Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nde Mesud Barzani liderliğindeki Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) ile Bafel Talabani liderliğindeki Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) arasında uzun süredir devam eden iktidar paylaşımı anlaşmazlığı yeni bir krize dönüştü. KYB, 5 Kasım'da bölgesel hükümetten çekildiğini açıklayarak parlamentonun aldığı kararları tanımayacağını duyurdu.
Krizin son aşaması, yaklaşık iki yıldır toplanmayan bölgesel parlamentonun 4 Kasım tarihinde KYB boykot etse de oturum yapmasıyla başladı. Oturumda KDP'li bir milletvekili parlamento başkanı seçildi. KYB ise sürecin tek taraflı ilerlediğini söyleyip kararı eleştirdi.
Talabani'den ayrı hükümet tehdidi
KYB lideri Bafel Talabani, yayımladığı video mesajda mevcut hükümeti başarısızlıkla suçladı. KDP'nin milletvekillerini baskı ve kamu kaynakları aracılığıyla etkilediğini öne süren Talabani, Erbil'de tek taraflı atamalar yapılması durumunda Süleymaniye'de de aynı adımları atacaklarını söyledi.
Talabani, KDP bölge başkanı, başbakan ya da bakan atarsa kendilerinin de ayrı atamalar yapacaklarını söyledi. Bu açıklama, IKBY'de tekrar iki farklı yönetim kurulup kurulmayacağı tartışmalarını başlattı. KDP kanadından ise Talabani'nin sözlerine tepki geldi. Parti temsilcileri, ayrı yönetim tehdidini gerçekçi görmediklerini söylerken Mesud Barzani ise parlamentoyu boykot eden partilere çalışmalara katılmaları için çağrı yaptı.
Anlaşmazlığın geçmişi
KDP ile KYB arasındaki rekabet 1990'lı yıllarda silahlı çatışmalara dönüşmüş, bölge Erbil ve Süleymaniye merkezli iki ayrı yönetim altında idare edilmişti. Yönetimler 2006'da birleştirilse de iki partinin bölgedeki siyasi ve askeri etkisi devam etti.
Ekim 2024 seçimlerinde KDP 39, KYB ise 23 sandalye kazandı. Ancak hükümetin kurulması konusunda uzlaşma sağlanamadı. Son gelişmelerle birlikte yeniden iki ayrı yönetimin ortaya çıkması ihtimali gündemde.
Türkiye ve İran ile ilişkiler
KDP ile KYB arasındaki rekabetin bölgesel ilişkilerde de karşılığı bulunuyor. Barzani liderliğindeki KDP, uzun yıllardır Türkiye ve ABD ile yakın ilişkiler yürütürken Talabani liderliğindeki KYB'nin İran ile güçlü siyasi bağları bulunuyor. KDP'nin Ankara ile ilişkilerinde petrol ticareti ve güvenlik işbirliği öne çıkarken KYB, Süleymaniye merkezli siyasi ve ekonomik ilişkilerini İran'la geliştirdi. Bununla birlikte her iki parti de ABD ile ilişkilerini sürdürüyor. Son dönemde Ankara'nın KYB ile temaslarını artırması ise iki parti arasındaki bölgesel ayrımların eskisi kadar keskin olmadığını gösteriyor.