Arama

Site İçi Arama

Doğrudan arama yapın Aranıyor... Detaylı Arama
Sonuçlar aranıyor...
Kategorilere Göz Atın
Türkiye Dünya Emek Ekonomi Gençlik Kadın Yaşam
© ideo. Anlatılan senin hikayendir
Emek Ekonomi

Diğer Kategoriler

Türkiye

Sefalete karşı emeklinin isyanı büyüyor

Enflasyon karşısında alım gücü gün gün eriyen emekliler, insanca yaşam ve seyyanen zam talebiyle eylemlerini büyütüyor.

Görüş

10:35 3 dk okuma
Paylaş Facebook'ta paylaş X'te paylaş WhatsApp'ta paylaş Telegram'da paylaş E-posta ile paylaş Kopyalandı

Maaşları her geçen gün eriyen, geçim sıkıntısı derinleşen emekliler, insanca yaşam ve seyyanen zam talebiyle mücadeleyi büyütüyor.

Ocak ayında yapılacak maaş artışları öncesinde emekliler, yalnızca sınırlı zamların kayıplarını karşılamayacağını vurgulayarak meydanları doldurmaya başladı.

Mayıs 2023 seçimleri öncesinde memurlara yapılacak seyyanen artışın memur emeklilerine de yansıtılacağı sözü verilmesine karşın, düzenlemenin emekli aylıklarına dahil edilmemesi tepkileri büyüttü. İki aydır farklı kentlerde düzenlenen eylemler, emeklilerin mücadelesine yeni bir ivme kazandırmış durumda.

Emeklinin 5 bin 700 lirası eridi

TÜİK verilerine göre, yılbaşından bu yana geçen 9 aylık sürede enflasyon yüzde 24,32 seviyesine ulaştı.

Resmi enflasyon oranları üzerinden yapılan hesaplamaya göre, 9 aylık enflasyon en düşük emekli maaşından tam 5 bin 727 TL çaldı. Böylece yılbaşında 23 bin 552 TL olan en düşük emekli maaşının reel alım gücü 17 bin 825 TL’ye düştü

Öte yandan SSK emeklilerinin temmuz, ağustos ve eylül aylarını kapsayan 3 aylık resmi enflasyon farkı yalnızca yüzde 5,56 seviyesinde kaldı. Emekli maaş zamları ocak ayında netleşecek. Ancak gelecek olan zamlara rağmen aylıkların yoksulluk ve açlık sınırının çok altında olacağı açık.

Protestolar büyüyor

Diğer bir taraftan ekonomik şartların zorlaşması ve memur emeklilerine söz verilen seyyanen zammın hayata geçmemesi nedeniyle, son iki ayda emeklilerin gerçekleştirdiği protestolar büyük bir ivme kazanmış durumda.

"İnsanca yaşam" ve "seyyanen zam" ortak paydasında birleşen emekliler, dağınık olan sendikal yapılarını Emekli Sendikaları Platformu ve Seyyanen Zam Platformu gibi çatılar altında birleştirerek seslerini duyurmaya çalışıyor.

25 Eylül'de Ankara'da AYM önünde düzenlenen eylemde geçim sıkıntısı nedeniyle intihar eden emekli polis memuru Ali Şekeroğlu'nun acısı eylemlerin fitilini ateşlerken, 2 Ekim'de 26 emekli örgütü 81 ilde eş zamanlı ortak basın açıklamaları düzenlenmişti.

Ekim ayının ortasına gelindiğinde ise Birleşik Emekliler Sendikası öncülüğünde Ankara'ya doğru büyük bir yürüyüş başlatıldı ve İstanbul Kartal gibi merkezlerde "kefen fırlatma" gibi dikkat çekici protestolar gerçekleştirildi.

Verilen söz tutulmadı

Hükümet tarafından şimdilik taleplerle ilgili herhangi bir açıklama gelmiş değil.

Ancak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın seyyanen zam sözü, Mayıs 2023 genel seçimleri öncesine dayanıyor.

Erdoğan, genel seçimler öncesinde 11 Mayıs 2023 tarihinde Ankara'da düzenlenen HAK-İŞ Genel Kurulu'nda, "Memurlarımıza seyyanen bir düzenlemeyi hayata geçireceğiz. Memura verilen bu seyyanen zamlar ve artışlar, emeklilerimize de aynen yansıtılacaktır" diyerek resmi taahhütte bulunmuş, ancak seçimlerin ardından Temmuz 2023'teki yasalaşma sürecinde bu artış emekli aylıklarına yansıtılmamıştı.

