Suudilerin “Yemenli güçler kutsal kentleri hedef aldı” iddiası gerçeği yansıtıyor mu?

Suudi Arabistan’ın Yemenli Ensarullah güçlerinin Mekke ve Medine’yi hedef aldığı yönündeki iddiaları, Türkiye ve Pakistan’ın da taraf olduğu Mekke İttifakı’nın ortak söylemine dönüştü. Ancak Ensarullah’ın Suudi Arabistan’daki hedeflere saldırılar düzenlediği bilinse de kutsal mekânların özellikle hedef alındığını gösteren somut kanıtlar sunulmuş değil.

Suudi Arabistan'ın Mekke kentinde yer alan Kabe

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında kurulan “Mekke İttifakı” 5 Ekim’de Riyad’da olağanüstü toplandı. Toplantının ardından yayımlanan ortak bildiride üç ülke, “Mekke ve Medine’yi hedef alma girişimleri ile Suudi Arabistan’daki şehirleri, sivil tesisleri ve ekonomik altyapıyı hedef alan saldırıları” kınadı. Böylece Yemenli Ensarullah güçlerinin Suudi Arabistan’a ve Suudi destekli Cumhurbaşkanlığı Liderlik Konseyi’ne karşı yürüttüğü mücadelede Mekke ve Medine’yi hedef aldığı iddiası bir kez daha gündeme getirildi.

İddiaların arka planı

Suudi Arabistan’ın Mekke’nin hedef alındığı yönündeki iddiası ilk olarak 16 Eylül’de gündeme geldi. Suudi makamlarının açıklamasına göre Ensarullah’a ait bir İHA, 15 Eylül akşamı Mekke’nin güneyinde, kentin yasak hava sahasına girmeden önce vuruldu. Suudi destekli koalisyonun sözcüsü Turki el-Maliki olayı doğrudan Ensarullah’ın “Mekke’yi hedef alma girişimi” olarak nitelendirdi.

Ancak kamuoyuna açıklanan bilgilerde İHA’nın hedefinin Kâbe, Mescid-i Haram veya Mekke içerisindeki başka bir nokta olduğuna ilişkin bağımsız olarak doğrulanmış bir kanıt bulunmuyor. Ensarullah ise Mekke’yi veya herhangi bir kutsal mekânı hedef aldığı iddiasını reddetti.

Buna rağmen merkezi Suudi Arabistan’ın Cidde kentinde bulunan İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT), Riyad yönetiminin açıklamasının ardından saldırıyı kınayarak Ensarullah’ı suçladı.

Mekke’nin ardından bu kez Medine’nin hedef alındığı iddiası gündeme geldi. Suudi makamlarına göre 29 Eylül sabahı bir İHA, Medine’deki Taibah elektrik dağıtım istasyonuna isabet ederek bir transformatörü devre dışı bıraktı. Saldırı elektrik şebekesinin genel işleyişini etkilemedi.

Suudi makamları, İHA’nın enkazı üzerinde yapılan incelemenin saldırının Ensarullah tarafından gerçekleştirildiğini gösterdiğini açıkladı. Riyad yönetimi ayrıca istasyonun Mescid-i Nebevî’ye elektrik sağladığını belirterek olayı kutsal mekânları hedef alan bir saldırı olarak sundu. Ancak hedef alınan yer Mescid-i Nebevî değil, Medine’de bulunan bir elektrik dağıtım istasyonuydu. Ensarullah ise saldırıyı üstlenmedi, aksine suçlamayı reddederek Suudi Arabistan’ın Medine iddiasıyla daha önce ortaya attığı Mekke’nin hedef alındığı yönündeki suçlamayı desteklemeye çalıştığını savundu.

Suudilerin Yemen hezimeti

Yemen’de başkent Sana dahil olmak üzere nüfusun büyük bölümünün yaşadığı bölgeleri kontrol eden Ensarullah güçlerinin Suudi Arabistan’daki hedeflere saldırılar düzenlediği biliniyor. Zira Suudi Arabistan ile Ensarullah on yılı aşkın süredir karşı karşıya.

Suudi Arabistan, Ensarullah’ın başkent Sana’ya girerek Riyad destekli hükümeti devirmesinin ardından İran’ın bölgedeki nüfuzunun Arap Yarımadası’nı güneyden kuşatacağı endişesiyle 2015’te Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) de başını çektiği bir koalisyon kurarak Yemen’e askerî müdahale başlattı.

ABD ve İsrail’in bölgesel çıkarlarıyla da örtüşen savaş Yemen’de büyük bir yıkıma yol açtı. Yüz binlerce insan doğrudan çatışmalarda veya savaşın beraberinde getirdiği açlık, hastalık ve sağlık sisteminin çökmesi gibi nedenlerle hayatını kaybederken milyonlarca Yemenli yerinden edildi, nüfusun büyük bölümü insani yardıma muhtaç hale geldi.

