dün etkili olan sağanak yağışta 2 kişi yaşamını yitirdi. Dün saat 06.00 ile 20.00 arasında AFAD ve 112 Acil Çağrı Merkezi’ne 2 bin 518 ihbar ulaşırken valilik, yağış nedeniyle bin 277 su baskını, 15 heyelan ve 47 mahsur kalma olayı yaşandığını açıkladı.

  10. Taksit sınırlarında yetki bakanlığa geçti

    Ticaret Bakanlığı, perakende ticarette taksitli satışlara ilişkin yönetmelikte değişikliğe gitti. Düzenlemeyle taşıt, elektronik, kuyum gibi sektörlerde uygulanan 48, 36, 24 ve 12 aylık taksit sınırlarını içeren hükümler yönetmelikten çıkarıldı. Konut dışındaki mal ve hizmet satışlarında taksit sürelerini belirleme yetkisi bakanlığa devredildi. Bakanlık kararları internet sitesinde ilan edilerek üst meslek kuruluşlarına gönderilecek.

  11. 48 il için sarı, 5 il için turuncu kod

    İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda 14-16 Ekim tarihlerinde 48 il için sarı, 5 il için turuncu kodlu meteorolojik uyarı verildiğini duyurdu. Çiftçi, özellikle Marmara Bölgesi'nde çok kuvvetli yağış beklendiğini ifade etti. Meteoroloji uyarı sistemine göre sarı kod az tehlikeli anlamına gelirken turuncu kod ise tehlike anlamını taşıyor. Özellikle turuncu kodlu uyarı olan bölgelerde zorunlu olmadıkça dışarı çıkılmaması öneriliyor.

Önceki gün

  1. İstanbul’da su birikintisine basan 14 yaşındaki çocuk elektrik akımına kapılarak hayatını kaybetti

    İstanbul’un Fatih ilçesine bağlı Balat Mahallesi’nde, sağanak yağışın ardından oluşan su birikintisine basan 14 yaşındaki M.I., elektrik akımına kapılarak yaşamını yitirdi. İstanbul Valiliği'nin açıklamasına göre Çukurbostan Parkı’nda meydana gelen olayın ardından bilinci kapalı olarak hastaneye kaldırılan çocuk, yapılan tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadı.

  2. Fon mağdurlarına ödeme yapılmasını öngören yasa teklifi komisyondan geçti

    AKP'nin hazırladığı ve fon krizinden etkilenen yaklaşık 455 bin yatırımcıyı ilgilendiren kanun teklifi, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda kabul edildi. Teklif, Sermaye Piyasası Kurulunun tasfiye kararı aldığı 7 portföy yönetim şirketine ait 131 yatırım fonunu kapsıyor. Düzenlemeyle yatırımcılara, enflasyona göre güncellenmiş net yatırım tutarları esas alınarak 1 milyon liraya kadar ara ödeme yapılması öngörülüyor. Teklifin yasalaşması için TBMM Genel Kurulu'nda da kabul edilmesi gerekecek.

  3. Patronlardan Kılıçdaroğlu’na ziyaret

    TÜSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Ozan Diren ve TÜSİAD Ankara Temsilcisi Barış Urhan, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nu CHP Genel Merkezi’nde ziyaret etti. CHP’den yapılan açıklamaya göre Diren, görüşmede "iş dünyasının yaşadığı sorunları" aktararak TÜSİAD tarafından hazırlanan raporları Kılıçdaroğlu’na sundu.

  4. İsrail Cumhurbaşkanı Herzog, Bakü’de Aliyev ile görüştü

    İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, Asya’da Etkileşim ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı’nın (CICA) 7. Zirvesi’ne katılmak üzere gittiği Azerbaycan’da Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile bir araya geldi. Herzog, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, “Bugün Bakü’de beni samimiyetle karşılayan Azerbaycan Cumhurbaşkanı, dostum İlham Aliyev’e teşekkür ediyorum. Sizin liderliğinizde Azerbaycan, bölgemizde derin saygı gören, güvenilir ve nüfuzlu bir konuma sahip ülkedir” ifadelerini kullandı.

