Bezos’un düğününün gösterdikleri: Sınırlanan girişler, lüks ve şatafat

90’ın üzerinde özel jet, adeta kapatılan şehir, oyuncak timsahlar ve milyon dolarlık süslemeler… Bezos’un Venedik’teki düğünü, eşitsizliklerin patronlar lehine nasıl büyüdüğünün yeni bir göstergesi oldu. Amazon’un kurucusu multimilyarder Jeff Bezos, 3 gün süren gösterişli bir törenin ardından Venedik’te Lauren Sanchez ile evlendi.

90’ın üzerinde özel jet, adeta kapatılan şehir, oyuncak timsahlar ve milyon dolarlık süslemeler… Bezos’un Venedik’teki düğünü, eşitsizliklerin patronlar lehine nasıl büyüdüğünün yeni bir göstergesi oldu.

Amazon’un kurucusu multimilyarder Jeff Bezos, 3 gün süren gösterişli bir törenin ardından Venedik’te Lauren Sanchez ile evlendi. Düğüne birçok ünlü ismin katılması kadar, düğün boyunca yaşanan tartışmalar ve eylemler de kamuoyunun dikkatini çekti. Katılımcılar arasında ABD eski Başkanı Donald Trump’ın kızı Ivanka Trump da vardı. Eylemler sonucunda düğün mekanı değiştirilmek zorunda kalındı; etkinlik için 90’dan fazla özel jet havalandı, gondol seferleri askıya alındı ve şehrin 9 limanının tamamen dolduğu bildirildi. Jeff Bezos, Venedik’in hassas ekosistemine verilen zararı telafi etmeye çalışırcasına, önce Venedik lagün ekosistemini izleyen akademik araştırma kuruluşu Corila’ya 1 milyon euro bağışlamayı planladı, ancak tepkilerin büyümesi üzerine bu miktarı 3 milyon euroya çıkardı.[1]

İddialara göre, resepsiyon ilk olarak Venedik’in kalbindeki 16. yüzyıldan kalma Scuola Grande della Misericordia’da yapılacaktı. Ancak eylemcilerin, konukların gelişini engellemek için şehri oyuncak timsahlarla dolduracaklarını açıklamaları üzerine Bezos plan değiştirerek resepsiyonu, protestoların gerçekleştirilmesinin neredeyse imkânsız olduğu, yüksek duvarlarla çevrili Arsenale adlı tarihi tersane kompleksine aldı. Diğer yandan çiftin kaldığı lüks Aman Venice oteli tamamen kapatıldı; diğer müşterilerin rezervasyonları iptal edildi.[2]

Tepkiler büyük

Tahmini 11 milyon Euro harcanan bu lüks düğün, 500 milyon Euroluk bir yatta düzenlendi. Greenpeace ve Everyone Hates Elon grupları tarafından organize edilen protestolar, artan eşitsizliğe dikkat çekti. Greenpeace aktivisti Clara Thompson şunları söyledi:

“Venedik iklim krizi altında batarken, milyarderler mega yatlarında sanki yarın yokmuş gibi partiliyorlar. Bu mesele sadece Jeff Bezos’la ilgili değil; mesele, hiçbir milyarderin hiçbir yerde sorumluluktan kaçamaması için oyunun kurallarını değiştirmek. Gerçek sorun, milyarderlerin adil vergi paylarını ödemekten kaçmasını sağlayan ve geriye kalan herkese faturayı ödeten bozuk bir sistemdir. Bu yüzden, adil ve kapsayıcı vergi kurallarına ihtiyaç var ve bu kurallar BM çatısı altında yazılmalı.”[3]

2025 yılında Londra’da başta Elon Musk olmak üzere zenginlerle mücadele etmek için kurulan Everyone Hates Elon grubu adına konuşan bir sözcü de şöyle dedi:

“Hükümetler zor seçimlerden söz ederken, kamu hizmetlerini finanse etmekte zorlanırken, Jeff Bezos yalnızca evlenmek uğruna bir şehrin yarısını günlerce kilitleyebiliyor. Sadece birkaç hafta önce, 11 dakikalık bir uzay yolculuğuna milyonlar harcadı. Bezos gibi milyarderlerin servet vergisi ödemesi gerektiğini gösteren bir işaret varsa, işte bu odur.”[4]

Eylemler karşısında Venedik Belediye Başkanı Luigi Brugnaro, Jeff Bezos’tan kamuoyu önünde özür dilenmesini istedi. Ancak Veneto Bölge Başkanı Luca Zaia ise milyarderi savundu:

“Jeff Bezos’un açık kollarla karşılanmasını istiyorum. Bölgemize görünürlük ve zenginlik getiren birine karşı protesto etmek bir utançtır.”

