Rekabet Kurumu’nun Google'a müdahalesi, dijital medyanın okura ulaşmak için teknoloji platformlarına bağımlı hale geldiğinin en büyük kanıtı.
Rekabet Kurumu, Google’ın arama motorunda kullanıma sunduğu 'yapay zeka destekli arama özetleri' özellikleri hakkında soruşturma açılmasına ve haber yayıncılarını korumak amacıyla geçici tedbir uygulanmasına karar verdi.
Ne oldu?
Google'ın bilgiyi doğrudan arama ekranında özetlemesi, kullanıcıların haber sitelerine tıklama ihtiyacını azaltıyordu. Bu durum, yayıncıların ziyaretçi trafiğini ve reklam gelirlerini ciddi derecede düşürüyordu.
Google bu özelliğini Mart 2025'te ABD'de denemeye sunmuş, 18 Şubat 2026'da ise Türkiye'de kademeli olarak kullanıma açmıştı.
Gazete Duvar'ın trafik kaynaklı sorunlar nedeniyle batmasının ardından Diken, Artı Gerçek, Ekonomim, Medyascope ve T24'ün aralarında olduğu bir grup yayıncı, Mart 2025’te Google’ın Keşfet ve Haberler servislerinden gelen trafiğin bazı haber sitelerinde ciddi ölçüde azaldığını belirterek Rekabet Kurumu’nu göreve çağırmıştı.
Rekabet Kurumu kararı
Rekabet Kurumu kararına göre artık Google, haber sitelerini içeriklerinin yapay zeka sistemine dahil edilmesi için zorlayamayacak. Yayıncılar, yapay zeka özetlerinde yer almama kararı aldıklarında, Google sitelerin arama sonuçlarındaki genel görünürlüklerini veya indekslenmelerini kaybetme riskiyle karşılaşmayacak.
Google, haber içeriklerinin kullanımında adil bir ekonomik değeri yansıtacak, şeffaf ve ayrımcı olmayan sözleşme koşulları sunmak zorunda kalacak.
Sorun sadece Google mı?
Google elbette bir dijital tekel ve medyanın reklam gelirlerinin önemli bir bölümünün dağıtıcısı konumunda. Ancak bu tablo, yalnızca Google’ın teknolojik gücünü kötüye kullanmasıyla açıklanabilecek bir sorun değil. Bu da konumunu kötü kullanmasının önünü açıyor. Ancak Türkiye'de dijital medyanın kurduğu Google odaklı gelir düzeni de bu mekanizmayı besliyor.
Geçtiğimiz yıllarda Google ile birlikte Facebook ve Twitter'a (X) da bağımlı olan siteler bu platformların trafiği kesmesi ile iyice Google odaklı hale gelmişti.
Rekabet Kurumu'nun duyurusunun ardından yapılan haberlerde de belirgin bir memnuniyet ve kazanım vurgusu yer aldı. Medya kuruluşları, kendi SEO odaklı içeriklerini okura tıklatamadığı için epey üzgündü. Yani siteler, bir nevi okur Google'a "akşamki şampiyonlar ligi maçı saat kaçta?" yazdığında kendi foto galerilerinin tıklamadığı için Google'a tepkiliydi.
Üstelik sorun yalnızca arama sonuçlarıyla sınırlı değildi. Google Keşfet ve Google Haberler de yayıncıların okura ulaşmasında önemli kanal olmuştu.
Çözüm algoritmaların hakimiyetinden kurtulmak
Sonuç olarak, dijital yayıncılar okurla organik ilişki kurmak yerine trafiğini büyük ölçüde birkaç teknoloji platformunun algoritmasına ve dağıtım kanallarına teslim etmesi devam ederse bu sorunlar yayıncıların farklı şekilde karşısına gelmeye devam edecek.
Ancak bağımsız fikirli, siyasi olarak ne söylediğini bilen ve okurda aidiyet oluşturan bir medya kuruluşunun bunlara da çok fazla ihtiyacı olmaz. Böylece bu kurumların finansman konusunda da sırtını okura yaslaması daha kolay olur.