2027 bütçesi: Vergi yükü yurttaşa, kamu kaynakları patronlara

2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi’nin ayrıntıları, devletin kaynaklarının dar gelirlilere ve emekçilere değil patronlara akacağını gösterdi. Teklife göre toplam vergi gelirlerinin yüzde 60’ı tüketim vergilerinden karşılanacak. Sadece KDV ve ÖTV’den 9 trilyon liraya yakın gelir hedeflenirken, şirket kârlarından alınacak kurumlar vergisi 2,2 trilyon lirada kalacak. 4 trilyon liraya dayanan faiz ödemeleri ise Milli Eğitim dahil pek çok bakanlığın bütçesini geride bırakıyor.

10:17 3 dk okuma

2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi’nin ayrıntıları, kamu kaynaklarının dar gelirlilere ve emekçilere değil patronlara akacağını gösterdi.

Bütçe vergi yükünü büyük oranda vatandaşın sırtına yüklerken, vergi istisnalarında aslan payı sermaye kesimine ayrılıyor.

Diğer yandan 4 trilyon lira sınırına dayanan faiz ödemeleri, bütçedeki pek çok temel kamu hizmetini ve bakanlık ödeneğini geride bırakıyor.

İşte rakamlarla 2027 bütçesinin perde arkası:

Patronlardan değil, tüketiciden vergi alınacak

Bütçedeki temel sorunlar yalnızca vergi harcamaları ve faiz yüküyle sınırlı değil. 2027 bütçe teklifine göre, devletin toplayacağı toplam 19,9 trilyon liralık net vergi gelirinin yaklaşık 12 trilyon liralık kısmı, yani toplam vergi gelirlerinin yüzde 60 dolaylı vergilerden toplanacak.

Bu tablonun en çarpıcı kalemleri olan KDV ve ÖTV’den gelecek yıl toplam 8 trilyon 965 milyar lira net gelir hedefleniyor. Yani vergi büyük oranda gelirden ve sermaye kazançlarından değil tüketicilerden tahsil edilecek.

Detaylara bakıldığında, günlük tüketiminden alınan vergi payının büyüklüğü de dikkat çekiyor. 2027 yılında ithal ürünlerden alınan KDV dahil toplam net KDV gelirinin 5 trilyon 681 milyar liraya, ÖTV tahsilatının ise bir önceki yıla göre yüzde 55’in üzerinde artışla 3 trilyon 284 milyar liraya ulaşması öngörülüyor. ÖTV kalemleri içinde motorlu taşıtlardan 1 trilyon 151 milyar lira, akaryakıt ve doğal gazdan yüzde 171 artışla 870,6 milyar lira, tütün mamullerinden 796 milyar lira ve alkollü içkilerden 259,7 milyar lira vergi toplanması hedefleniyor.

Şirket kârlarından alınan Kurumlar Vergisi hedefinin 2,2 trilyon lira düzeyinde kaldığı bir tabloda, akaryakıttan gıdaya kadar her harcamadan alınan vergilerinde ciddi bir artış öngörülüyor.

İstisnalar sermaye kesimine yarıyor

Diğer taraftan teklife göre, devletin çeşitli istisna, muafiyet ve indirimler yoluyla tahsil etmekten vazgeçtiği yaklaşık 4 trilyon 879 milyar liralık 'vergi kalemi' bulunuyor.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın bütçe sunumunda paylaştığı verilere göre, söz konusu tutarın 1 trilyon 460 milyar liralık bölümü, çalışanların maaşlarının asgari ücrete kadar olan kısmının gelir ve damga vergisinden istisna tutulmasından kaynaklanıyor.

Asgari ücret istisnasına engelli indirimleri, esnaf muafiyetleri ve sosyal amaçlı düzenlemeler eklendiğinde emek kesimine ve dar gelirlilere uygulanacak vergi istisnasının toplam havuzdaki payı yaklaşık 1,8 trilyon lirada kaldı.

Geriye kalan 3,1 trilyon liralık dilim ise ağırlıklı olarak sermaye kesimine aktarıldı.

