Paraguay, ülkenin en büyük dijital bankası Ueno’nun çöküşüyle sarsılıyor. Paraguay Merkez Bankası (BCP), 3 Kasım'da Ueno’ya el koyarak tasfiye sürecini başlattı. EFE’nin haberine göre banka, yasal olarak bulundurması gereken asgari sermayenin yarısını bile karşılayamıyordu. El koyma kararıyla birlikte bankanın kartları, uygulaması, havale sistemi ve şubeleri devre dışı kaldı. 7 milyon nüfuslu Paraguay'da Yaklaşık 2,9 milyon müşteri parasına erişemiyor. Bu sayı, Paraguay'ın toplam yetişkin nüfusunun yüzde 61'ine denk geliyor.
Bankanın kurucusu ve ana hissedarı Miguel Vásquez ile yedi üst düzey yönetici, haklarında çıkarılan yakalama kararlarının ardından teslim oldu. Savcılık soruşturma başlattı. Yöneticilerin 70 milyon dolarlık mal varlığına tedbir konuldu.
Emeklilerin parası da bankada
Krizin en tartışmalı boyutu kamu fonları. Paraguay Sosyal Güvenlik Kurumu (IPS), portföyünün yaklaşık yüzde 9'una denk gelen 355 milyon doları Ueno’da mevduat sertifikası ve tahvil olarak tutuyordu. Banka ayrıca yaklaşık 32 bin emeklinin maaş ödemelerine aracılık ediyordu. Devlet elektrik şirketi ANDE’nin de onlarca milyon dolarlık fonu bankada kaldı. İthalatçılar ve Tüccarlar Derneği, ülkedeki her üç elektronik işlemden ikisinin Ueno üzerinden yapıldığını belirterek ekonominin “yarı felç” olabileceği uyarısında bulundu.
Peña hükümeti, mevduat sahiplerine güvence fonundan ödeme yapılmasını hızlandıran bir yasayı rekor sürede çıkardı. Her mevduat sahibi en fazla 40 asgari ücret tutarında, yani yaklaşık 19 bin 800 dolara kadar parasını beş iş günü içinde alabilecek. Bu sınırın üzerinde parası olanlar ise bankanın varlıklarının dökümünü bekleyecek.
Başkent Asunción’da öfkeli mudiler iki gecedir Ulusal Kahramanlar Panteonu yakınında toplanıyor. Protestolarda yer yer polisle arbede de yaşandı.
“Bir günde 3 milyon kişiye zarar veren olmamıştı”
Muhalefet milletvekilleri Johanna Ortega, Raúl Benítez ve Rocío Vallejo, 4 Kasım’da Temsilciler Meclisi’ne Devlet Başkanı Santiago Peña ve Yardımcısı Pedro Alliana hakkında azil başvurusu sundu. Başvuruda, iktidardaki Kolorado Partisi’nin muhalif kanadından milletvekilleri de dahil 35 imza var. Başvuruda “görevi kötüye kullanma”, “çıkar çatışması”, “düzenleyici kurumların manipülasyonu”, “emeklilik fonlarının saptırılması” ve Merkez Bankası’nın “kurumsal olarak örtbas etmesi” iddiaları yer alıyor.
Peña’nın bankayla bağı
Peña’nın krizdeki konumu, bankayla geçmişteki bağı nedeniyle tartışılıyor. Peña, Ueno’yu kontrol eden holdingte hissedardı ve 2025'te bu hisselerden çıktı.
Kriz Merkez Bankası’na da yansıdı. Peña, daha önce Ueno’nun finans şirketinin başında bulunan Merkez Bankası Başkanı Carlos Carvallo’nun istifasını istedi. Carvallo da görevden çekildiğini açıkladı.
Azil için iki aşama
Paraguay Anayasası’nın 225. maddesine göre azil süreci için önce Temsilciler Meclisi’nde üçte iki çoğunlukla suçlama kararı alınması gerekiyor. Ardından Senato yargılayıcı olarak toplanıyor ve 45 senatörden 30'unun oyuyla devlet başkanını görevden alabiliyor.
Kolorado Partisi her iki mecliste de tek başına çoğunluğa sahip. Bu yüzden sonucu, Peña ile arası açık olan parti genel başkanı, eski devlet başkanı Horacio Cartes’in tutumu belirleyebilir.
Peña, beş yıllık görev süresinin ilk üç yılını ağustos ayında doldurdu.