Ancak Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, savaşın Yemen’e getirdiği ağır insani ve maddi maliyete rağmen Sana yönetimini yenilgiye uğratamadı. Ensarullah ise savaş içerisinde askerî kapasitesini geliştirirken 7 Ekim 2023’ün ardından Filistin direnişine destek amacıyla İsrail’e ve İsrail bağlantılı olduğunu açıkladığı gemilere yönelik saldırılar gerçekleştirmeye başladı.

Sana güçlerinin 2026 Eylül’ünde batı sahilinde ilerleyerek stratejik Muha Limanı’nı ele geçirmesi ve Babülmendep Boğazı’na doğru ilerlemesi, Yemen’deki güç dengelerini bir kez daha sarstı. Yıllar süren savaş boyunca askerî kapasitesini geliştiren ve asimetrik savaş deneyimi kazanan Sana güçlerinin ilerleyişi karşısında Suudi Arabistan ciddi bir hezimetle karşı karşıya kaldı. Ensarullah’ın Suudi Arabistan’ın ekonomik açıdan kritik Aramco tesislerini vurabilecek füze ve İHA kapasitesine sahip olması Riyad'ın savaştaki önemli kırılganlıklarından birine dönüştü.

Mekke İttifakı da devreye girdi

Riyad’ın Ensarullah'a karşı ABD’den askerî müdahale talebinin karşılık bulmamasının ardından gözler bu kez yeni kurulan Mekke İttifakı’na çevrildi. Suudi Arabistan’ın kutsal kentlerin hedef alındığı yönündeki iddiaları, 7 Ağustos’ta Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan liderlerinin imzalarıyla kurulan ittifakın da kısa sürede gündemine girdi.

Mekke’ye yönelik saldırı iddiasının ardından üç ülkenin dışişleri bakanları 24 Eylül’de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında New York’ta bir araya geldi. Görüşmede anlaşma kapsamında oluşturulacak Genel Sekreterlik, komiteler ve çalışma gruplarına ilişkin hazırlıklar ele alınırken Mekke’nin hedef alındığı belirtilen saldırı da kınandı.

5 Ekim’de Riyad’da gerçekleştirilen olağanüstü toplantının ardından yayımlanan ortak bildiride de kınama tekrarlandı. Bu kez Mekke’nin yanı sıra Medine’nin de hedef alındığı belirtildi.

Suudi Arabistan’ın karşı karşıya bulunduğu “saldırı ve tehditleri” görüşmek üzere toplanan komite, bununla da yetinmedi. Toplantıda “kolektif savunma taahhütlerinin pratik uygulamasına derhal geçilmesi” ve “üzerinde mutabık kalınan askerî kuvvet ve kabiliyetlerin Suudi Arabistan’a hızlı şekilde konuşlandırılması için gerekli adımların atılması” kararlaştırıldı.

Böylece Suudi Arabistan’ın önce Mekke’nin, ardından Medine’nin hedef alındığı yönündeki iddiaları Türkiye ve Pakistan’ın da taraf olduğu yeni askerî ittifakın kolektif savunma mekanizmasının harekete geçirilmesine giden süreçte kullanılan gerekçeler arasında yerini aldı.

Kutsal kentler üzerinden meşruiyet arayışı

Suudi Arabistan’ın Mekke ve Medine’nin hedef alındığı yönündeki iddiaları, Riyad’ın Yemen’de on yılı aşkın süredir yürüttüğü savaştaki meşruiyet arayışından bağımsız değil. Ensarullah’ın Suudi Arabistan’daki askerî ve ekonomik hedeflere yönelik saldırılar gerçekleştirdiği bilinse de Mekke’de Kâbe veya Mescid-i Haram’ın, Medine’de ise Mescid-i Nebevî’nin hedef alındığını ortaya koyan bağımsız ve somut kanıtlar kamuoyuna sunulmuş değil.

Buna karşın “kutsal kentlerin hedef alındığı” iddiası, Suudi Arabistan’ın Ensarullah ile yürüttüğü çatışmayı İslam’ın en kutsal mekânlarının savunulması meselesi olarak sunmasına imkân veriyor. İslam İşbirliği Teşkilatı’nın Mekke iddiasının hemen ardından Ensarullah’ı kınaması, ardından Türkiye ve Pakistan’ın da Mekke İttifakı bildirileri aracılığıyla aynı söylemi benimsemesi bu iddianın karşılık bulduğunu da gösteriyor.