Öte yandan belediyeler, üniversiteler ve bazı kamu kurumlarının vergi muafiyetleri ile tarımsal destekleme istisnaları da bu havuzda. Ayrıca temel gıda ile sağlık alanındaki vergi indirimleri de bu istisnalar kapsamında.

Yine de tüm bunlara rağmen vergi indiriminde aslan payı sermayeye gidiyor. Yaklaşık 1,1 trilyon lirayı bulan Kurumlar Vergisi istisnalarının yanı sıra yatırım teşvikleri, ihracat muafiyetleri ve finansal enstrümanlara tanınan vergi avantajları da büyük ölçekli şirketlerin bilançolarına doğrudan katkı sağlıyor.

Bütçede aslan payı faize

2025 yılında 2 trilyon lira olarak gerçekleşen ve 2026 sonunda 2,8 trilyon liraya ulaşması beklenen faiz giderlerinin 2027'de yaklaşık 4 trilyon lira sınırına dayanması bekleniyor.

Bu rakam bütçe harcamalarının yüzde 14,6'sına karşılık geliyor. Başka bir deyişle, devletin 2027'de yapacağı her 100 liralık harcamanın yaklaşık 14,6 lirası doğrudan borç faizlerine gidecek.

Böylece bütçedeki faiz ödemeleri, Milli Eğitim dahil pek çok bakanlığın ödeneğini de geride bırakmış olacak. Faiz giderindeki bu sert artış ise mevcut ekonomi yönetiminin uyguladığı sıkı para politikasının bir maliyeti...

Kısa Kısa

  1. İzmir Büyükşehir Belediyesi, Mimarlar Odası'na icra gönderdi

    TMMOB Mimarlar Odası İzmir Şubesi, daha önce açtığı iki dava nedeniyle İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin üç ay içinde iki kez icra takibi başlattığını duyurdu. Oda yönetimi, belediyenin bu adımına tepki göstererek uygulamayı kendilerine yönelik bir baskı ve yıldırma politikası olarak değerlendirdi.

  2. Gazeteci Fatih Ergin tahliye edildi

    Gazeteci Fatih Ergin hakkında tahliye kararı verildi. Ergin, “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” suçlaması ile 52 gün önce tutuklanmıştı. Mahkeme açıkladığı ara kararda Ergin’in tahliyesine karar verdi. Bir sonraki duruşma 6 Ocak’ta görülecek. Ergin, Kaşif Kozinoğlu’nun öldürülmesine ilişkin soruşturmaya yönelik bir sosyal medya paylaşımında “Doktor” yerine “Adli Tıp çalışanı” yazdığı için gözaltına alınıp tutuklanmıştı.

  3. Politeknik ayaklanması 53. yıldönümünde anıldı

    Yunanistan'ın başkenti Atina'da dün 20 bin kişi Politeknik ayaklanmasının 53. yıldönümünü anmak için ABD Büyükelçiliği'ne yürüdü. Benzer bir yürüyüş Selanik'te de gerçekleşti. 17 Kasım 1973'te Yunanistan'da Atina Politeknik Üniversitesi ABD destekli askeri cuntaya karşı bir direniş başlatmış, eylem kanlı bir şekilde bastırılmıştı.

  4. HepsiJET kuryeleri kontak kapattı: “Karşımızda muhatap bulamadık”

    HepsiJET’in Üsküdar Selimiye’deki deposunda 35 araçlı kurye kontak kapattı. Eylemi TEHİS, “grevdeyiz” diyerek duyurdu. Sendika Başkanı Kubilay Çelik, uzun süredir yöneticilerle görüşmeye çalıştıklarını ama karşılarında sorunlarını dinleyecek kimseyi bulamadıklarını anlattı. Kuryeler güvenceli bir iş ve insanca yaşayabilecekleri bir ücret istiyor.

