ABD, İran’a emperyalist saldırıyı yeniden başlattı

ABD, İran’la yaptığı anlaşmayı ihlal ederek İran’a saldırılarını yeniden başlattı. ABD, İran’ı bu sefer hangi bahaneyle hedef alıyor, İran ABD’ye nasıl karşılık veriyor, bölgede son durum ne?

21:19 3 dk okuma

ABD, İran’la yaptığı anlaşmayı ihlal ederek İran’a saldırılarını yeniden başlattı. ABD, İran’ı bu sefer hangi bahaneyle hedef alıyor, İran ABD’ye nasıl karşılık veriyor, bölgede son durum ne?

  • İran ile ABD arasında 18 Haziran’da imzalanan mutabakat zaptı, taraflar arasında nükleer silah meselesine ilişkin ayrı müzakereleri ve ayrıca ateşkesin Lübnan’da da geçerli olmasını ve İsrail’in Lübnan’daki saldırılarını durdurmasını öngörüyordu. Ancak İsrail’in Lübnan’da ateşkesi defalarca ihlal etmesi üzerine İran, Cenevre’de ABD ile yapılacak görüşmelerin ilk turuna katılmama kararı aldı. İsrail’in ateşkes ihlallerini ABD Başkanı Trump bile “her seferinde konut yıkmayın” diyerek eleştirmiş ve İsrail Başbakanı Netanyahu’yu “sorumluluğa” davet etmişti.
  • Cenevre sürecinin askıya alınmasından sonra İran, Hürmüz Boğazını yeniden deniz trafiğine kapattığını ilan etti. Ayrıca İran Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada ise Cenevre müzakerelerinin mutabakat zaptında başta Lübnan’da ateşkesi ve İran’ın petrol satışına izin verilmesini öngören beş maddenin uygulanmasına bağlandığını belirtti.
  • Bu gerilimin ardından Cenevre müzakereleri askıdan indi. Katar ve Pakistan’ın arabuluculuğunda yürütülen müzakerelerde ABD tarafını Başkan Yardımcısı JD Vance, Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Trump’ın damadı Jared Kushner temsil ederken İran tarafını ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf ve Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi temsil etti.
  • 25 Haziran’da Hürmüz Boğazındaki bir kargo gemisine İHA’larla saldırı düzenlendi. Trump konuya ilişkin yaptığı açıklamada saldırıyı İran’ın gerçekleştirdiğini ve İHA’lardan üçünün ABD tarafından düşürüldüğünü iddia etti. Trump, İran’a bir yanıt verilip verilmeyeceği sorusuna “Yakında öğreneceksiniz” şeklinde yanıt verdi.
  • 26 Haziran’da ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), ABD savaş uçaklarının İran’ın güneyinde bulunan hedefleri vurduğunu duyurdu. İran Devrim Muhafızları ise saldırıların karşılıksız kalmayacağını açıkladı. Ardından Devrim Muhafızları, Bahreyn ve Kuveyt’teki ABD üslerinin hedef alındığını belirtti. Bunun üzerine Trump, İran’ı “yok etmekle” tehdit etti. Hürmüz Boğazında da bazı gemi ve tankerler saldırılara uğradı.
  • 7 Temmuz’da Hürmüz Boğazında bulunan 3 petrol tankeri saldırıya uğradı. Bunun üzerine 8 Temmuz’da, Ankara’daki NATO zirvesi devam ederken ABD Ordusu, Trump’ın Ankara’dan verdiği talimat üzerine İran’a yeni bir saldırı dalgası başlattı. Trump konuya ilişkin Ankara’da yaptığı açıklamada “Ateşkes bence bitti, İran ile çok fazla zaman harcadık ve işimizi yapmalıyız” ifadesini kullandı. ABD’nin son saldırılarında İran’ın sivil altyapı hedefleri de dahil olmak üzere yaklaşık 90 nokta hedef alındı. ABD saldırılarına yanıt olarak ise İran; Ürdün, Bahreyn, Kuveyt ve Katar’daki ABD üslerini hedef aldı. ABD saldırıları 9 Temmuz’da da devam etti.
  • Saldırılar devam ederken önceki ABD saldırılarında hayatını kaybeden İran dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in 1 hafta süren cenaze töreni sona erdi, Hamaney’in naaşı İran’ın Meşhed kentinde toprağa verildi. Milyonlarca insanın katıldığı belirtilen tören sırasında bir silahlı saldırı yaşandı, saldırı sonucunda iki Besij milisi hayatını kaybetti.
  • İran Sağlık Bakanlığının yaptığı açıklamaya göre ABD saldırılarında 14 kişi hayatını kaybetti, 78 kişi yaralandı. Brent Petrol fiyatı ABD saldırıları üzerine 79 dolara çıktı.
  • CNN ve Wall Street Journal’ın haberlerine göre İsrail İstihbaratı, ABD’yle İran’ın Trump’a suikast planladığına ilişkin bir istihbarat paylaştı. Konuya ilişkin Ankara’ya dönüşünde uçakta gazetecilere açıklama yapan Trump bugüne kadar şanslı olduğunu belirterek bunun ne kadar süreceğinin bilinmediğini söyledi.