Lüksün bedeli

Bu açıklama, kısa bir süre önce şehre girişleri kısıtlamak için alınan kararlarla çelişiyor. Zira yılda yaklaşık 30 milyon günübirlik ve 4 milyon uzun süreli turist ağırlayan Venedik, aşırı kalabalığı kontrol altına almak için 18 Nisan – 27 Temmuz 2025 tarihleri arasında uygulanacak yeni politikayla şehre girişleri ücretli hâle getirdi. Önceden rezervasyon yapan turistlerden 5 Euro, son üç gün içinde başvuranlardan ise 10 Euro alınacak.[5]

Jeff Bezos, iklim değişikliğiyle mücadeleye yönelik iddialı söylemleriyle biliniyor. Kurucusu olduğu Bezos Earth Fund vakfı aracılığıyla bu alanda 10 milyar dolar yatırım yapacağını duyurmuştu. Amazon’un da 2040 yılına kadar “karbon sıfır” hedefi bulunuyor. Lauren Sanchez’in başkan yardımcılığı yaptığı bu vakfa sahip olmalarına rağmen, düğün için yapılan tüm organizasyonlar adeta iklim kaygılarının rafa kaldırıldığını gösteriyor. Adriyatik Denizi’ndeki 100’den fazla ada üzerine kurulu Venedik, küresel ısınma kaynaklı deniz seviyesi yükselmesinden en çok etkilenecek şehirlerden biri. Buna rağmen Sanchez’in “iklim değişikliğiyle mücadeleye adanmış” olduğunu iddia etmesi ve Bezos’un bu tehdidi “gezegenimiz için en büyük tehdit” olarak nitelendirmesine rağmen, misafirlerini şehre en yüksek karbon emisyonuna sahip ulaşım aracıyla —96 özel jetle— getirmeleri, söyledikleriyle yaptıklarının ne kadar çelişkili olduğunu ortaya koyuyor.[6]

Üstelik bu, Jeff Bezos’un ilk “lüks” kaprisi değil. Daha önce, kendisine ait dev yatın geçebilmesi için Rotterdam’daki tarihi köprünün bir bölümünün sökülmesini istemiş ve masraflarını karşılamayı teklif etmişti.[7] Uzay yolculuğuyla da bir dönem gündeme gelen Bezos, bu seyahat için biletleri açık artırmayla 28 milyon dolara satmış, iniş sırasında yaptığı şu açıklamayla büyük tepki çekmişti:

“Her Amazon çalışanına ve her Amazon müşterisine teşekkür etmek istiyorum, çünkü tüm bunların parasını siz ödediniz.”[8]

Eşitsizlik büyüyor

Bu ayrıcalıklı yaşam biçimi sürerken, dünyada da, Türkiye’de de zenginler daha da zenginleşiyor. Oxfam’ın 25 Haziran 2025 tarihli raporuna göre, yalnızca son 10 yılda en zengin %1’in yeni kazandığı servet 33,9 trilyon doları geçti. Bu artış, dünya genelindeki en yüksek yoksulluk sınırının 22 katına eşit. 1995–2023 arasında ise küresel özel servet 342 trilyon dolar arttı. Günümüzde en zengin %1, dünya varlıklarının %43’ünü elinde tutuyor.[9]

Bu servet yoğunlaşmasına karşın, işçilerin sömürü düzeninde yaşadığı gerçeklik değişmiyor. Pandemi sırasında Amazon’un New York’taki JFK8 tesisinde, sağlık önlemlerinin yetersizliğini protesto ettiği için işten atılan Chris Smalls’un mücadelesi kısa sürede Amazon Labour Union’un (ALU) kurulmasına yol açtı. ALU, %50’nin üzerinde oyla sendika seçimini kazandı. Ancak sendikalaşma süreci oldukça zor geçti. Amazon yönetimi, işçileri sendika aidatlarının maaşlarından kesileceğiyle tehdit etti ve sendika karşıtı toplantılara katılmaları için zorladı.[10]

Mücadele sadece JFK8 ile sınırlı kalmadı. Kuzey Carolina’daki RDU1 tesisinde örgütlenen Carolina Amazonians United (CAUSE) işçileri de sendikalaşmak için direniyor. Amazon yönetimi, bu işçileri gözaltına aldırmakla kalmadı[11], sınır dışı edilmekle de tehdit etti. Özellikle 2. Trump dönemine güvenen şirket, ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza polisi ICE’ı, göçmen kökenli işçilere karşı kullanmaktan çekinmedi.[12]

Bu neoliberal düzenin sonuçları yalnızca Amerika’da değil, Türkiye’de de çarpıcı bir şekilde hissediliyor. Türkiye’de en zengin %1’lik kesim, ülkenin toplam servetinin %40’ına sahip. Bu oranla Türkiye, Avrupa’da servet dağılımı eşitsizliğinde ilk sırada. En zengin %5 ve %10’un servetten aldığı pay açısından ise ikinci sırada yer alıyor.[13]

Notlar:

Kısa Kısa

Önceki gün

  1. Kılıçdaroğlu'ndan tezkere yanıtı: "Askerimiz eğitim amacıyla bölgeye gidebilir"

    Butlan CHP’sinin Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, partisinin Mekke Anlaşması’na verdiği desteğin ardından “Askerimiz eğitim amacıyla bölgeye gidebilir” dedi. NTV’de katıldığı canlı yayında Kılıçdaroğlu, “Türk askerinin gönderilmesine ilişkin bir tezkere geldiğinde CHP ne yapacak?” sorusuna şu yanıtı verdi: “Tezkerenin geliş amacı önemli. Askerimiz orada var. Eğitim amacıyla gidebilir. Bölgedeki bir savaş için askerimizin orada olmasını istemeyiz."

