Gazze’de açlık, emperyalist dizayn ve işbirlikçi siyaset

Gazze uzunca bir süredir çağımızın en kapsamlı ve en acımasız kuşatmalarından birinin altında yaşamaya zorlanıyor. Ekim 2023’te başlatılan son saldırı dalgası, yalnızca askeri mevzileri değil, tüm bir halkın yaşam damarlarını hedef aldı. Gıda, su, ilaç… Hayatta kalmanın en temel kaynakları, direnişi kırmak ve halkı teslim almak amacıyla kasıtlı olarak ortadan birer birer kaldırılıyor.

16:17 5 dk okuma

Gazze uzunca bir süredir çağımızın en kapsamlı ve en acımasız kuşatmalarından birinin altında yaşamaya zorlanıyor. Ekim 2023’te başlatılan son saldırı dalgası, yalnızca askeri mevzileri değil, tüm bir halkın yaşam damarlarını hedef aldı. Gıda, su, ilaç… Hayatta kalmanın en temel kaynakları, direnişi kırmak ve halkı teslim almak amacıyla kasıtlı olarak ortadan birer birer kaldırılıyor.

Gazze’nin açlığa mahkûm edilmesi, askeri yıkımla el ele yürütülen, halkın varlığını hedef alan bir siyaset olarak uygulanıyor. Bu siyaset, yalnızca son bir yılın değil, en az on beş yıldır adım adım örülen emperyalist kuşatma planının da ayrılmaz bir parçası. 2007’de Gazze’yi “düşman bölge” ilan eden İsrail, geçişleri ve mal girişini sert biçimde kısıtladı.[1] Gazze halkı, o günden beri kontrollü bir yoksullaştırma politikasına maruz bırakılıyor.

Ekim 2023’ten itibaren ise bu plan, tam teşekküllü bir aç bırakma politikasına dönüştü; tarım alanlarından fırınlara, pazar yerlerinden su arıtma tesislerine kadar yaşamın bütün damarları bombalandı. Sınır kapılarında haftalarca bekletilen, çoğu zaman en çok ihtiyaç duyulan bölgelere ulaştırılmasına izin verilmeyen konvoylar, bu kuşatmanın vahşi niteliğini gösteriyor.

Gazze’deki sağlık yetkilileri, gıdanın ne zaman, kime ve hangi koşullarda verileceği üzerinde kurulan denetimin, halkı aç bırakma stratejisinin ana unsuru olduğunu belirterek söz konusu politikanın niteliğini teşhir ediyor. İsrail cephesi, yardımların gecikmesini ya da engellenmesini “güvenlik kontrolü” bahanesiyle açıklarken, sahada durum değişmiyor: insanlar gıdaya, ilaca, temiz suya erişemiyor. 29 Şubat 2024’te gıda yardımı bekleyen kalabalığa açılan ateşte yüzlerce kişi öldü veya yaralandı. 1 Nisan’da World Central Kitchen konvoyuna düzenlenen saldırıda yedi yardım çalışanı hayatını kaybetti[2].

Son aylarda gelen haberler, açlık politikasının sonuçlarını çıplak biçimde gösteriyor: yetersiz beslenme nedeniyle hayatını kaybeden çocukların sayısı artıyor, hastaneler gıda eksikliğinden ölümleri engelleyemiyor. Türkiye siyasetinde ise iktidar, Filistin’le dayanışma iddiasını yüksek perdeden dile getirirken, pratikte bu tabloya uyum sağlayan bir pozisyon benimsedi.

2 Mayıs 2024’te duyurulan “İsrail’le ticareti durdurma” kararı, Gazze’ye insani yardım engelleri karşısında hiçbir diplomatik baskıya dönüşmedi. AKP sözcüleri, yardım konvoylarının vurulmasına ya da engellenmesine karşı sert bir tepki ortaya koymak yerine, meseleleri “uluslararası mekanizmaların sorumluluğu”na havale etti. Bu tutum, İsrail’in kuşatma siyasetine fiili onay anlamına geliyor.

Bu kuşatmayı, bölgedeki emperyalist planlardan ayrı düşünmek mümkün değil. Çünkü Gazze’nin açlığa mahkûm edilmesi, yalnızca Filistin halkını teslim almak için değil, Ortadoğu’nun bütünü üzerinde yeniden şekillendirilmiş bir güç dengesi kurmak için yürütülüyor. Irak’ın işgali, Suriye’nin parçalanması, İran’ın kuşatma altına alınması… Tüm bu adımlar, bölgenin direniş kapasitesini kırmak, siyasi haritayı emperyalist merkezlerin çıkarları doğrultusunda yeniden çizmek için atıldı.

Gazze ise bu zincirin en kritik halkalarından biri olarak yıllardır işgal altında. Filistin direnişinin hem sembolik hem stratejik merkezi olarak, yalnızca askeri değil, siyasi anlamda da bu planların önünde engel teşkil ediyor. Bu nedenle Gazze’ye yönelik her saldırı, aynı zamanda bölgenin tamamına yönelik bir emperyalist dizayn hareketidir. 14 Haziran 2025’te İsrail’in İran’a düzenlediği saldırı da bu stratejinin yeni aşamasıdır. Suriye’nin yıkımı, Filistin’in kuşatılması ve İran’ın hedefe konması; hepsi aynı zincirin farklı halkaları.