Emeklilerin tepkileri üzerine ise söylem tamamen değişmiş, yerel seçimler öncesinde 28 Şubat 2024 tarihli Kütahya mitinginde yapılan açıklamada Erdoğan, seyyanen artışların bütçeye trilyonlarca liralık ek yük getireceği belirtilerek, "Biz her işimizi hesaba göre yapmak zorundayız, birileri çıkıp emeklilerimizi tahrik ediyor ancak popülist adımlar atmayacağız" ifadeleriyle verilen sözü rafa kaldırmıştı.

Emeklinin 600 bin lirası çalındı

Hesaplamalara göre, Temmuz 2023’te 8 bin 77 TL olan bu seyyanen ödeme, aradan geçen dönemlerdeki katsayı artışlarıyla birlikte bugün 24 bin 962 TL seviyesine ulaşmış durumda.

Geriye dönük 39 aylık süreçteki toplam kayıp kişi başı yaklaşık 580 bin TL - 620 bin TL arasında değişiyor. Yani Türkiye'de yaklaşık 2,5 milyon memur emeklisinin yüzbinlerce lirası fiilen gasp edilmiş durumda.

Öte yandan seyyanen zammın emeklilere yansıtılmaması nedeniyle, personelin maaşında emekli olduktan sonra da ciddi bir uçurum meydana geliyor. Bu da onbinlerce memurun emekliliği ertelemesine neden oluyor.

Milyonlarca emeklinin kaderi için top şimdilik Anayasa Mahkemesi'nde. Ancak halkın içinde bulunduğu ekonomik koşullar altında emeklilerin kaderini belirleyecek olan şey siyasi iktidar veya mahkeme değil, emeklilerin mücadelesinin nereye gideceği olacak.

Köşe Yazıları

Kısa Kısa

  1. Bahçeli’den Suudi Arabistan’a askeri müdahale çağrısı

    MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, partisinin TBMM grup toplantısında Yemen’deki Ensarullah güçlerinin Suudi Arabistan’a yönelik misillemelerini kınayarak Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında Suudi Arabistan’a her türlü askeri desteğin sağlanmasını istedi. Bahçeli ayrıca diplomatik girişimlerin yetersiz kalması durumunda askeri caydırıcılığa başvurulması gerektiğini ifade etti.

  2. Abdullah Öcalan’ın başkanlık edeceği silahsızlanma kurulu İmralı’da toplanacak

    İmralı süreci kapsamında oluşturulan ve Abdullah Öcalan’ın başkanlık edeceği belirtilen Silahsızlanma ve Stratejik Koordinasyon Alt Komisyonunun toplantılarını, İmralı’da Öcalan için inşa edilen konutta gerçekleştireceği öne sürüldü. Halk TV’den Helin Yılmaz’ın özel haberine göre kurul, TBMM yerine İmralı’da Öcalan için inşa edilen konutta toplanacak. Kurul üyeleri ise toplantılara katılmak üzere adaya gidip gelecek

  3. İddia: Netanyahu, Yemen’deki savaşa katılmak için Suudi Arabistan’ın onayını almaya çalışıyor

    İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, Yemen’deki Ensarullah güçlerine karşı yürütülen savaşa katılmak için Suudi Arabistan’ın onayını almaya çalıştığı öne sürüldü. Haaretz’in haberine göre Netanyahu, Yemen’deki savaşa katılarak Suudi Arabistan ile İsrail arasındaki ilişkilerin normalleşmesini hızlandırmayı hedefliyor. Ancak Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın, ülke içinde oluşabilecek tepkiler nedeniyle İsrail’in savaşa katılmasına karşı çıktığı belirtildi.

  4. İstanbul’da M5 metro hattında patlama: Yolcular tahliye edildi

    İstanbul’da M5 Üsküdar-Sultanbeyli Metro Hattı’nın Ihlamurkuyu İstasyonu’nda, metronun bulunduğu alandaki kablolarda patlama meydana geldi. Patlamanın ardından istasyonu duman kaplarken olay yerine itfaiye ekipleri sevk edildi. Güvenlik amacıyla seferler durduruldu ve istasyonda bekleyen yolcular tahliye edildi. Metro İstanbul, teknik arıza nedeniyle seferlerin yalnızca Üsküdar-Çakmak ve İmam Hatip Lisesi-Sultanbeyli istasyonları arasında sürdürüldüğünü açıkladı.