  5. İstanbul’da yarın okullar tatil edildi, mo­to­sik­let­le­rin trafiğe çıkışı yasaklandı

    İstanbul Valiliği, kent genelinde etkili olan yoğun yağış ve olumsuz hava koşulları nedeniyle 15 Ekim Perşembe günü tüm resmî ve özel eğitim kurumlarında yüz yüze eğitime bir gün ara verildiğini duyurdu. Valilik, motosiklet ve benzeri iki tekerlekli araçların trafiğe çıkışının 14 Ekim saat 21.00’den itibaren ikinci bir duyuruya kadar yasaklandığını açıkladı.

  6. CHP'den Türkiye Belediyeler Birliği seçimlerinde Yeni Parti'ye destek

    CHP, Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) Başkanlığı seçimlerinde Yeni Parti'nin adayı Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce’yi destekleme kararı aldığını açıkladı.

  7. Eski SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül hakkında soruşturma izni verildi

    Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nı talebi üzerine eski Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanı İbrahim Ömer Gönül hakkında soruşturma izni verdi. Fon soruşturması kapsamında Gönül’ün, başkanlığı döneminde denetim ve inceleme sorumluluklarını yerine getirmediği şüphesiyle hakkında “görevi kötüye kullanma” suçundan soruşturma izni talep edilmişti.

  8. Halk TV’nin sosyal medya hesaplarına erişim engeli getirildi

    Halk TV’ye kayyum atanarak yayınlarının durdurulmasının ardından kanalın sosyal medya hesaplarına da erişim engeli getirildi. Halk TV’nin Facebook, X, Telegram ve TikTok hesapları, 5651 sayılı Kanun kapsamında erişime engellendi.

  9. Rutte: Rusya’nın hibrit saldırılarına gerekirse karşılık vereceğiz

    NATO Genel Sekreteri Rutte, Rusya’nın hibrit ve siber faaliyetlerine karşı hazırlıklı olduklarını, gerekirse bazen açık bazen gizli karşılık vereceklerini söyledi. Yakın tehdit görmediklerini belirten Rutte, saldırı halinde NATO’nun kendini savunacağını, Ukrayna’ya desteğin süreceğini söyledi.

  10. Musk’ın Starlink’i Ukrayna’yı habersiz kısıtladı

    SpaceX, Ukrayna ordusunun kullandığı askeri Starlink paketine gece habersiz hız sınırı getirdi; 160 km/s üzerindeki terminallerin bağlantısı kesildi. Zelenskiy’in danışmanı birçok görevin aksadığını söyledi.

  11. Hifa İkra davasında Şengüler’e beraat

    Annesi Fatmanur Çelik’le birlikte şüpheli şekilde ölü bulunan Hifa İkra’ya yönelik istismar davasında, Kuran’a Hizmet Vakfı yöneticisi Ayhan Şengüler’e delil yetersizliğinden beraat verildi. Tutuklama ve gizliliğin kaldırılması talepleri reddedilirken avukatlar salonu protesto ederek terk etti.

  12. Bloomberg: Merkez Bankası, TL’de değer kaybını hızlanmasına izin verdi

    TCMB Başkanı Fatih Karahan, IMF ve Dünya Bankasının yıllık toplantıları için Bangkok’ta toplantılara katıldı. Bloomberg'e konuşan kaynaklara göre Karahan, uzun vadede daha sert bir kur şokunu önlemek ve TL cinsi yatırımların cazibesini korumak amacıyla Türk lirasındaki değer kaybına izin verdiklerini söyledi. Karahan, kurdaki değer kaybının hızında yapılacak ayarlamaların, yerli tasarruf sahipleri ve hanehalkı açısından TL cinsinden getirilerin cazibesini koruması gerektiğini ifade etti.

  13. Maraş’ta inşaattan yayılan koku 20 öğrenciyi hastanelik etti

    Maraş’ın Onikişubat ilçesinde Zekeriya Tanrıverdi İmam Hatip Ortaokulu ile Şehit Ahmet Gülbahar Ortaokulu’nun yanındaki inşaat alanından yayılan koku nedeniyle nefes darlığı ve öksürük yaşayan 20 öğrenci hastaneye kaldırıldı. AA’nın haberine göre kokunun kaynağı olduğu düşünülen bir varile el konuldu, inşaat durduruldu ve iki okulda eğitime bir gün ara verildi.

