Arjantin'de Devlet Emekçileri Sendikası (ATE), Yüksek Mahkeme'nin yabancıların tarım arazisi edinmesine yönelik sınırları kaldıran kararına karşı salı günü öğleden itibaren ülke çapında iş bıraktı ve mahkemeye yürüdü.
Tepkilerin hedefinde Yüksek Mahkeme'nin 29 Eylül'de verdiği karar var. Milei, göreve geldiği Aralık 2023'te çıkardığı bir kararnameyle yabancılara toprak satışını kısıtlayan Toprak Yasası'nı kaldırmıştı. Ancak bir alt mahkeme bu adımı anayasaya aykırı bularak durdurmuştu. Yüksek Mahkeme ise alt mahkemenin kararını bozdu ve Toprak Yasası fiilen yürürlükten kalktı.
Sınır bölgeleri dahil, sınırsız satış
Karara göre, herhangi bir yabancı kişi, şirket ya da devlet, sınır bölgeleri de dahil olmak üzere ülkenin her yerinde, hiçbir alan sınırlaması olmaksızın tarım arazisi satın alabilecek. 2011'de çıkarılan 26.737 sayılı yasa, yabancıların ülkedeki tarım arazilerinin yüzde 15'inden fazlasına sahip olmasını yasaklıyordu ve büyük su kaynakları içeren arazilerin ve sınır bölgelerindeki toprakların yabancılara satışını engelliyordu.
Yüksek Mahkeme, kararın yalnızca davayı açan Malvinas gazileri derneği CECIM'in dava açma ehliyeti bulunmadığı gerekçesine dayandığını, toprak yasasının kaldırılmasının anayasaya uygun olup olmadığına dair bir karar vermediğini açıkladı. Ancak bu "usule ilişkin" karar, pratikte kararnamenin ilgili maddesini yeniden yürürlüğe soktu. Kamuoyundan gelen yoğun tepkiler üzerine mahkeme alışılmadık bir açıklama yayımlayarak kararın kapsamını savunmak zorunda kaldı. Yargıçlar sosyal medyada "nefret" söylemine maruz kaldıklarını öne sürdü.
Arjantin'in yüzde 5'i yabancıların elinde
Conicet ve Buenos Aires Üniversitesi araştırmacılarından oluşan Toprak Gözlemevi'nin verilerine göre Arjantin topraklarının yaklaşık yüzde 5'i, yani 13 milyon hektarı aşan, İngiltere büyüklüğünde bir alan zaten yabancı şirketlerin ya da devletlerin elinde. Kuzeydoğudaki Misiones eyaletinin bazı belediyelerinde yabancı mülkiyeti yüzde 80'e ulaşıyor.
Senato'dan geçiremediğini mahkemeden aldı
Milei hükümetinin toprak yasasını kaldırma girişimi daha önce de sokakların direnciyle karşılaşmıştı. 2023 kararnamesi mahkemede takılınca hükümet bu kez Kongre yolunu denedi. Yasanın yatırımları caydırdığını savunan hükümet, ağustosta "Özel Mülkiyetin Dokunulmazlığı" adlı yasa tasarısıyla yabancı mülkiyeti sınırını yüzde 15'ten yüzde 25'e çıkarmayı ve su kaynakları ile sınır bölgelerindeki satış yasaklarını kaldırmayı önerdi. Ancak büyük protestoların ardından tasarının Senato'dan geçebilmesi için toprakla ilgili bölümü metinden çıkarmak zorunda kaldı. Senato, 6 Ağustos'ta tasarıyı bu bölüm olmadan kabul etti.
Hükümetin Senato'dan geçiremediği yüzde 25'lik sınırın yerine, Yüksek Mahkeme kararıyla artık hiçbir sınır kalmadı. Hükümetin bir sonraki hedefinin ise yangın görmüş arazilerin satışını kısıtlayan Yangın Yönetimi Yasası olduğu belirtiliyor.
Muhalefet milletvekilleri, kararnameyi düşürmek için Temsilciler Meclisi'nde 15 Ekim Perşembe günü olağanüstü oturum talep etti. Sol partiler ve toprak savunma örgütleri de yabancılara toprak devrine karşı kitlesel bir yürüyüş için hazırlık yapıyor.