  5. Ekmek zammı kapıda: Bü­yük­şe­hir­ler­de 25 lira talebi

    Un, enerji ve işçilik maliyetleri gerekçe gösterilerek ekmeğe zam dalgası başladı. Beyşehir’de 200 gram ekmek 12 liradan 15 liraya, Erbaa’da 240 gram ekmek 15 liradan 20 liraya çıktı; Suruç’ta da ekmek 15 lira oldu. Ankara’da Fırıncılar Odası, 210 gram ekmeğin yeni yılda 25 lira olması için Bakanlığa başvurdu. Önceki 23 lira talebi reddedilmişti. Eskişehir’de de 25 lira talebi var.

  6. Soma B’de özelleştirme borçla bitti, faturayı kamu ödedi

    2015'te 685,5 milyon dolara Konya Şeker’e (TORKU) satılan 990 MW’lık Soma B Termik Santrali, şirketin TKİ’ye 20 milyar TL’yi aşan kömür borcu nedeniyle icralık oldu. Alıcı çıkmayan santrali TKİ, 6 milyar 946 milyon TL artı KDV ödeyerek devraldı. Bilirkişi değeri 13,8 milyar TL’ydi. İşletmeyi EÜAŞ üstlenecek; ancak özel sektörden hizmet alımı gündeme gelebilir.

  7. NATO ile OpenAI arasında yapay zekâ anlaşması

    İzmir’deki NATO Edge konferansında duyurulan anlaşmayla OpenAI, Daybreak platformu üzerinden NATO’ya gelişmiş yapay zekâ modelleri sağlıyor. İttifakın aylık kullanımı 300 milyar tokena ulaştı. Daybreak, saldırı amaçlı siber kabiliyetlerin de çalışıldığı Crossed Swords tatbikatında ilk kez kullanıldı. Şirketin Pentagon’la da anlaşması bulunuyor.

  8. TÜİK: Geniş tanımlı işsizlik yüzde 30,9 oldu

    TÜİK, 2026 yılı 3. çeyrek işsizlik rakamlarını açıkladı. TÜİK verilerine göre 3. çeyrekte işsiz sayısı bir önceki çeyreğe göre 46 bin kişi artarak 2 milyon 870 bin kişi oldu. Dar tanımlı işsizlik oranı ise 0,1 puanlık artış ile yüzde 8,1 seviyesinde gerçekleşti. Geniş tanımlı işsizlik ise bir önceki çeyreğe göre 1 puan artarak yüzde 30,9 oldu. Geniş tanımlı işsizlikte çeyreklik bazda tüm zamanların ikinci en yüksek oranı kaydedilmiş oldu.

  9. Yabancı yatırımcılara 150 bin dolara 3 yıl, 200 bin dolara 5 yıl ikamet izni

    Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı’yla, Türkiye’de çalışmayan ancak yatırım yapan yabancılara en az 150 bin dolara 3 yıl, 200 bin dolara 5 yıl ikamet izni verilebilecek. Yatırımın izin süresinin en az yarısı boyunca korunması gerekecek. Düzenleme aile üyelerini de kapsıyor ve yatırım yoluyla vatandaşlıktan ayrı bir statü oluşturuyor.

  10. Milleyha Kuş Cenneti’ne yine moloz döküldü

    Hatay Samandağ’daki Milleyha Kuş Cenneti’ne kimliği belirsiz kişiler yine moloz ve çöp döktü. Asi Nehri’nin Akdeniz’e döküldüğü noktadaki sulak alan, Afrika ile Asya arasındaki göç yolunda yüzlerce kuş türüne ev sahipliği yapıyor ve 2025'te doğal sit alanı ilan edilmişti.

  11. Civilization’ın yapımcısı Firaxis, çalışanlarının üçte birini işten çıkardı

    Ünlü strateji oyunları Civilization ve XCOM’u geliştiren Firaxis Games, yaklaşık 60 çalışanını işten çıkardı. Bu, stüdyodaki çalışanların üçte biri anlamına geliyor. Bloomberg’e göre yeni XCOM oyununun yapımı planlandığı gibi ilerlemedi. Stüdyonun başkanı Heather Hazen da görevden ayrılıyor.

