Yaptırımlar ABD'yi kurtarmadı: Yapay zekada Çin ile fark yılbaşından bu yana yüzde 15'ten 3'e geriledi

ABD'nin Çin'e yönelik çip yaptırımlarına rağmen Çin'in en iyi yapay zeka modelleri, ABD'li rakiplerinin yalnızca yüzde 3 gerisinde kaldı. Bloomberg Intelligence'a göre bu tablo, ABD'nin yapay zekadaki üstünlüğünün uzun vadede sürdürülebilirliğini sorgulatıyor.

ABD'nin Çin'in yapay zekadaki ilerleyişini frenlemek için yürürlüğe koyduğu ihracat yaptırımları beklenen sonucu vermedi. Bloomberg Intelligence (BI) kıdemli analisti Robert Lea'nın haberine göre, ABD'li yapay zeka şirketlerinin Çinli rakipleri karşısındaki performans üstünlüğü rekor düşük seviyeye geriledi. DeepSeek'in eylülde V4.1 Flash modelini piyasaya sürmesinin ardından Çin'in en iyi modelleri, test puanlarında ABD'li rakiplerinin yalnızca yüzde 3 gerisinde kaldı. Bu fark mayısta yaklaşık yüzde 9, yılın başında ise yüzde 15'ti.

Çip kısıtlamaları sorgulanıyor

Vaşington, Çin'in yapay zekada ilerlemesini engellemek ve Huawei gibi şirketlerin kendi alternatiflerini geliştirmesinin önüne geçmek amacıyla Nvidia çipleri başta olmak üzere ileri teknolojilerin Çin'e ihracatını kısıtlamıştı. Ancak rapora göre Çin, derinleşen yapay zeka uzmanlığı ve araştırmacılarının modelleri yerli donanıma göre optimize edebilmesi sayesinde bu engelleri aşmayı başardı. Lea, Çin'in ilerlemesinin ABD'nin yapay zekadaki teknolojik üstünlüğünün uzun vadede sürdürülebilirliğine "daha fazla şüphe düşürdüğünü" belirtti.

İki süper güç, ekonomik verimlilikten askeri liderliğe ve küresel nüfuza kadar belirleyici olan bu teknolojide üstünlük için yarışıyor. Daha düşük maliyetli Çin modelleri kullanıcı sayısında ABD'li rakiplerine yaklaşırken, Anthropic ve OpenAI üstün yeteneklerini öne çıkararak trilyon dolarlık değerlemelerle halka arz peşinde koşuyor. Lea, performanstaki iyileşmenin Çinli şirketlere pazar payında yeni kazanımlar getireceğini öngörüyor.

DeepSeek zirveye yaklaştı

Modelleri soru, bulmaca ve görevlere verdikleri yanıtlara göre puanlayan LiveBench sıralamasında V4.1 Flash, eylülde dünyada altıncı sıraya yükseldi. Bu, DeepSeek'in 2025'te R1 modeliyle ses getirmesinden bu yana en üst sıraya çıkan Çin modeli oldu. DeepSeek'in 81,1 puanı, listenin zirvesindeki Anthropic'in 83,4 puanına yakın; Lea'ya göre bu, Anthropic ve OpenAI'ın önde gelen sistemleriyle kıyaslanabilir bir performans anlamına geliyor. Yine de LiveBench'in ilk 15 modelinden yalnızca üçü Çin'e ait.

Kârlılık tartışması

Lea, sıralamaların değişebileceği ve liste başarısının gelire dönüşmesinin kolay olmayabileceği uyarısında da bulundu. Çin modelleri, ABD'de artan düzenleyici denetimle ve olası yasaklarla karşı karşıya. Lea'ya göre Çin'in yapay zeka sektörü 2030'a kadar kâra geçemeyebilir.

Ancak kârlılık sorunu yalnızca Çin'e özgü değil. Sızan mali verilere göre ABD'nin önde gelen yapay zeka şirketlerinden OpenAI, 2025'te 13 milyar dolarlık gelire karşılık 20,9 milyar dolar faaliyet zararı açıkladı. Anthropic'in basına sızan halka arz izahnamesine göre ise şirket geçen yıl 4,6 milyar dolar gelire karşılık 8,06 milyar dolar faaliyet zararı ve 42 milyar dolar net zarar etti.

