Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında 7 Ağustos'ta imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın TBMM'deki görüşmeleri hızlandırıldı. AKP'nin 3 Kasım'da kabul edilen grup önerisiyle anlaşmanın onaylanmasına ilişkin kanun teklifi, 48 saat beklenmeden gündemin ikinci sırasına alındı. Teklifin 4 Kasım Çarşamba günü görüşülmesi kararlaştırıldı.
Apar topar meclis gündemine alınan Mekke İttifakı’nın gündeminde bölgedeki askeri gelişmeler ve özellikle de Suudi Arabistan'ın Yemen'deki Ensarullah güçleriyle yaşadığı çatışmalar var.
Yemen'de çatışmalar sürüyor
Son haftalarda Yemen'deki çatışmalar yeniden şiddetlendi. Ensarullah güçleri 24 Ekim'de Suudi Arabistan'daki petrol tesislerini ve havaalanlarını hedef alan saldırılar düzenlediklerini açıkladı. 30 Ekim'de ise Suudi öncülüğündeki koalisyon Mekke bölgesinde Ensarullah'a ait bir İHA düşürüldüğünü duyurdu. Ensarullah saldırı iddiasını reddederken kentleri hedef almadığını belirtti.
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'dan üst düzey temsilciler ise 26 Ekim'de Tahran'da İranlı yetkililerle bir araya geldi. Görüşmelerde ABD ile İran arasındaki müzakerelerin yeniden başlatılması ve bölgedeki çatışmaların durdurulması ele alındı. Ancak Washington'ın İran'a yönelik askeri baskısı devam ediyor. ABD, 2 Kasım'da Hürmüz Boğazı'ndaki Keşm Adası'na yeni bir saldırı düzenledi. Bu gelişmeler, bölgesel güvenliği sağlama iddiasıyla kurulan Mekke İttifakı'nın ABD'nin Ortadoğu politikaları karşısında nasıl bir konum alacağı sorusunu da gündeme getiriyor. Üstelik ittifakın iki önemli üyesinden Türkiye NATO içerisinde yer alırken Suudi Arabistan da ABD'nin bölgedeki başlıca askeri ortaklarından biri olmayı sürdürüyor.
Meclis onayından önce askeri kararlar alındı
Mekke İttifakı kapsamında askeri adımlar ise Meclis görüşmelerinden önce atılmaya başlandı. Üç ülkenin 5 Ekim'de Riyad'da gerçekleştirdiği olağanüstü toplantıda, ortak savunma taahhütlerinin uygulamaya geçirilmesi ve üzerinde uzlaşılan askeri kapasitenin Suudi Arabistan'a hızla konuşlandırılması için hazırlık yapılması kararlaştırıldı.
Anlaşmanın ikinci maddesi, taraflardan birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırıyı üç ülkenin tamamına yönelik sayıyor. Metin, askeri yardım yükümlülüğü getirirken, Türk askerinin yurt dışına gönderilmesi için ayrıca TBMM'nin yetkilendirmesi gerekiyor. Bununla birlikte, Meclis'in önüne getirilen anlaşma, henüz uygulamaya geçmemiş bir askeri işbirliği tasarısından ibaret değil. İttifakın komiteleri çoktan toplandı, Suudi Arabistan'a askeri destek verilmesine yönelik kararlar alındı. Şimdi ise bu askeri ortaklığın hukuki onay süreci hızlandırılıyor.
Bölgedeki çatışmalar sürerken Türkiye'nin Suudi Arabistan'a hangi askeri desteği sağlayacağı ve bu desteğin sınırlarının ne olacağı hâlâ açıklığa kavuşmuş değil. Anlaşmanın Meclis gündeminde öne çekilmesi de bu soruları daha önemli hale getiriyor.