  12. Nvidia’dan Huang’a ret: Yeniden CEO yapmayı düşünmüyoruz

    Nvidia Yönetim Kurulu Başkanı Harvey Jones, 12 Kasım’da istifa eden Jensen Huang’ı yeniden CEO yapmayı düşünmediklerini açıkladı. Huang bir gün önce göreve dönmeye hazır olduğunu söylemişti. Jones, yeni CEO için şirket içinden ve dışından adayların değerlendirileceğini belirtti.

Önceki gün

  1. İddia: İki büyükşehir belediye başkanı AKP’ye geçiyor

    Gazeteci Sinan Burhan, Antalya Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Büşra Özdemir ile Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanı Candan Yüceer’in 19 Kasım’da AKP’ye katılacağını, rozetlerini Erdoğan’ın takacağını öne sürdü. Özdemir’in Instagram hesabını kapatması da dikkat çekti.

  2. Şamil Tayyar fon so­ruş­tur­ma­sın­da ifade verdi

    AKP’li Şamil Tayyar, fon soruşturması kapsamında Çağlayan Adliyesi’nde ifade verdiğini duyurdu. Tera yöneticilerinin kendisine iftira attığını öne süren Tayyar, bunun fon vurgununa karşı mücadelesini engellemek için bir kumpas olduğunu savundu ve ayrıntıları yarın açıklayacağını söyledi.

  3. Kılıçdaroğlu, Şimşek’i hem övdü hem istifaya çağırdı

    Kemal Kılıçdaroğlu, CHP grup toplantısında Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek için “Saygı duyan bir kişiyim, altını çizerim. Yiğidi öldür hakkını ver” dedi. Fon soruşturmasındaki listelerin açıklanmamasını eleştiren Kılıçdaroğlu, aynı konuşmada Şimşek’in görevini bırakması gerektiğini savundu.

  4. Hayati Yazıcı’nın oğlunun şirketine kayyum atandı

    Fon soruşturmasında AKP Genel Başkan Yardımcısı Hayati Yazıcı’nın oğlu Mustafa Yazıcı’ya ait Adil Varlık Yönetim’e TMSF kayyum atandı. Adil Katılım Bankası, Adil Tasarruf Finansman ve Dünya Varlık Yönetim’e de kayyum atandı. Şirketin yönetim kurulu başkanı Ali Emre Ballı 6 Ekim’de ölü bulunmuştu.

  5. Rusya’da askeri nakliye uçağı düştü: 17 ölü

    Rusya’nın Sibirya’daki Kemerovo bölgesinde An-12BK tipi askeri nakliye uçağı, Aleksey Leonov Havalimanı yakınında düştü. Havada alev aldığı bildirilen uçaktaki 17 kişinin hayatını kaybettiği belirtilirken, can kaybı henüz resmi olarak doğrulanmadı. Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

  6. Melis Sandal’dan 4,3 milyar TL’lik “gönüllü iade”

    Gazeteci Fatih Atik’in paylaşımına göre, şarkıcı Mustafa Sandal’ın eşi Melis Sandal’a ait olduğu belirtilen 4 milyar 316 milyon TL geri kazanım hesaplarına aktarıldı. A1 Capital Yatırım Menkul Değerler’deki hesaplarda bulunan bu paranın işlemleri daha önce ertelenmişti.

  7. İçişleri Bakanı Çiftçi'den POLSAN iddialarına yanıt: “Herhangi bir zarar yok”

    İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Yeni Parti Milletvekili Ümit Özlale'nin POLSAN'ın fon soruşturmasıyla bağlantılı yatırımlarına ilişkin iddialarını reddetti. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda konuşan Çiftçi, POLSAN'ın toplam fon büyüklüğünün yaklaşık 80 milyar lira olduğunu, bunun yalnızca 1 milyar lirasının söz konusu fonlarda değerlendirildiğini söyledi. POLSAN'ın herhangi bir zarara uğramadığını savunan Çiftçi, olası ihmal ve kusurlara ilişkin işlemlerin başlatıldığını açıkladı.