Bu meşruiyet mücadelesinin bir başka boyutunu ise Yemen’deki Sana yönetiminin ve silahlı güçlerinin nasıl tanımlandığı oluşturuyor. Suudi Arabistan, Batı ve Körfez medyası ile Türkiye’deki ana akım medya, hareketi lideri Abdülmelik el-Husi’nin ailesine referansla çoğunlukla “Husiler” olarak adlandırırken hareket kendisini “Ensarullah” olarak tanımlıyor. Bu isimlendirme tartışması, Yemen’de kimin kimi temsil ettiği ve savaşın taraflarının nasıl tarif edildiğine ilişkin daha geniş siyasi mücadelenin de bir parçası.

Sonuç olarak Ensarullah’ın Suudi Arabistan’a yönelik saldırılar gerçekleştirdiği konusunda bir belirsizlik bulunmuyor olsa da Riyad’ın Mekke ve Medine’deki kutsal mekânların özellikle hedef alındığı yönündeki iddiaları gerçeklikten uzak. Buna rağmen söz konusu iddia, Mekke İttifakı’nın kolektif savunma mekanizmasını harekete geçirdiği süreçte üç ülkenin ortak söylemine dönüşmüş durumda.

Kısa Kısa

Önceki gün

  1. Trump: Çin ile yapay zekâ önlemlerinde anlaştık

    Yapay zekâ konusunda alınacak önlemlerde Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile anlaştıklarını söyleyen ABD Başkanı Donald Trump, ABD dışında yapay zekâ veri merkezi kurulmasına izin vermeyeceklerini açıkladı. Basın toplantısında APEC Zirvesi’ni değerlendiren Trump, Çin’in nükleer silahların azaltılması için ilk kez müzakereyi kabul ettiğini öne sürdü. Trump, ABD Merkez Bankasını da eleştirdi: “Ne zaman iyi bir ekonomik veri açıklansa faiz oranlarını yükseltiyorlar.”

  2. Zaharova: NATO Rusya’yla savaşmak istiyor

    Basın toplantısı düzenleyen Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, “NATO çılgınca hareket ediyor. Bu, NATO’da strateji kuranların savaşmayı arzuladığını gösteriyor” dedi. Rusya’nın NATO üyelerine saldırma niyeti olmadığını savunan Zaharova, Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas’ın Ukrayna müzakerelerine katılmasının barış girişimlerini baltalayacağını öne sürdü. AB’nin yaptırım listesini genişletmesine de yanıt vereceklerini söyledi.

  3. Hatay’da arazöz uçuruma yuvarlandı: Bir işçi öldü, beş işçi yaralı

    Bir arazözün uçuruma yuvarlanması sonucu Hatay’ın Samandağ ilçesinde bir işçi öldü, beş işçi yaralandı. Orman Bölge Müdürlüğüne ait arazöz, Çamlıyayla Mahallesi’ndeki Tazıyayla mevkisinde uçuruma düştü. Kurtarma ekipleri uçurumdan çıkardıkları altı yaralı işçiyi ambulanslarla çevredeki hastanelere kaldırdı. Yaralılardan Beytullah Kertlez müdahaleye rağmen kurtarılamadı. Diğer beş işçinin tedavisi sürüyor.

  4. Halk TV bilirkişi davasında beş gazeteciye hapis istemi

    Savcı, Halk TV’ye yönelik “bilirkişi davası”nda beş gazeteci için hapis cezası istedi. Mütalaada Barış Pehlivan ve Kürşat Oğuz için, bilirkişiyle yaptıkları telefon görüşmesini rızası dışında kaydedip yayımladıkları iddiasıyla iki ayrı suçtan 4 yıldan 10 yıla kadar hapis istendi. Suat Toktaş, Seda Selek ve Serhan Asker için kaydı yayımlamaktan 2 yıldan 5 yıla kadar hapis ve adli para cezası talep edildi. Avukatlar mütalaaya itiraz etti, duruşma 10 Şubat 2027'ye ertelendi.

  5. Fon soruşturması: Destek Holding’e kayyum atandı

    Sermaye piyasasındaki işlemlere yönelik soruşturmada tutuklanan Altunç Kumova’nın sahibi olduğu Destek Holding’e kayyum atandı. Holdingde el koyma ve arama işlemleri sürüyor. TMSF incelemeleri, holdingin yüzde 100 iştiraki Domino Europe’un da Kumova ile bağlantılı olduğunu ortaya koydu. Destek Faktoring’in piyasa değeri 15 milyar liradan 1,3 trilyon liraya çıkmıştı. Kumova savcılık ifadesinde “Rakam anormal bir rakamdır” demişti.

  6. Fransa İçişleri Bakanlığından aşırı sağcı RN’ye bilgi sızdırıldığı şüphesi

    Fransa’da İçişleri Bakanlığından aşırı sağcı Ulusal Birlik (RN) partisine bilgi sızdırıldığı şüphesiyle yürütülen soruşturmada polis, ekim sonunda bakanlıkta, 9 Kasım’da ise RN’nin merkezinde arama yaptı. Le Monde’a göre Paris Savcılığı soruşturmayı 27 Temmuz’da başlattı. Eski bakanlık genel sekreteri Hugues Moutouh’un, parti hakkındaki adli soruşturmalara dair gizli bilgileri paylaştığından şüpheleniliyor. İçişleri Bakanı Laurent Nunez, iddiaların doğruysa çok ciddi olduğunu söyledi.

