Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) mutlak butlan kararı sonrasında iptal edilen 38. Kurultayında genel başkanlığa seçilen Özgür Özel, yaşanan son gelişmeleri ABD merkezli Newsweek’e yazdı.
Türkiye’nin demokrasiyle ilgili iç meselelerinin artık ‘dünyayı ilgilendiren güvenlik sorunlarına dönüşmeye başladığını’ iddia eden Özel’in yazısından öne çıkanlar şu şekilde:
NATO’ya mesaj
Türkiye’nin demokrasi krizi artık çok daha büyük bir şeye dönüştü. Bu kriz, sınırlarımızın çok ötesinde sonuçları olabilecek bir güvenlik krizine evriliyor. Bugün Türkiye’de yaşananlar yalnızca demokrasiyi önemseyenleri değil; Avrupa’nın, NATO’nun, Karadeniz’in, Doğu Akdeniz’in ve Ortadoğu’nun uzun vadeli istikrarını önemseyen herkesi ilgilendirmeli.
Ekonomi ve ‘demokrasi’ vurgusu
Türkiye bugün derin bir siyasi ve ekonomik çözülmeyle karşı karşıya. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın hükümeti, devlet aygıtının büyük bölümünü kontrolü altına aldıktan sonra, geriye kalan son anlamlı demokratik alternatifi de ortadan kaldırmaya çalışıyor. Bu sırada toplum ekonomik sıkıntı, sosyal öfke, kamu kurumlarına güven kaybı ve geleceğe dair derin bir güvensizlik içinde daha da ağır bir tabloya sürükleniyor.
Son bir yılda Erdoğan hükümeti, demokratik muhalefete karşı benzeri görülmemiş bir kampanyayı yoğunlaştırdı. Bu demokratik tercih hakkına yönelik saldırı, ana muhalefet partisi Cumhuriyet Halk Partisi’nin 2024 yerel seçimlerinde tarihi bir belediye başarısı elde etmesinin ve onlarca yıl sonra ilk kez Türkiye’nin birinci partisi haline gelmesinin ardından hız kazandı. Bunun sonucunda iktidar, siyasi rekabet yerine giderek daha fazla yargı müdahalesine yöneldi.
‘Olağanüstü doktrin’
En son olarak bir mahkeme, “mutlak butlan” adı verilen olağanüstü bir doktrine başvurarak CHP’nin 2023 Kurultayı’nı yok saymaya, beni partinin seçilmiş genel başkanlığı görevinden almaya ve kurultayı kaybetmiş, art arda 13 seçim yenilgisiyle itibarsızlaşmış önceki yönetimi yeniden göreve getirmeye yöneldi. Asıl amaç, Türkiye’nin en büyük muhalefet partisini yargı kontrolü altına almaktı. Bu plan, Erdoğan’ın Türkiye’de kurmak istediği siyasi düzenle uyumlu hareket etmeye hazır bazı aktörlerin açık işbirliğiyle yürütülüyor.
Bu sisteme ister tek parti rejimi deyin, ister tek adam yönetimi. Yönetimin mantığı aynı: Anlamlı her rakibi ortadan kaldırmak ve gerçek muhalefetin yerine denetlenen, uyumlu bir muhalefet yerleştirmek.
Sovyetler Birliği üzerinden ‘istikrarsızlık’ vurgusu
Tarih bize tutarlı bir ders verir: Siyasi sistemler alternatifler ortadan kalktığında istikrarlı hale gelmez. Vatandaşlar barışçıl değişimin hâlâ mümkün olduğuna inandığında istikrarlı hale gelir. Sovyetler Birliği, Şah dönemi İran’ı, Doğu Bloku ve Arap dünyasının büyük bölümü Soğuk Savaş boyunca istikrarlı görünüyordu. Ta ki bir anda öyle olmadıkları ortaya çıkana kadar. Sistemler çoğu zaman tam da karşı konulamaz göründükleri anda en kırılgan haldedir.
Batı’ya ‘Demokrasimizi koruyun’ mesajı
Türkiye’nin stratejik önemi bu tehlikeyi daha da ağırlaştırıyor. Karadeniz’in kapı bekçisi, NATO’nun en büyük ikinci askeri gücü ve Avrupa, Avrasya, Ortadoğu ile Doğu Akdeniz’in kesişim noktasındaki bir ülke olarak Türkiye’nin göç, enerji ve bölgesel güvenlik alanındaki rolü düşünüldüğünde, demokratik çöküş sınırlarımız içinde kalmaz.
Tarih ayrıca şunu da gösteriyor: İçeride istikrarsızlık ve meşruiyet kaybı yaşayan hükümetler, krizlerini çoğu zaman dışarıya taşır. Dış politikada gerilim, militarize edilmiş söylem ve jeopolitik maceracılık, artık sağlayamadıkları demokratik rızanın ve ekonomik başarının yerine geçer. Böyle dönemlerde dış politika krizleri ulusal beka meselesi olarak sunulur.
‘AB’nin istikrarını koruyamayız’ iması
Türkiye’nin ana muhalefet partisinin lideri olarak ülkemizin Avrupa’nın en değerli ortaklarından biri olabileceğine ve nihayetinde Avrupa’nın yeni bir güvenlik mimarisi inşa ettiği bir dönemde Avrupa Birliği’nin tam üyesi haline gelebileceğine yürekten inanıyorum. Ancak sürdürülebilir ortaklıklar demokratik meşruiyet gerektirir.”
Bir ülke, içeride istikrarı ayakta tutan demokratik temelleri aynı anda yıkarken, sonsuza kadar bölgesel istikrarın sütunu olarak hizmet edemez.
“Mücadelemiz Avrupa ve NATO’nun güvenliğini şekillendirecek”
Yürüttüğümüz demokratik mücadele yalnızca Türkiye’nin demokratik geleceğini ve dünyanın stratejik açıdan en önemli ülkelerinden birinin istikrarını belirlemeyecek. Aynı zamanda bölgemizin, Avrupa’nın ve NATO’nun güvenliğini de şekillendirecek.
Demokrasi ile istikrar uzun süre birbirinden ayrı tutulamaz. Bu mücadelenin sonucu, sınırlarımızın çok ötesine uzanacak sonuçları olan bir emsal oluşturabilir. Ya demokratik yenilenmeyi cesaretlendirecek ya da zaten ağır baskı altındaki bir bölgede daha fazla otoriter konsolidasyonun önünü açacaktır.