  5. IMF, Türkiye’nin büyüme tahminini düşürdü

    Uluslararası Para Fonu (IMF), Ekim ayı Dünya Ekonomik Görünüm Raporu’nda Türkiye ekonomisine ilişkin 2026 yılı büyüme tahminini yüzde 2,9’dan yüzde 2,7’ye düşürdü. Raporda, Türkiye ekonomisinin 2027’de yüzde 3,6 büyümesi beklenirken yıl sonu enflasyonunun 2026’da yüzde 31,2, 2027’de ise yüzde 26,5 olacağı öngörüldü. IMF, küresel büyüme tahminini ise 2026 yılı için yüzde 3’ten yüzde 3,1’e yükseltirken 2027 yılı beklentisini yüzde 3,4’te sabit tuttu.

  6. Trump: “Çin ve Rusya’nın İran’a yardım ettiklerini düşünmüyorum”

    ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Çin ve Rusya’nın İran’a yardım ettiği yönündeki iddialara ilişkin açıklamalarda bulundu. Bu iddiaların “aşırı solcular” tarafından dile getirildiğini savunan Trump, “Eğer öyleyse, bu çok düşük bir seviyededir ancak yardım ettiklerini düşünmüyorum” dedi. Çin ve Rusya’ya yönelik uyarıda da bulunan Trump, “Kaybedecek çok şeyleri var ve biz bunu anlarız, hem de çok çabuk anlarız” ifadelerini kullandı.

  7. Yandaş Abülkadir Selvi: “Köpek havlamadıysa hırsız tanıdıktır"

    İktidara yakınlığı ile bilinen yazar Abdülkadir Selvi, bugünkü yazısında fon konusunu ele aldı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'la görüşmesini aktaran Selvi, fon krizi için "bunun adı fon krizi değil, organize bir soygun" yorumunu yaparken, borsada ünlü bir söz vardır diyerek “Köpek havlamadıysa hırsız tanıdıktır" ifadesini kullandı. Yazısında sistemdeki gözetim ve denetim eksikliğine dikkat çeken Selvi, AKP iktidarının siyasi sorumluluğuna dair ise yorumda bulunmadı.

  8. Etimesgut Belediyesi'ne yeni operasyon

    Ankara Etimesgut Belediyesi'ne yönelik operasyonda Belediye Başkan Yardımcıları Gültekin Bayındır ve Fikret Gözoğlu dahil çok sayıda kişi gözaltına alındı. Etimesgut Belediye Başkanı Erdal Beşikçioğlu da 30 Temmuz günü gerçekleştirilen operasyonla gözaltına alınmış, 3 Ağustos günü ise tutuklanmıştı.

Önceki gün

  1. AKP’li Şamil Tayyar: “Fon krizinde muhalefetten ziyade AK Parti tabanı daha öfkeli”

    AKP eski milletvekili Şamil Tayyar, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, parti tabanında güçlü bir “itiraz kültürü” geliştiğini belirterek “Cumhurbaşkanımıza duyulan sevgi, saygı ve muhabbetle bastırılan bu duygunun, Cumhurbaşkanımızın gücünün istismarı ve artan keyfiyet sebebiyle açığa çıkmaya başladığını gözlemliyoruz” dedi. Fon krizinin AKP tabanında muhalefetten daha fazla tepki çektiğini savunan Tayyar, “Emeklerini zayi edenleri affedemiyorlar." diye de ekledi.

  2. Barzani: Erdoğan’a Nobel Barış Ödülü verilmeli

    Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi Başkanı Neçirvan Barzani, iktidar ile İmralı çizgisi arasında yürütülen sürece ilişkin açıklamalarda bulundu. Rudaw'ın haberine göre Barzani, “Erdoğan’da da Öcalan cephesinde de süreç ciddi” diyerek, “Kürt meselesini çözen kişiye Nobel Barış Ödülü verilmesi gerekir. Bu öncelikle Erdoğan için geçerlidir” ifadelerini kullandı.