  8. Trump: Tayland, ABD'ye uyguladığı tüm gümrük vergilerini kaldıracak

    ABD Başkanı Donald Trump ile Tayland Başbakanı Anutin Charnvirakul, iki ülke arasında planlanan ticaret anlaşmasına ilişkin ortak bildiri imzaladı. Trump, anlaşma kapsamında Tayland'ın ABD ürünlerine uyguladığı tüm gümrük vergilerini kaldıracağını, Amerikan otomobilleri, tıbbi cihazlar, ilaçlar, etanol ve kümes hayvanı ürünlerine yönelik ticari engelleri azaltacağını açıkladı.

  9. Fon so­ruş­tur­ma­sın­da beş şirkete daha kayyum atandı

    Fon soruşturması kapsamında beş şirket daha Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'nun (TMSF) kayyum listesine eklendi. Alnus Yatırım, Altınbaş Holding, Altınbaş Kuyumculuk, Altınhas Holding ve Altınhas Yatırım Holding kayyım kapsamına alındı. Alnus Yatırım'ın faaliyetleri daha önce SPK tarafından durdurulmuştu. Soruşturma kapsamında Altınbaş Holding sahibi Nusret Altınbaş ve kardeşi İnan Altınbaş da tutuklanmıştı.

  10. Konut satışlarında sert düşüş

    TÜİK'in bugün açıkladığı ekim ayı konut ve iş yeri satış istatistikleri, konut pazarının sert gerilediğini gösterdi. Verilere göre, Türkiye genelinde ekimde 131 bin 72 konut satıldı. Böylece konut satışları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 23,3 azalmış oldu.

  11. AYM kararlarının ardından AİHM'den de Can Atalay için hak ihlali kararı

    Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), TİP Hatay Milletvekili Can Atalay'ın milletvekili seçildikten sonra cezaevinde tutulmasının ve Mecliste görev yapmasının engellenmesinin hak ihlali olduğuna hükmetti. Anayasa Mahkemesi (AYM), 25 Ekim ve 21 Aralık 2023 tarihlerinde Atalay hakkında iki kez hak ihlali kararı vermiş ancak bu kararlar uygulanmamıştı.

  12. ABD İç Güvenlik Bakanı: Dijital kesintilerin arkasında yapay zeka olabilir

    ABD İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, havacılık ve bankacılık gibi alanları etkileyen son kesintilerde yapay zekanın rolü olabileceğini söyledi. Mullin, kod yazabilen ve kendi kendini düzelten programların eski sistemlerde zincirleme aksaklıklara yol açabileceğini savundu.

  13. Adalet ve İçişleri Bakanlarından Bahçeli'ye peş peşe ziyaret

    MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, TBMM'deki odasında Adalet Bakanı Akın Gürlek ve İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi ile görüştü. Bahçeli'nin partisinin grup toplantısının ardından gerçekleşen ilk görüşmesinde Gürlek ile yaklaşık 40 dakika bir araya geldiği belirtildi. Gürlek'in ardından Bahçeli'yi ziyaret eden Çiftçi'nin basına kapalı görüşmesine TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu Başkanı Mehmet Muş da katıldı. Görüşmelerin içeriğine ilişkin açıklama yapılmadı.

  14. Fon vurgunu so­ruş­tur­ma­sın­da POLSAN iddiası

    Yeni Parti İzmir Milletvekili Ümit Özlale, 157 bin polisin birikimlerini yöneten POLSAN'ın fon soruşturmasıyla bağlantılı yatırımlarını gündeme getirdi. Özlale, POLSAN'ın aracı kurumlar ve fonlardaki yatırımlarının 2025 sonunda 15,27 milyar liraya ulaştığını, 20 Ekim'de ise tasfiye sürecindeki ELZ fonuna 14,5 milyon lira yatırıldığını öne sürdü.