Kısa Kısa

  1. Dışişleri'nden İsrail'e kınama: 1974 anlaşmasını aşındırıyor

    Dışişleri Bakanlığı, İsrail'in Suriye'nin Kuneytra vilayetindeki sözde "Sufa 53 hattı" üzerinde çalışmalara yeniden başlamasını kınadı. Bakanlığın açıklamasında, bu adımın 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması'nı aşındırdığı ve Suriye'de yeni oldubittiler yaratmayı amaçladığı vurgulandı. Uluslararası topluma da çağrıda bulunan Bakanlık, İsrail'in gerilimi tırmandıran yayılmacı politikalarını durdurması ve işgal altındaki Suriye topraklarından çekilmesi için vakit kaybetmeden etkili adımlar

  2. Yandaşların fon kavgası sürüyor: Tayyar'dan Karahasanoğlu'na "dış güçler" yanıtı

    AKP'li eski vekil Şamil Tayyar, fon krizi üzerinden kendisini hedef alan Yeni Akit yazarı Ali Karahasanoğlu'na sosyal medya üzerinden yaptığı bir paylaşımla karşılık verdi. Tayyar paylaşımında şu ifadeleri kullandı: "Akit'in bilge yazarı Ali Karahasanoğlu da topa girdiğine göre pes ediyorum. Fon krizi, dış güçlerin CIA ve MOSSAD eliyle patlattığı bir operasyondur. Fatma Betül Sayan Kaya'nın AK Parti'yle ilgisi yoktur. 2.17 milyar liralık işlemi hanımefendinin haberi olmadan dış güçler yaptı."

  3. İspanya'da konut krizi erken seçim getirdi

    Başbakan Pedro Sánchez, konut krizine karşı hazırlanan kararnameler PP, Vox ve Junts'ın oylarıyla reddedilince 29 Kasım'da erken seçim kararı aldı. Kriz, 87 yaşındaki bir kadının 70 yıllık kiralık evinden zorla çıkarılmasıyla alevlenmiş, 50 kentte protesto düzenlenmişti. Seçim normalde 2027'de yapılacaktı.

  4. Enflasyon verileri açıklandı: TÜİK %29,73, ENAG %46,61

    TÜİK verilerine göre tüketici fiyatları eylülde aylık %1,84, yıllık %29,73 arttı. Konut, su, elektrik ve gazda yıllık artış %39,99'a, ulaştırmada ise %35,10'a ulaştı. Çekirdek enflasyon aylık %2,14 ile manşet rakamın üzerine çıktı. Ekimde kira artış tavanı %31,49 oldu. ENAG ise aylık enflasyonu %2,10, yıllık enflasyonu %46,61 olarak hesapladı.

  5. Hakemler Yasin Kol ve Göktuğ Hazar Erel adliyeye sevk edildi

    İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yürüttüğü "Hakemler Dosyası" soruşturmasında gözaltına alınan Süper Lig hakemi Yasin Kol ve yardımcı hakem Göktuğ Hazar Erel, emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edildi. Soruşturmada eski MHK Başkanı Gündoğdu dahil 5 kişi tutuklanmıştı.

  6. Bosna Hersek seçimlerinde ilk sonuçlar açıklandı

    Bosna Hersek'teki genel seçimlerde ilk sonuçlara göre SDA en büyük parti konumunu korudu. Ancak parti lideri Bakir İzetbegović, yüzde 23,8'de kalarak Cumhurbaşkanlığı'nın Boşnak üyeliği yarışını yüzde 26,7 alan Denis Bećirović'e ikinci kez üst üste kaybetti.