Bu süreçte Batı’dan gelen insani yardım açıklamaları, gerçeği gizleyen bir perde işlevi görüyor. Batılı devletler, yardım pozları verirken İsrail’le askeri iş birliğini sürdürüyor, silah satışlarını kesmiyor, ticari ilişkileri durdurmuyor. Bu ikiyüzlülük, yardım söylemini suç ortaklığını gizleyen bir vitrine dönüştürüyor. Birleşmiş Milletler gibi kurumlar ise, kâğıt üzerinde alınan kararların sahada hiçbir karşılığı olmadığını defalarca kanıtladı.

Güvenlik Konseyi’nde alınan her karar ABD vetosuyla boşa düşerken, Avrupa Birliği ülkeleri kınama mesajları yayınlayıp aynı anda İsrail’le ortak askeri tatbikat yapabiliyor. Bu yüzden Batı’dan medet ummak, siyasi gerçekliği görmezden gelmek anlamına geliyor. Gazze’de açlığı bitirmenin yolu, emperyalist kalkanın gölgesinde diplomatik pazarlıklar yapmak değil; bu kalkanı kıracak bölgesel bir direniş hattı örmekten geçiyor.

İkiyüzlülüğün “yerli ve milli” ayağı AKP iktidarı ise, söylem düzeyinde Filistin’in yanında konumlandığını iddia etse de, izlediği dış politika ve ekonomik ilişkiler bu iddiayı boşa çıkarıyor. Suriye’nin parçalanma sürecinde izlediği hat, bölgedeki direniş dengelerini zayıflattı; İsrail’le ticari ve diplomatik temaslar ise “ambargo” adı altında toplumsal tepkileri yatıştırmaya dönük göstermelik adımların ötesine geçmedi. 2010 Mavi Marmara katliamından sonra ilan edilen kısıtlamalar kısa sürede delindi; İsrail’e gönderilen mallara “Filistin” etiketi yapıştırılarak ambargo görüntüsü yaratıldı.

2 Mayıs 2024’te duyurulan “tüm ticaretin kesildiği” kararı da aynı çelişkiyi sürdürdü[3]. Filistin’e ihracat başlığı altında yapılan sevkiyatlardaki artış, bu akışın dolaylı yollardan devam ettiğini gösterdi. Haziran 2025’te Mersin Limanı’na yanaşan VELA isimli İsrail gemisinin savaş sanayisine yönelik ekipman taşıdığı iddiası ise hükümetin sessizliğiyle hafızalara kazındı. Üstelik Türkiye’deki NATO üsleri, yalnızca ABD’nin değil, İsrail’in de bölgesel güvenlik stratejisinin dolaylı bir parçası olarak işlev görüyor. Bu üsler var oldukça, Filistin’le dayanışma iddiası, kâğıt üzerinde kalan bir beyan olmaktan öteye gidemiyor.

Gazze’de açlık, yönetilemeyen bir kriz değil; yönetilen bir siyasettir. Bu siyaseti mümkün kılan zincirin halkaları da oldukça nettir: İsrail’in abluka ve aç bırakma politikası, emperyalist merkezlerin sağladığı askeri ve diplomatik kalkan, Batılı devletlerin “yardımsever” maskesiyle sürdürülen ikiyüzlü ilişkiler ve bölgede işbirlikçi hükümetlerin sağladığı fiili kolaylıklar. Zincirin tüm halkalarını kırmadan mücadele de kurtuluş da mümkün değil. Bu nedenle çözüm ne Batı’nın kınamalarında ne de sahte ambargolarda aranabilir. Gerçek çözüm, Gazze’nin kuşatmasını fiilen aşacak, İsrail’in savaş makinesini durduracak ve bölge halklarının kendi iradesiyle kuracağı anti-emperyalist bir çıkış ekseninde yatmaktadır. Başka da yol yoktur.


Notlar:

International Committee of the Red Cross. (n.d.). Israel: Blockade of Gaza and the flotilla incident. ICRC Casebook. Retrieved August 15, 2025, from https://casebook.icrc.org/case-study/israel-blockade-gaza-and-flotilla-incident

Welle, D. (2024, April 2). İsrail saldırısında 7 yardım çalışanı hayatını kaybetti. dw.com. https://www.dw.com/tr/i%CC%87srail-sald%C4%B1r%C4%B1s%C4%B1nda-7-yard%C4%B1m-%C3%A7al%C4%B1%C5%9Fan%C4%B1-hayat%C4%B1n%C4%B1-kaybetti/a-68716116

Ticaret Bakanlığı. (2024). İsrail ile ticaretin durdurulması süreci hakkında bilgi notu [PDF dosyası].TicaretBakanlığı.https://ticaret.gov.tr/data/675d31b813b8761ad0813b54/Ticaret%20Bakanl%C4%B1g%CC%86%C4%B1%20-%20%C4%B0srail%20ile%20Ticaretin%20Durudurulmas%C4%B1%20S%C3%BCreci%20Hakk%C4%B1nda%20Bilgi%20Notu.pdf