  7. Kredi kartlarının asgari ödeme tutarları yeniden belirlendi

    Kredi kartlarında asgari ödeme tutarları değişti. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (BDDK) kararına göre limiti 100 bin lira ve altındaki kartlarda asgari ödeme oranı yüzde 20, 100 ile 200 bin lira arasındaki kartlarda yüzde 30, 200 bin liranın üzerindekilerde ise yüzde 40 olacak.

  8. Mustafa Sarıgül hakkında fezleke Adalet Bakanlığı’na gönderildi

    Dokunulmazlığının kaldırılması istenen Erzincan Milletvekili Mustafa Sarıgül hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının hazırladığı fezleke, Adalet Bakanlığı’na gönderildi. Fezlekedeki suçlamalar arasında “suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama”, “suç işlemek amacıyla örgüt kurma”, “zincirleme şekilde çocuğun cinsel istismarı” ve “zincirleme şekilde nitelikli cinsel saldırı” da var. Başsavcılık, talebini Anayasa’nın 83. maddesine dayandırdı.

  9. CHP Ankara İl Başkanı: Kılıçdaroğlu'nu tek aday olarak kongre salonuna sokacağız

    Mutlak butlan kararının ardından Kemal Kılıçdaroğlu yönetimindeki CHP’nin Ankara İl Başkanı Fahri Yıldırım, Özgür Özel’in genel başkan seçildiği 2023'teki 38. Kurultay için “ikinci 15 Temmuz ayaklanmasıdır” dedi. 2027'de yapılması öngörülen kurultaya ilişkin Yıldırım, “Biz genel başkanımızı yeniden tek aday olarak önümüzdeki günlerde kongre salonuna sokacağız. Genel Başkan adayımız Kemal Kılıçdaroğlu’dur” ifadelerini kullandı.

  10. Özlale’den Albayrak Grubu’na fon sorusu: Küçük yatırımcının parası aile şirketine mi aktarıldı?

    Yeni Parti Milletvekili Ümit Özlale, Yeni Şafak’ın sahibi Albayrak Grubu’na yönelik iddialarda bulundu. Özlale’ye göre küçük yatırımcıların da ortak olduğu Tümosan ve Trabzon Liman’dan 220 milyon lira bir fona aktarıldı, fonun değeri 442 milyon liraya ulaştı. Özlale, bu fon üzerinden ailenin çatı şirketi Ereğli Tekstil’e 311 milyon lira aktarılıp aktarılmadığını sordu. Fonun bağlı olduğu Hedef Holding’in başkanı, Yeni Şafak eski genel müdürü Namık Kemal Gökalp ise tutuklu.

  11. Belediye meclislerinde başkanvekili seçiminin kuralları değişti

    Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle, belediye başkanlığı veya başkanvekilliğinin boşalması halinde mecliste yapılacak seçimlerin kuralları yeniden düzenlendi. Bugün yürürlüğe giren düzenlemeye göre adaylık başvuruları yalnızca ilk oturumda yapılabilecek. Seçimlerde alfabetik sıralı birleşik oy pusulası ve şeffaf sandık kullanılacak.

  12. ABD Senatosu İran savaşını durdurma tasarısını reddetti

    ABD Senatosu, Başkan Donald Trump’ın İran’a karşı yürüttüğü savaşı sona erdirmesini zorunlu kılacak “Savaş Yetkileri Kararı” tasarısını 48'e karşı 51 oyla reddetti. İsrail yanlısı tutumuyla bilinen Senatör John Fetterman, tasarıya “hayır” oyu veren tek Demokrat oldu. Cumhuriyetçi Senatörler Susan Collins, Lisa Murkowski ve Rand Paul ise tasarıyı destekledi.

  13. Tera patronu Tezmen ek ifade verdi: Beni MKK’ya Arıcan aday gösterdi, Kavcıoğlu Pusula’yı almam için baskı yaptı

    Fon soruşturmasında tutuklu Tera Yatırım Holding Başkanı Emre Tezmen, ek ifadesinde devlet yöneticilerine ilişkin iddialarda bulundu. Tezmen, MKK üyeliğine Borsa İstanbul Yönetim Kurulu Başkanı Erişah Arıcan’ın kendisini aday gösterdiğini, eski BDDK Başkanı Şahap Kavcıoğlu’nun da Pusula grubunu almak istemediği halde “Alacaksın” dediğini öne sürdü. Kaybolan paralar sorulan Tezmen, tüm işlemlerin borsada yapıldığını savundu.

✓