  7. TFF Başkanı sessizliğini bozdu: 30 yıllık kokuşmuşluğu bize mal etmesinler

    TFF Başkanı İbrahim Hacıosmanoğlu, istifa eden MHK Başkanı Ferhat Gündoğdu dahil 5 kişinin tutuklandığı hakem soruşturmasıyla ilgili Hürriyet'e konuştu. Hacıosmanoğlu, futboldaki 30 yıllık kokuşmuşluğun iki yıllık başkanlığına mal edilmemesi gerektiğini söyledi; devlete güvendiklerini vurguladı.

  8. Selvi: Erdoğan fon krizinde 50 kişiyi işaret etti

    Hürriyet yazarı Abdulkadir Selvi, Erdoğan'ın fon krizinde büyük vurgun yapan yaklaşık 50 kişi için "O paraları getirecekler, başka yolu yok" dediğini yazdı. Selvi, Şimşek ve Gürlek'in erken uyarılarına rağmen önlem alınmadığını, eski SPK Başkanı Gönül hakkında soruşturma izni istendiğini, bu ay 1 milyon TL altındaki 355 bin yatırımcıya ödeme başlayacağını ve siyaset ile bürokraside tasfiye beklendiğini aktardı.

  9. Anime festivaline gerici saldırı

    Ümraniye'de 3-4 Ekim'de düzenlenen Japon kültürü ve anime festivali Konohafest, tekbir getiren gerici bir grubun saldırısına uğradı. Çocukların da bulunduğu katılımcılar ve aileler darp edilirken, festival alanındaki bayraklar, stantlar ve ekipmanlar tahrip edildi.

  10. Vahap Seçer ve 2 belediye başkanı adliyede

    Mersin'deki yolsuzluk soruşturmasında 1 Ekim'de gözaltına alınan 59 kişi arasında yer alan TBB ve Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer ile Yenişehir ve Mezitli belediye başkanları Abdullah Özyiğit ve Ahmet Serkan Tuncer, sağlık kontrolünün ardından adliyeye sevk edildi.

Önceki gün

  1. AKP’li Bayram’dan geri adım: “Düşüncelerimi parti içinde ifade etmem gerekirdi”

    Son günlerde fon vurgunuyla ilgili partisine yönelik eleştirileriyle dikkat çeken AKP İstanbul Milletvekili Serkan Bayram, bir özür mesajı yayımladı. Bayram, açıklamasında düşüncelerini kamuoyu önünde kesin hükümlerle tartışmak yerine parti içi mekanizmalar dâhilinde dile getirmesi gerektiğini belirtti. Bayram ayrıca, “maksadını aşan” ifadeleri nedeniyle Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan özür diledi.

  2. Adana’da art arda depremler

    Bugün saat 14.19’da Adana’nın Saimbeyli ilçesi merkezli 4,8, saat 14.36’da ise 4,9 büyüklüğünde iki deprem meydana geldi. Bu depremlerin ardından saat 14.43’te Osmaniye’nin Sumbas ilçesinde 5,2 büyüklüğünde üçüncü bir deprem kaydedildi. Bölgede art arda yaşanan depremlerin ardından saat 19.00 sıralarında bir sarsıntı daha meydana geldi. Çukurova Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Öğretim Üyesi Doç. Dr. Nusret Nurlu, sarsıntıların 6 Şubat depremlerinin artçı etkileri olduğunu belirtti.

  3. Tommy Hilfiger işçileri üç büyük kentte eylem yaptı

    Tommy Hilfiger için üretim yapan Atamay Tekstil’in işçileri, ödenmeyen ücret ve tazminatları için bugün İzmir, İstanbul ve Ankara’da eş zamanlı eylemler gerçekleştirdi. İşçiler, çalıştıkları fabrikanın 2024 Aralık ve 2025 Ocak aylarında aniden kapanmasının ardından ödenmeyen maaşları, kıdem ve ihbar tazminatları ile izin ücretlerini alabilmek için mücadelelerini sürdürüyor.

  4. Almanya Şansölyesi Merz’den Kiev’e sürpriz ziyaret

    Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, bugün Ukrayna’nın başkenti Kiev’e önceden duyurulmayan bir ziyaret gerçekleştirdi. Merz’e Ekonomi Bakanı Katherina Reiche’ın yanı sıra Alman savunma ve enerji şirketlerinin üst düzey yöneticileri de eşlik etti. Merz’in ziyareti kapsamında Ukrayna’ya yönelik yeni bir askerî ve mali yardım paketinin açıklanması gündemde.