Kısa Kısa

Önceki gün

  1. Nvidia'nın eski CEO'su Jensen Huang, göreve dönmeyi de­ğer­len­di­ri­yor

    Financial Times'ın haberine göre, 12 Kasım'da Nvidia CEO'luğundan istifa eden Jensen Huang, görevine geri dönme olasılığını yakın çevresiyle görüşüyor. Huang, Çin adına casusluk yaptığından şüphelenilen bir kadınla ilişkisi olduğunun ortaya çıkmasının ardından istifa etmişti. Ancak casusluk iddiası bağımsız olarak doğrulanmış değil.

  2. Ali Babacan, KKTC Cumhurbaşkanı Erhürman ile görüştü

    DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, Lefkoşa'da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile bir araya geldi. Babacan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, görüşmede Birleşmiş Milletler öncülüğünde yürütülen müzakere sürecini ve ekonomideki gelişmeleri ele aldıklarını belirtti. Görüşmenin verimli geçtiğini ifade eden Babacan, Erhürman'a misafirperverliği için teşekkür etti.

  3. SPK'den tasfiye edilen fonların hisse satışlarına ilişkin açıklama

    SPK, kapatılma sürecindeki yatırım fonlarının ellerinde bulunan şirket hisselerinin nasıl satılacağına ilişkin açıklama yaptı. SPK, bu hisselerin topluca borsada satışa çıkarılmasının fiyatlarda düşüşe yol açabileceğini belirtti. Bu nedenle hisselerin, borsada satışa sunulmadan, ilgili şirketlere son kapanış fiyatı üzerinden satılmasına imkan tanındığını duyurdu.

  4. İran: Hürmüz Boğazı'nda iki petrol tankeri mayına çarptı, biri battı

    İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nın güneyinde iki petrol tankerinin deniz mayınlarına çarparak alev aldığını duyurdu. Açıklamada, tankerlerin izin verilmeyen bir güzergahı kullanmaya çalıştığı öne sürüldü. İki milyon varilden fazla ham petrol taşıyan süper tankerlerden birinin Basra Körfezi'nin güneyinde yanarak battığı belirtildi. Gemilerin kimlikleri ve mürettebatın durumuna ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

  5. Seçimi kaybedip ABD’ye kaçan Bolsonaro, kalıcı oturum izni isteyecek

    Devlet başkanlığı seçimini kaybettikten sonra ülkesini terk eden Brezilyalı siyasetçi Flavio Bolsonaro, ABD’de ailesiyle birlikte kalıcı oturum izni almak istediğini açıkladı. Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu, siyasi çalışmalarını ABD’den yöneteceğini söyledi.

  6. Bakan Şimşek’ten fon vurgunu açıklaması: Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz

    Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon vurgunu sonrası TMSF’de oluşturulan iade ve geri kazanım hesabında bugüne kadar 35,6 milyar liralık birikim olduğunu, büyük kısmının fonlara aktarıldığını söyledi. Şimşek, “2,6 milyar liralık bir kısmı nakit olarak duruyor. Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz” dedi.

  7. Orban’ın eski bakanına operasyon: 20 milyon dolar nakit ele geçirildi

    Macaristan’da Viktor Orban döneminin bakanlarından Miklos Sesztak’a yönelik yolsuzluk soruşturmasında ormanlık alanlara gömülmüş, depo ve konutlara saklanmış 20 milyon dolarlık nakit ele geçirildi. Paranın beş makineyle sayılması sekiz saat sürdü. Sesztak, 37 milyon dolardan fazla rüşvet ve yasa dışı komisyon almakla suçlanıyor.

  8. Kocaeli’deki saldırının ardından CHP Sözcüsü Sönmez gazetecileri hedef aldı

    Mahkemenin mutlak butlan kararıyla CHP’nin başına getirilen Kemal Kılıçdaroğlu’nun Kocaeli etkinliğinde gazetecilere saldırılmasının ardından partiden açıklama geldi. Sözcü Atakan Sönmez, gazetecilerin hakaret ve fiziki müdahaleye uğradığı olayları “provokasyon girişimi” olarak niteledi. Sönmez, saldırıya uğrayan gazetecilerden birini hedef alarak olayların “gazetecilik ile aktivizm arasında kararsız kalmış bir medya çalışanından” kaynaklandığını savundu.

  9. AKP ilçe başkanıyla görüşmeyen sağlık müdürüne istifa baskısı iddiası

    Makamında AKP ilçe başkanıyla görüşmeyi reddeden bir ilçe sağlık müdürünün istifaya zorlandığı iddia edildi. Rize’nin Pazar ilçesinde müdürlük yapan Dr. İ.Ö., AKP İlçe Başkanı Furkan Namlı’nın randevu talebine kamu görevlisi olduğu gerekçesiyle olumsuz yanıt verdi. İstifa etmeye zorlanan ama yanaşmayan müdür, bir süre sonra görevden alındı.

✓