Fon vurgununun bilançosu ağır oldu

Fon piyasasında usulsüz işlemlerle başlayan kriz, Borsa İstanbul'da 6,4 trilyon liralık değer kaybına yol açarken yüz binlerce yatırımcıyı doğrudan, milyonlarcasını ise dolaylı olarak etkiledi.

10:22 2 dk okuma

Fon piyasalarında usulsüz işlemler nedeniyle başlayan kriz, yalnızca yüz binlerce yatırımcıyı doğrudan zarara uğratmakla kalmadı, milyonlarca kişinin dolaylı olarak ağır kayıplara yol açtı.

Küçük yatırımcının borsadaki birikimleri erirken, soruşturma kapsamında ortaya çıkan haksız kazancın ise yalnızca küçük bir bölümü iade edilmiş durumda.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ve Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) verilerine göre, usulsüz işlemler nedeniyle tasfiyesine karar verilen 7 portföy yönetim şirketine ait 131 fonda 455 bin 758 tekil yatırımcı doğrudan mağdur oldu.

Milyonlarca yatırımcıya dolaylı fatura

Fonlardaki krizin borsanın geneline yayılmasıyla, krizdeki şirketlerle hiçbir bağı olmayan milyonlarca küçük borsa yatırımcısı da dolaylı olarak etkilendi.

Yalnızca kriz sonrasındaki ilk haftalarda 50 binden fazla hisse senedi yatırımcısı portföyünü tamamen boşaltarak piyasadan kaçtı.

BIST 100 endeksi tarihinde ilk kez üst üste 7 hafta boyunca düşüşle kapandı. Endeks, krizin derinleştiği 15 Eylül döneminden ekim ayı sonuna kadar yüzde 22,55 değer kaybetti.

Borsa İstanbul'da işlem gören tüm şirketlerin toplam piyasa değeri, 15 Eylül’de 20 trilyon lirayken 1,5 ay gibi kısa bir sürede 13,63 trilyon liraya geriledi. Borsadan toplamda 6,4 trilyon lira eriyip gitti. BIST 100 ölçeğinde bu rakam 2,9 trilyon TL oldu.

Borsadakilerin ezici çoğu çoğunluğu küçük yatırımcı

Borsa genelinde 135 şirketin hisse fiyatı yüzde 50 ve üzerinde gerileme kaydetti.

Türkiye'de borsada toplam 6,51 milyon yerli bireysel yatırımcı bulunuyor. Yatırımcıların yüzde 56,47'sinin portföyü 2-10 bin TL arasında. Portföyü 50 bin TL'nin altında olanlar, yatırımcıların yüzde 74,92'sini oluşturuyor. Portföyü 1 milyon TL'nin üzerinde olan yatırımcıların oranı ise yalnızca yüzde 4,12. Buna karşılık bu grubun toplam portföydeki payı yüzde 94,58.

Yani küçük yatırımcının portföyünün borsadaki ağırlığı az olmakla birlikte borsa yatırımcısı sayı itibariyle büyük oranda küçük yatırımcıdan oluşuyor.

İşin toplumsal tarafına bakıldığında ise Türkiye'de alt ve orta gelir grubu için çalışarak mülk sahibi olma hayalleri büyük oranda ortadan kalkmış durumda. Bu nedenle milyonlarca işçi ve memur, tasarruflarını borsa, fon, kripto gibi araçlarda değerlendirmeye çalışıyor. Diğer taraftan bu yatırım araçlarının aşırı oynak ve riskli olması kayıpların da büyük olmasını beraberinde getiriyor.

Sadece 37 kişi iade etti

Milyonlarca yurttaş fon krizi nedeniyle doğrudan ya da dolaylı olarak ciddi zararlarla karşı karşıya kalırken vurguncular ise büyük oranda iadeye yanaşmış değil.

Milliyet'ten Neslihan Keskin'in haberine göre, fon soruşturması kapsamında 37 kişinin aldığı parayı iade etti. Toplam tutarının 18 milyar 340 milyon TL olduğu belirtildi.

Soruşturma kapsamında iade etmesi gereken toplam 214 kişi ve şirket bulunuyor. Bunların 1'i gerçek kişi, 73'ü ise tüzel kişilik konumunda. Toplam elde edilen haksız kazanç ise toplam 187,7 milyar TL olarak hesaplanıyor.

Diğer taraftan, tasfiye edilen fonlarda ödeme alamayan kişilere, bu iade edilen paralardan ödeme yapılması planlanıyor. Ödeme takvimi, iade sürecine göre şekillenecek.

Kısa Kısa

Önceki gün

  1. Kılıçdaroğlu'ndan tezkere yanıtı: "Askerimiz eğitim amacıyla bölgeye gidebilir"

    Butlan CHP’sinin Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, partisinin Mekke Anlaşması’na verdiği desteğin ardından “Askerimiz eğitim amacıyla bölgeye gidebilir” dedi. NTV’de katıldığı canlı yayında Kılıçdaroğlu, “Türk askerinin gönderilmesine ilişkin bir tezkere geldiğinde CHP ne yapacak?” sorusuna şu yanıtı verdi: “Tezkerenin geliş amacı önemli. Askerimiz orada var. Eğitim amacıyla gidebilir. Bölgedeki bir savaş için askerimizin orada olmasını istemeyiz."