  14. Zelenskiy: Müttefikler balistik füze saldırısını haber vermedi

    Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, Rusya’nın Kiev’e yönelik art arda iki gecelik balistik füze saldırısında ülkesinin Batılı müttefiklerinden önceden uyarı almadıklarını söyledi. Salı gecesi saldırıda başkentteki 4 No’lu termik santral ile bir apartman vuruldu. Açıklama, ABD’nin hafta sonu Kiev’le istihbarat paylaşımını kesmekle tehdit etmesinin ardından geldi. Trump ise paylaşımın sürdüğünü savundu.

  15. Goodyear’da iş cinayeti: Erkan Kundo makineye sıkışarak can verdi

    Sakarya Arifiye’deki Goodyear fabrikasında 33 yaşındaki işçi Erkan Kundo, sabah saatlerinde mekanik bir arızaya müdahale ederken başı makineye sıkışarak yaşamını yitirdi. Ölümün ardından sabah vardiyası iptal edildi, üretim durduruldu. Olayla ilgili soruşturma başlatıldı.

  16. NATO, Türkiye’den memnun: “Fiili bir sanayi devrimi”

    NATO Genel Sekreter Yardımcısı Radmila Shekerinska, Türk savunma sanayiini övdü ve Türkiye’de uzun süredir fiili bir sanayi devrimi yaşandığını söyledi. Shekerinska, Temmuz’daki Ankara Zirvesi’nde yaklaşık 50 milyar dolarlık sözleşme imzalandığını da hatırlattı.

  17. Mazlum Abdi: Entegrasyon bir ayda tamamlanacak

    Mazlum Abdi, Erbil’de düzenlenen bir forumda konuştu. Abdi, Şam ile entegrasyonun bir ay içinde tamamlanacağını söyledi. Dil meselesinde ise henüz uzlaşı sağlanamadığını belirtti. Suriye vatandaşı olmayan bazı kadroların ülkede kalacağını da açıkladı.

  18. İzmir’de sağanak sonrası sokaklar suyla doldu

    İzmir’de gece saatlerinde etkili olan gök gürültülü sağanak, birçok cadde ve sokakta su birikintilerine yol açtı. Sürücüler ve yayalar zor anlar yaşadı. Belediye ekipleri ancak su biriktikten sonra tahliyeye başladı. Her yağışta yaşanan tablo, Cemil Tugay yönetimindeki büyükşehrin altyapı sorununu yeniden gündeme getirdi.

  19. AKP’den gazetecilere milyonluk dava

    AKP Genel Sekreteri Eyyüp Kadir İnan, partinin “itibarını zedeleyen” yayınlar gerekçesiyle iki gazeteciye manevi tazminat davası açtıklarını duyurdu. Davada Şaban Sevinç’ten 500 bin, Timur Soykan’dan 600 bin lira isteniyor.

  20. Cafer Mahiroğlu: “Butlan lideri Kılıçdaroğlu ve ekibi mutlu olabilir"

    Halk TV Yönetim Kurulu Başkanı Cafer Mahiroğlu, kanalın İstanbul’daki binasına sabah saatlerinde polis girdiğini sosyal medya hesabından duyurdu. Mahiroğlu paylaşımında, “Butlan lideri Kılıçdaroğlu ve ekibi mutlu olabilir. Polis Halk TV’de” ifadelerini kullandı. Mahiroğlu hakkında daha önce yakalama kararı çıkarılmıştı.

  21. Kılıçdaroğlu, Halk TV’yi RTÜK’e şikayet etmişti

    Mahkemenin “mutlak butlan” kararıyla CHP’nin başına getirilen Kemal Kılıçdaroğlu, Halk TV’ye kayyum atanmasından günler önce KRT’deki yayında kanalı hedef almıştı. Kanalın sahibinin neden Türkiye’ye gelmediğini soran Kılıçdaroğlu, Halk TV için “Günün 24 saati yalan haber yapıyor” demişti. Kılıçdaroğlu, kanalı RTÜK’e şikayet ettiklerini, RTÜK’ün ise konunun görev alanına girmediğini bildirdiğini de anlatmıştı.

  22. Halk TV’ye kayyum atandı

    Halk TV’nin İstanbul’daki merkez binasına sabah saatlerinde yüzlerce polisle girildi. Kanala kayyum atandı. Genel Yayın Yönetmeni Suat Toktaş’ın kayyum heyeti başkanıyla yayının sürmesi için yaptığı görüşme sonuçsuz kaldı ve yayın durduruldu. Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, “Şafak vakti bir televizyon kanalına polis baskını yapıp, kayyım atamak ancak diktatörlerin yapacağı iştir” dedi.

✓