MSB'nin 2027 bütçesi 18 Kasım'da TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda görüşüldü. Hükümetin "Terörsüz Türkiye" süreci kapsamında silahsızlanmanın sürdüğünü öne sürdüğü bir dönemde savunma bütçesi, nominal olarak yüzde 86, reel olarak ise yaklaşık yüzde 54 artıyor.
Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, komisyondaki sunumunda bütçenin gerekçeleri arasında Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nı ve Türkiye'nin NATO'ya katkılarını öne çıkardı. Bütçe rakamları, artışın ABD'nin bölgesel stratejisiyle uyumlu dış askeri yükümlülüklerden kaynaklandığını gösteriyor.
Enflasyondan arındırılmış artış yüzde 54
Enflasyonun karşılaştırmaya etki etmemesi ve artışları olduğundan yüksek göstermemesi için MSB bütçelerini 2027 fiyatlarına çevirerek karşılaştırdık. Bunun için, 2023 - 2025 arası TÜİK verilerini ve 2026 ve 2027 için OVP'deki tahmin ve hedefleri kullandık. Buna göre MSB bütçesi 2025'te reel olarak yüzde 8, 2026'da yüzde 3 artarken 2027'de yüzde 54 artıyor.
Dolar bazında da sonuç değişmiyor. OVP'deki kur varsayımıyla MSB bütçesi 2026'da 17,6 milyar dolarken 2027'de 27,3 milyar dolara çıkıyor. Türk lirasının değer kaybı hesaba katıldığında artış yüzde 56. 2022'den bu yana MSB bütçesi reel olarak yaklaşık dört kat büyüdü.
Artışın kaynağı silah ve mühimmat alımları
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın açıklamasına göre MSB bütçesinde silah, mühimmat ve silah sistemleri alımlarına ayrılan ödenek yüzde 229 artırıldı.
Teklif, hükümetin kendi projeksiyonunu da aşıyor. Bir önceki yılın bütçe belgelerinde MSB'ye 2027 için 1 trilyon 73 milyar lira öngörülüyordu. Bu süre içinde Mekke Anlaşması imzalandı, NATO zirvesi Ankara'da toplandı ve öngörü yüzde 43 yukarı revize edildi.
Meclis'in onayladığı rakam da harcanabilecek kaynağın tamamını yansıtmıyor. MSB'nin 2025 mali tablolarına göre Meclis'in onayladığı 624 milyar liralık ödenek, yıl içindeki eklemelerle yüzde 35 artarak 840 milyar liraya yükseldi. Ayrıca MSB bütçesi toplam savunma harcamasının yalnızca bir bölümünü oluşturuyor. 2027'de diğer savunma kalemleriyle birlikte toplam savunma harcaması 2 trilyon 206 milyar, iç güvenlikle birlikte 3 trilyon 454 milyar lira.
Mekke Anlaşması'nın mali yükü
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında 7 Ağustos'ta imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, 5 Kasım'da AKP, MHP ve CHP'nin oylarıyla TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi.
Anlaşmanın 2. maddesi taraflardan birine yönelik silahlı saldırıyı tüm taraflara yapılmış sayıyor ve saldırıya uğrayan tarafa "mevcut yardım imkânlarının tamamıyla derhal" yardım edilmesini öngörüyor. 1. madde ise saldırı gerçekleşmeden, tehdit durumunda müdahaleye imkân tanıyor. Silah, mühimmat, yakıt ve yedek parça desteğini düzenleyen 10. madde ise bu desteğin nasıl finanse edileceğine dair hüküm içermiyor.
NATO'nun yüzde 5 hedefi
NATO, 2025'teki Lahey Zirvesi'nde ABD Başkanı Trump'ın baskısıyla üye ülkelerin 2035'e kadar millî gelirlerinin yüzde 5'ini savunmaya ayırmasını kararlaştırdı. Bu oranın yüzde 3,5'i doğrudan askeri kapasiteye, yüzde 1,5'i kritik altyapı ve savunma sanayisine ayrılacak. Trump yönetimi 2027 mali yılı için savunma bütçesini 1,5 trilyon dolara çıkarırken savunma dışı harcamalarda 73 milyar dolarlık kesinti öngörüyor. NATO, Türkiye'nin 2026 savunma harcamasını GSYH'nin yüzde 2,85'i olarak tahmin ediyor.
Hedef 2027 ekonomisine uygulandığında savunmaya ayrılması gereken tutar 5,6 trilyon lirayı buluyor. Bu rakam, aynı yıl faiz ödemelerine ayrılan 3,98 trilyon liradan ve eğitime ayrılan 3,75 trilyon liradan fazla. 2027'deki artış bu hedefe giden yolun başlangıcı; hedefe yaklaşıldıkça kaynakların eğitim, sağlık ve sosyal harcamalardan aktarılması gündeme gelecek.
"Terörsüz Türkiye" sürecinde artan savunma harcaması
Hükümet uzun yıllar savunma harcamalarını terörle mücadele gerekçesiyle savundu. "Terörsüz Türkiye" sürecinin ilerlediği bugün ise savunma bütçesi küçülmüyor, yön değiştiriyor. 2025 ve 2026'da reel olarak yatay seyreden MSB bütçesi, 2027'de sert biçimde artıyor.