  2. OYAK Libya petrol ihracatının yüzde 16'sını alıyor

    Bloomberg’e göre OYAK, ocakta başladığı Libya ham petrolü alımlarını ayda yaklaşık 6 milyon varile çıkardı. Bu miktar, Libya’nın petrol ihracatının yaklaşık yüzde 16'sına denk geliyor. OYAK petrolü, Libya Ulusal Petrol Kurumu’ndan tedarik eden TPAO iştiraki TPIC üzerinden alıyor.

  3. Gaziosmanpaşa Belediyesi davası: Görevden uzaklaştırılan Hakan Bahçetepe ev hapsi ile tahliye edildi

    Görevden uzaklaştırılan Belediye Başkanı Hakan Bahçetepe ev hapsi kararıyla tahliye edildi. Bahçetepe'nin tutukluluğu 17 aydır devam ediyordu.

  4. Melenchon: Seçilirsem Netanyahu’yu tutuklatacağım

    Boyun Eğmeyen Fransa’nın (LFI) cumhurbaşkanı adayı Jean-Luc Melenchon, seçilmesi halinde Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin Netanyahu hakkındaki tutuklama emrini uygulayacağını açıkladı. Bugün yayımlanan seçim programında Fransa’nın NATO’nun entegre komutasından çekilmesi de yer alıyor. Seçimler 18 Nisan ve 2 Mayıs 2027'de yapılacak.

  5. Bolu Kartalkaya'da yakınlarını kaybedenler yetkililerin hesap vermesini talep ediyor

    21 Ocak 2025 günü Bolu Kartalkaya'da yer alan Grand Kartal Otel yangınında hayatını kaybeden 78 kişinin yakınları Bolu Adliyesi'nin önünde bir araya geldi. Kartalkaya Aile Platformu adına yapılan açıklamada "Kültür ve Turizm Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı yetkililerinin yargı önünde hesap vermesi" talebi dile getirildi.

  6. Avrupa’da bir haftada 35 uçağa sahte bomba ihbarı

    Avrupa’da bu hafta ticari uçuşları hedef alan sahte bomba ihbarları nedeniyle en az 35 uçak arandı ya da rotası değiştirildi. Bugün Prag rotasındaki en az 8 uçuş etkilendi. Fransa ise uçaklara yönelik 4 yeni tehdit aldığını açıkladı. Macaristan da üç sivil uçuşu izlemek için savaş uçaklarını havalandırdı.

  7. CHP Milletvekili Gürsel Erol'dan Erdoğan'a fon vurgunu övgüsü

    CHP Elazığ Milletvekili Gürsel Erol, AKP'li Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın fon vurgununa ilişkin tutumunu övdü. Erol "Sayın Cumhurbaşkanı son derece duyarlı. Çok acele etmeden, hemen önlemler alınmadan sakinlikle bu sürecin yönetimiyle ilgili bir iradeyi görüyoruz" ifadesini kullandı.

  8. Sarıgül so­ruş­tur­ma­sın­da yeni gelişme: Şişli Meslek Yüksekokulu'na kayyum atandı

    İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen ve ‘yurt içinde ve yurt dışında kurulan şirketler aracılığıyla kaynağı belirsiz yüksek miktarda paranın aklandığı’ iddiaları ile yürütülen soruşturmada yeni bir gelişme yaşandı. Sarıgül tarafından kurulan Şişli Meslek Yüksekokulu'na kayyum atanırken aralarında yöneticilerin, akademisyenlerin ve okul personelinin bulunduğu 11 kişi gözaltına alındı.

  9. Mekke İttifakı Meclis'ten geçti

    "Mekke Ortak Savunma Anlaşması"nın onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun teklifi TBMM'de kabul edildi. Teklife AKP, MHP ve CHP 279 kabul oyuyla destek verirken, red oyları ise 119'da kaldı. Ağustos ayında imzalanan anlaşma fiilen uygulanmaya başlamış olmasına karşın Meclis'te görüşülmesi Kasım ayını buldu. Bu kararla birlikte Suudi Arabistan'ın ya da Pakistan'ın herhangi bir saldırıya uğradığını iddia etmesi halinde Türkiye'nin de çatışma süreçlerine dahil edilmesi mümkün hale geldi.

  10. Fatma Betül Sayan Kaya tutuklandı

    Fon soruşturması kapsamında şüpheli sıfatıyla ifadesi alınan AKP'li eski bakan ve milletvekili Fatma Betül Sayan Kaya hakkında tutuklama kararı verildi. Eşi İlyas Kaya ve eski SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül ise adli kontrolle serbest bırakıldı.

✓