  5. MHK so­ruş­tur­ma­sın­da iki hakem yarın adliyeye sevk edilecek

    Merkez Hakem Kurulu’na yönelik soruşturmada gözaltına alınan Süper Lig hakemi Yasin Kol ile yardımcı hakem Göktuğ Hazar Erel’in emniyetteki ifade işlemleri sürüyor. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, iki hakemin 5 Ekim’de adliyeye sevk edilmesinin planlandığını açıkladı.

  6. Adana ve çevresinde peş peşe üç deprem

    Adana ve çevresinde kısa aralıklarla üç deprem meydana geldi. Saimbeyli’de saat 14.19’da 4.8, saat 14.36’da ise 4.9 büyüklüğünde deprem kaydedildi. Saat 14.43’te Osmaniye’nin Sumbas ilçesinde 5.2 büyüklüğünde bir deprem daha meydana geldi. AFAD, olumsuz bir durum bildirilmediğini açıkladı.

  7. Okul saldırıları pazara dönüştü: Kurşun geçirmez öğrenci çantası

    Ankara’da bir savunma sanayi şirketi, öğrenciler için kurşun geçirmez sırt çantası üretti. Okullardaki silahlı saldırı endişesi, fırsatçıları da harekete geçiriyor.

  8. Brezilya genel seçimler için sandığa gidiyor

    Brezilya’da bugün genel seçimler düzenleniyor. Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva dördüncü dönem için yarışırken, en güçlü rakibi eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu Senatör Flávio Bolsonaro. Brezilyalı seçmenler bugün yalnızca devlet başkanını değil, eyalet valilerini, Temsilciler Meclisi üyelerini ve Senato üyelerinin üçte ikisini belirlemek için de sandık başına gidiyor.

  9. Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin: "26 bin 920 mevsimlik tarım işçisi çocuk var"

    Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer’in 7 Ağustos’ta tarım işçisi ailelerin çocuklarına ilişkin TBMM Başkanlığı’na sunduğu soru önergesini yanıtladı. Tekin, “2025-2026 eğitim öğretim yılı sonu itibarıyla sistem üzerinden 26 bin 920 öğrencinin mevsimlik tarım işçisi aile çocuğu olarak hareketi tespit edilmiştir” dedi.

  10. AKP’li vekilden fon vurgunu çıkışı: “Toplum inanılmaz rahatsız. Reis partiyi kapatsa daha çok oy alır!”

    AKP İstanbul Milletvekili Serkan Bayram, fon krizine ilişkin açıklamalarda bulundu. “Partide bir sürü kişinin ismi geçiyor, top çevirmeye gerek yok” diyen Bayram, krizin çözümü için ise şu ifadeleri kullandı: “Reis alacak neşteri. Serkan sen mi yaptın; uçur, virüsleri temizlesin. Reis partiyi kapatsa daha çok oy alır. 25 yıllık emeği tüketmeye kimsenin hakkı yok.”

  11. Pezeşkiyan: ABD ekonomik savaşta hedefine ulaşamadı

    İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD ve İsrail’in ekonomik baskıyla hedeflerine ulaşamadığını söyledi. Pezeşkiyan, ülkesindeki döviz artışı ve ABD’nin deniz ablukasına işaret ederek ekonomik baskının arttığını, ancak halkın desteği ve hükümetin çabalarıyla “ekonomik savaşın” hedeflerine ulaşmasına izin vermediklerini belirtti.

  12. Pakistan: Mekke İttifakı genişleyebilir

    Pakistan Dışişleri Bakanı Ishaq Dar, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na altıdan fazla ülkenin katılmak istediğini açıkladı. Dar, anlaşma kapsamında kurulan Stratejik Siyasi Savunma Komitesi’nin gelecek hafta Riyad’da toplanacağını söyledi.

✓