  2. OYAK Libya petrol ihracatının yüzde 16'sını alıyor

    Bloomberg’e göre OYAK, ocakta başladığı Libya ham petrolü alımlarını ayda yaklaşık 6 milyon varile çıkardı. Bu miktar, Libya’nın petrol ihracatının yaklaşık yüzde 16'sına denk geliyor. OYAK petrolü, Libya Ulusal Petrol Kurumu’ndan tedarik eden TPAO iştiraki TPIC üzerinden alıyor.

  3. Gaziosmanpaşa Belediyesi davası: Görevden uzaklaştırılan Hakan Bahçetepe ev hapsi ile tahliye edildi

    Görevden uzaklaştırılan Belediye Başkanı Hakan Bahçetepe ev hapsi kararıyla tahliye edildi. Bahçetepe'nin tutukluluğu 17 aydır devam ediyordu.

  4. Melenchon: Seçilirsem Netanyahu’yu tutuklatacağım

    Boyun Eğmeyen Fransa’nın (LFI) cumhurbaşkanı adayı Jean-Luc Melenchon, seçilmesi halinde Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin Netanyahu hakkındaki tutuklama emrini uygulayacağını açıkladı. Bugün yayımlanan seçim programında Fransa’nın NATO’nun entegre komutasından çekilmesi de yer alıyor. Seçimler 18 Nisan ve 2 Mayıs 2027'de yapılacak.

  5. Bolu Kartalkaya'da yakınlarını kaybedenler yetkililerin hesap vermesini talep ediyor

    21 Ocak 2025 günü Bolu Kartalkaya'da yer alan Grand Kartal Otel yangınında hayatını kaybeden 78 kişinin yakınları Bolu Adliyesi'nin önünde bir araya geldi. Kartalkaya Aile Platformu adına yapılan açıklamada "Kültür ve Turizm Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı yetkililerinin yargı önünde hesap vermesi" talebi dile getirildi.

  6. Avrupa’da bir haftada 35 uçağa sahte bomba ihbarı

    Avrupa’da bu hafta ticari uçuşları hedef alan sahte bomba ihbarları nedeniyle en az 35 uçak arandı ya da rotası değiştirildi. Bugün Prag rotasındaki en az 8 uçuş etkilendi. Fransa ise uçaklara yönelik 4 yeni tehdit aldığını açıkladı. Macaristan da üç sivil uçuşu izlemek için savaş uçaklarını havalandırdı.

  7. CHP Milletvekili Gürsel Erol'dan Erdoğan'a fon vurgunu övgüsü

    CHP Elazığ Milletvekili Gürsel Erol, AKP'li Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın fon vurgununa ilişkin tutumunu övdü. Erol "Sayın Cumhurbaşkanı son derece duyarlı. Çok acele etmeden, hemen önlemler alınmadan sakinlikle bu sürecin yönetimiyle ilgili bir iradeyi görüyoruz" ifadesini kullandı.

  8. Sarıgül so­ruş­tur­ma­sın­da yeni gelişme: Şişli Meslek Yüksekokulu'na kayyum atandı

    İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen ve ‘yurt içinde ve yurt dışında kurulan şirketler aracılığıyla kaynağı belirsiz yüksek miktarda paranın aklandığı’ iddiaları ile yürütülen soruşturmada yeni bir gelişme yaşandı. Sarıgül tarafından kurulan Şişli Meslek Yüksekokulu'na kayyum atanırken aralarında yöneticilerin, akademisyenlerin ve okul personelinin bulunduğu 11 kişi gözaltına alındı.

  9. Mekke İttifakı Meclis'ten geçti

    "Mekke Ortak Savunma Anlaşması"nın onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun teklifi TBMM'de kabul edildi. Teklife AKP, MHP ve CHP 279 kabul oyuyla destek verirken, red oyları ise 119'da kaldı. Ağustos ayında imzalanan anlaşma fiilen uygulanmaya başlamış olmasına karşın Meclis'te görüşülmesi Kasım ayını buldu. Bu kararla birlikte Suudi Arabistan'ın ya da Pakistan'ın herhangi bir saldırıya uğradığını iddia etmesi halinde Türkiye'nin de çatışma süreçlerine dahil edilmesi mümkün hale geldi.

  10. Fatma Betül Sayan Kaya tutuklandı

    Fon soruşturması kapsamında şüpheli sıfatıyla ifadesi alınan AKP'li eski bakan ve milletvekili Fatma Betül Sayan Kaya hakkında tutuklama kararı verildi. Eşi İlyas Kaya ve eski SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül ise adli kontrolle serbest bırakıldı.

✓