  15. Kılıçdaroğlu'ndan AKP'ye oy veren emeklilere "sitem"

    Butlan CHP'si Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, emeklilerin ekonomik sıkıntılarına değinerek genel seçimlerde AKP'ye oy veren emeklilere tepki gösterdi. Kılıçdaroğlu, “Ağlıyorlar. Bakıyorsunuz seçim zamanı bir parmak bal çalınmış, koşa koşa AK Parti'ye gidip oy veriyorlar” dedi. Kılıçdaroğlu, sözlerini şöyle sürdürdü: “O zaman ağlamayacaksın. Oy veriyorsan ağlamayacaksın. ‘Geçinemiyoruz’ demeyeceksin, ‘Bunlar bize para vermiyor’ demeyeceksin. Sen iktidar yaptın, ben yapmadım ki.”

  16. Bahçeli ve Adalet Bakanı Gürlek Meclis'te görüştü

    MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Adalet Bakanı Akın Gürlek ile TBMM'deki makamında bir araya geldi. Görüşmenin içeriğine ilişkin açıklama yapılmadı. Görüşme, Sözcü TV ve Sözcü'nün internet sitesine kayyım atanmasının ardından gerçekleşti. Bahçeli, partisinin grup toplantısı sonrasında Sözcü'ye yönelik operasyon hakkında sorulan soruya, “Bu sorunun sebep ve sonuçlarını Sözcü yöneticilerine sormak lazım” yanıtını vermişti.

  17. İspanya'da demiryolcular iş bıraktı: Trenler durdu

    İspanya'da bugün 7 bin makinistin katılımıyla demiryolu grevi gerçekleştiriliyor. Grev, kamu demir yolu şirketi Renfe'nin yanı sıra Iryo ve Ouigo gibi özel işletmecilerin seferlerinde de ciddi iptallere yol açtı. Makinistlerin temel talebi, demir yolu ağında can güvenliğinin garanti altına alınması. Demiryolcular bu yıl toplam 115 kişinin yaşamını yitirdiği iki büyük tren kazasının ardından üç büyük grev gerçekleştirmişti.

  18. Devlet Bahçeli, Yusuf Tekin'e sahip çıktı

    TBMM'de MHP grup toplantısında konuşan Devlet Bahçeli, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin'e yönelik artan eleştirilerle ilgili şunları söyledi: "Milli Eğitim Bakanlığımızın Sayın Yusuf Tekin yönetiminde bu noktada önemli çalışmalar yaptığı açıktır. Milli Eğitim Bakanı'nın eğitim sistemini geleneğin ruhu ve günün gerçeğiyle ahenkli bir yaklaşım içinde çözümler aradığı aşikârdır. Şahsına yönelik ortaya konulan bazı sözler sadece bir ezber, kaba propaganda ve hamasettir."

  19. Fon so­ruş­tur­ma­sın­da 21 şirkete TMSF kayyum olarak atandı

    Fon soruşturmasında 21 şirkete kayyum olarak TMSF atandı. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, MASAK raporu ve bilirkişi analizleri doğrultusunda Ali Emre Ballı ile İlkay Ballı’nın mal varlıklarına, kiralık kasalarına ve şirket paylarına el konulduğunu açıkladı. Başsavcılığa göre usulsüz kredilerle şirket kaynakları tüketildi, ters repo işlemleriyle risk açığı büyütüldü ve suç gelirleri aklandı. Şirketlerin 15'i aktif, 6'sı tasfiye halinde.

  20. AB'den Rusya’ya yönelik 140'tan fazla yeni yaptırım kararı

    AB, Rusya’ya yönelik 140'tan fazla yeni yaptırım kaydını kabul etti. Yaptırımlar Rus rafinerilerini ve bankalarını, e-ticaret sektörünü ve Rusya’nın gölge filosuna destek veren Körfez ve Doğu Asya merkezli şirketleri hedef alıyor. “Rusya bizim yorulmamıza güveniyorsa hayal kırıklığına uğrayacak” diyen AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, 22. yaptırım paketinin önümüzdeki günlerde sunulacağını söyledi.

  21. Sözcü TV'ye de kayyum atandı

    Tele1 ve HalkTV'den sonra bir başka muhalif televizyon kanalı olan Sözcü'ye de kayyum atandı. Sabah saatlerinde Sözcü TV ve web sitesine polis operasyonu düzenlenirken grubun gazetelerine yönelik ise bir kayyum kararı bulunmuyor.

✓