  3. Erdoğan’dan Mekke Anlaşması açıklaması: Meclis’e sunulacak

    Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kabine Toplantısı’nın ardından yaptığı açıklamada, 7 Ağustos’ta Mekke’de Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan ortak savunma anlaşmasına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Erdoğan, “Bilinmesini isterim ki NATO’da olduğu gibi ortak savunma anlaşması kapsamındaki faaliyetler de ulusal mevzuatımız temelinde yürütülecektir” diyerek anlaşmanın Meclis’e sunulması için çalışmaların sürdüğünü belirtti.

  4. İsmailağa tarikatı Husileri hedef aldı

    İsmailağa tarikatı, Husilerin Gazze’yi “vitrin” olarak kullandığını öne süren bir video yayınladı. Konuşmacı, Husileri mezhepçi bir dille eleştirirken “Husiler Şii inancına mensuptur ve arkalarındaki asıl akıl İran’dır” dedi.

  5. İsrailli askerlerden Gazze itirafı: Tahliye yapılmadan sivil binalar hedef alındı

    İsrail'de Haaretz gazetesine konuşan İsrailli askerler, Gazze Şeridi’nde içinde sivillerin bulunduğu binaları tahliye etmeden “bombalama” talimatı aldıklarını itiraf etti. Adları açıklanmayan dört asker, saldırılarda yüzlerce Filistinlinin öldüğünü ve yaralandığını da anlattı.

  6. Sabahattin Ali’nin ölümü için Adalet Bakanlığı’na başvuru

    Beş basın ve edebiyat kuruluşu, Sabahattin Ali’nin 1948'deki ölümünün aydınlatılması için Adalet Bakanlığı’na ortak başvuru yaptı. TGC, TGS ve PEN’in de aralarında olduğu kuruluşlar, dosyaların yeniden incelenmesini, arşivlerin taranmasını ve mezarın bulunarak DNA incelemesi yapılmasını talep etti.

  7. “70 üyemizi hakim-savcı yaptık” diyen Baro Başkanı Ağdemir adaylıktan çekildi

    Ankara 2 No’lu Baro Başkanı Gökhan Ağdemir, canlı yayında Bakanlığın baroya ayrıcalık tanıdığını ve 70 üyelerinin hakim-savcı olduğunu söylemesinin yol açtığı tartışmalar sonrası başkan adaylığından çekildi. Ağdemir, sözlerinin bağlamından koparıldığını belirterek kararı "baronun itibarını korumak" için aldığını açıkladı.

  8. Karayılan: İstanbul’daki gizli güçlerimizi çektik

    PKK yöneticisi Murat Karayılan, Diyarbakır ve Mardin’in yanı sıra İstanbul ve diğer kentlerde gizli faaliyet yürüten güçlerini de geri çektiklerini, Metina’dan çekilmenin 8 Ekim’de tamamlandığını öne sürdü ve hükümetten yasal düzenleme istedi.

  9. AB’den Rusya’ya 1600 yeni yaptırım

    AB dışişleri bakanları Lüksemburg’da, Rusya’nın askeri-sanayi kompleksini hedef alan yaklaşık 1600 yeni yaptırımı onayladı. AB Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas’a göre bunların yarısından fazlası balistik füze üretimiyle bağlantılı ve savaşın başından bu yana listedeki en büyük genişleme.

  10. Saraçhane davasında 45 gençten 44'üne beraat

    İstanbul 65. Asliye Ceza Mahkemesi, 19 Mart’ta Saraçhane protestolarına katıldıkları gerekçesiyle 2911 sayılı Kanun’a muhalefetten yargılanan 45 gençten 44'ünü beraat ettirdi. Bir gence sosyal medya paylaşımı için “suç işlemeye tahrik”ten 7 ay 15 gün hapis verildi, hükmün açıklanması geri bırakıldı.

  11. Sybiha: Erdoğan, Zelenskiy-Putin görüşmesine ev sahipliği yapabilir

    Ukrayna Dışişleri Bakanı Sybiha, Zelenskiy-Putin görüşmesinin Erdoğan’ın arabuluculuğuyla ya da Trump’ın katılımıyla yapılabileceğini söyledi. Böyle bir görüşmenin barış sürecini canlandırabileceğini belirten Sybiha, olası sonuçlar arasında ateşkes, esir takası ve çocukların dönüşünü saydı.