Kısa Kısa

Önceki gün

  1. Nvidia'nın eski CEO'su Jensen Huang, göreve dönmeyi de­ğer­len­di­ri­yor

    Financial Times'ın haberine göre, 12 Kasım'da Nvidia CEO'luğundan istifa eden Jensen Huang, görevine geri dönme olasılığını yakın çevresiyle görüşüyor. Huang, Çin adına casusluk yaptığından şüphelenilen bir kadınla ilişkisi olduğunun ortaya çıkmasının ardından istifa etmişti. Ancak casusluk iddiası bağımsız olarak doğrulanmış değil.

  2. Ali Babacan, KKTC Cumhurbaşkanı Erhürman ile görüştü

    DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, Lefkoşa'da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile bir araya geldi. Babacan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, görüşmede Birleşmiş Milletler öncülüğünde yürütülen müzakere sürecini ve ekonomideki gelişmeleri ele aldıklarını belirtti. Görüşmenin verimli geçtiğini ifade eden Babacan, Erhürman'a misafirperverliği için teşekkür etti.

  3. SPK'den tasfiye edilen fonların hisse satışlarına ilişkin açıklama

    SPK, kapatılma sürecindeki yatırım fonlarının ellerinde bulunan şirket hisselerinin nasıl satılacağına ilişkin açıklama yaptı. SPK, bu hisselerin topluca borsada satışa çıkarılmasının fiyatlarda düşüşe yol açabileceğini belirtti. Bu nedenle hisselerin, borsada satışa sunulmadan, ilgili şirketlere son kapanış fiyatı üzerinden satılmasına imkan tanındığını duyurdu.

  4. İran: Hürmüz Boğazı'nda iki petrol tankeri mayına çarptı, biri battı

    İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nın güneyinde iki petrol tankerinin deniz mayınlarına çarparak alev aldığını duyurdu. Açıklamada, tankerlerin izin verilmeyen bir güzergahı kullanmaya çalıştığı öne sürüldü. İki milyon varilden fazla ham petrol taşıyan süper tankerlerden birinin Basra Körfezi'nin güneyinde yanarak battığı belirtildi. Gemilerin kimlikleri ve mürettebatın durumuna ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

  5. Seçimi kaybedip ABD’ye kaçan Bolsonaro, kalıcı oturum izni isteyecek

    Devlet başkanlığı seçimini kaybettikten sonra ülkesini terk eden Brezilyalı siyasetçi Flavio Bolsonaro, ABD’de ailesiyle birlikte kalıcı oturum izni almak istediğini açıkladı. Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu, siyasi çalışmalarını ABD’den yöneteceğini söyledi.

  6. Bakan Şimşek’ten fon vurgunu açıklaması: Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz

    Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon vurgunu sonrası TMSF’de oluşturulan iade ve geri kazanım hesabında bugüne kadar 35,6 milyar liralık birikim olduğunu, büyük kısmının fonlara aktarıldığını söyledi. Şimşek, “2,6 milyar liralık bir kısmı nakit olarak duruyor. Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz” dedi.

  7. Orban’ın eski bakanına operasyon: 20 milyon dolar nakit ele geçirildi

    Macaristan’da Viktor Orban döneminin bakanlarından Miklos Sesztak’a yönelik yolsuzluk soruşturmasında ormanlık alanlara gömülmüş, depo ve konutlara saklanmış 20 milyon dolarlık nakit ele geçirildi. Paranın beş makineyle sayılması sekiz saat sürdü. Sesztak, 37 milyon dolardan fazla rüşvet ve yasa dışı komisyon almakla suçlanıyor.

  8. Kocaeli’deki saldırının ardından CHP Sözcüsü Sönmez gazetecileri hedef aldı

    Mahkemenin mutlak butlan kararıyla CHP’nin başına getirilen Kemal Kılıçdaroğlu’nun Kocaeli etkinliğinde gazetecilere saldırılmasının ardından partiden açıklama geldi. Sözcü Atakan Sönmez, gazetecilerin hakaret ve fiziki müdahaleye uğradığı olayları “provokasyon girişimi” olarak niteledi. Sönmez, saldırıya uğrayan gazetecilerden birini hedef alarak olayların “gazetecilik ile aktivizm arasında kararsız kalmış bir medya çalışanından” kaynaklandığını savundu.

  9. AKP ilçe başkanıyla görüşmeyen sağlık müdürüne istifa baskısı iddiası

    Makamında AKP ilçe başkanıyla görüşmeyi reddeden bir ilçe sağlık müdürünün istifaya zorlandığı iddia edildi. Rize’nin Pazar ilçesinde müdürlük yapan Dr. İ.Ö., AKP İlçe Başkanı Furkan Namlı’nın randevu talebine kamu görevlisi olduğu gerekçesiyle olumsuz yanıt verdi. İstifa etmeye zorlanan ama yanaşmayan müdür, bir süre sonra görevden alındı.

✓