  12. İran Dışişleri Bakanı Arakçi: Yemen'de siyasi çözüm için desteğe hazırız

    İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Suudi mevkidaşı Faysal bin Ferhan ile telefonda görüştü. Arakçi, Suudi Arabistan ile Yemen’deki Ensarullah Hareketi arasında diyalog başlatılması ve siyasi çözüme ulaşılması için İran’ın her türlü desteği vermeye hazır olduğunu söyledi. Bölgedeki gerilimin tırmanmasından duyduğu endişeyi dile getiren Arakçi, askeri yaklaşımlarda ısrarın durumu daha da karmaşık hale getireceği uyarısında bulundu.

  13. Musk, SpaceXAI’ın adını “SpaceX Super Intelligence” yaptı

    Elon Musk, Trump’ın “yapay zekâ” yerine “süper zekâ” ifadesini kullanma çağrısının ardından SpaceX’in yapay zekâ birimi SpaceXAI’ın adını SpaceXSI yaptı. xAI, SpaceX’e katılmasının ardından temmuzda SpaceXAI olmuştu; şirket birkaç ay içinde ikinci kez isim değiştirdi.

  14. Yeni Parti Adana Milletvekili Bilal Bilici, Obama Vakfı’nın “lider” programında

    Yeni Parti Adana Milletvekili Bilal Bilici, eski ABD Başkanı Barack Obama’nın vakfının yetiştireceği “Avrupa Liderleri” arasında yer aldı. 21 ülkeden 35 siyasetçi ve sivil toplum temsilcisinin katıldığı programda Almanya ve Yunanistan’dan milletvekilleri de yer alıyor. Türkiye’nin dış ilişkilerine dair düzenlemeleri görüşen TBMM Dışişleri Komisyonu’nun üyesi Bilici, program boyunca ABD merkezli vakfın mentorlarıyla düzenli olarak bir araya gelecek.

  15. Mélenchon: “Seçilirsem oy kullanma yaşı 16'ya inecek”

    Liselilerin eylemlerinin sürdüğü Fransa’da Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) lideri Jean-Luc Mélenchon, cumhurbaşkanı seçilmesi halinde oy kullanma yaşını 16'ya indireceğini açıkladı. Mélenchon, 16 yaşındakilerin cezai sorumluluk taşıdığını hatırlatıyor. Düzenleme yaklaşık 1,5 milyon genci seçmen yapacak.

  16. MHP’li Yıldız: Süreçte kasım sonuna kadar sonuç alınır

    MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, “Terörsüz Türkiye” sürecinde kasım sonuna kadar sonuç alınacağını ve yasadan yaklaşık 2 bin 800 kişinin yararlanacağını söyledi. Yıldız, 230 kişilik kurucu ve üst düzey kadronun kapsam dışında kalacağını belirtti.

  17. Trump okyanusa da göz dikti: Atlantik ya da Pasifik’in adı Trump olsun

    ABD Başkanı Donald Trump, 10 Ekim’de Tennessee’nin Clarksville kentindeki seçim mitinginde Atlantik ya da Pasifik Okyanusu’nun adının değiştirilebileceğini söyledi. Görevden ayrılmadan önce bir okyanusa da isim vermek istediğini belirten Trump, “Trump Okyanusu” ya da “Amerikalar Okyanusu” adlarını önerdi. Trump daha önce Meksika Körfezi’ni “Amerika Körfezi”, Ontario Gölü’nü “Amerika Gölü” olarak değiştirmişti.

  18. Ordu’da “hülle” atamayla genel müdürlük

    AKP’li Ordu Büyükşehir Belediyesi, memur vasfı olmayan Muhammet Günaydın’ı önce Erzurum’da sınavsız özel kalem kadrosuna atadı, ardından OSKİ Genel Müdürü yaptı. Sözcü'den Cem Yıldırım'ın haberine göre, MHP Ordu Milletvekili Naci Şanlıtürk, atamayı ve belediye şirketinden AKP’li yöneticilere maaş ödendiğini öne sürerek Belediye Başkanı Hilmi Güler’i eleştirdi.

  19. Bahçelievler Belediyesi’nden Suriye’ye çöp kamyonu bağışı

    AKP’li Bahçelievler Belediyesi, envanterindeki çöp kamyonunu AFAD aracılığıyla Suriye’ye bağışlama kararı aldı. Belediye, çöp kamyonlarını da kapsayan 564 milyon TL’lik kiralama ihalesini 2024'te Aziz İhsan Aktaş ailesinin şirketi Bilginay Temizlik’e vermişti.

✓