ABD’den Kanada’ya “duman tarifesi” tehdidi

ABD’nin orta batısı ve doğu kıyısı, Kanada’daki orman yangınlarından yayılan dumanla boğuluyor. Yüz milyondan fazla kişi için hava kalitesi uyarısı yürürlükteyken Vaşington’un gündeminde iklim krizi değil, suçlu arayışı var. Trump dumanın “maliyetini” gümrük tarifelerine ekleyeceğini duyurdu, Cumhuriyetçi senatörler ise Kanada’ya yaptırım öngören bir yasa tasarısı hazırlıyor.

15:20 3 dk okuma

ABD’nin orta batısı ve doğu kıyısı, Kanada’daki orman yangınlarından yayılan dumanla boğuluyor. Yüz milyondan fazla kişi için hava kalitesi uyarısı yürürlükteyken Vaşington’un gündeminde iklim krizi değil, suçlu arayışı var. Trump dumanın “maliyetini” gümrük tarifelerine ekleyeceğini duyurdu, Cumhuriyetçi senatörler ise Kanada’ya yaptırım öngören bir yasa tasarısı hazırlıyor.

Kanada’da haftalardır kontrol altına alınamayan orman yangınlarının dumanı ABD’nin kuzeyini kapladı. Minneapolis, Chicago, Detroit, Cleveland, Philadelphia ve New York’un da aralarında bulunduğu kentlerde 100 milyondan fazla kişi için hava kalitesi uyarısı verildi.

Emperyalizmin merkezinde ise bu krize verilen yanıt, iklim politikası değil ekonomik tehdit oldu.

ABD Başkanı Donald Trump, cuma günü Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda Kanada’yı “ormanlarını düzgün yönetmemekle” suçladı. ABD’nin “kirli, sağlıksız hava tarafından gereksiz yere istila edildiğini” öne sürdü. Yangınları “kasıtlı ihmal” olarak niteleyen Trump, dumanın ABD’ye milyarlarca dolara mal olduğunu ve bu maliyetin Kanada’nın halihazırda ödediği gümrük tarifelerine ekleneceğini ilan etti. Trump’ın konuyu görüşmek üzere Kanada Başbakanı Mark Carney’yi arayacağı belirtiliyor.

Tarife tehdidi, Trump yönetiminin 1 Temmuz’da ABD-Meksika-Kanada Ticaret Anlaşması’ndan (USMCA) çekilme planını duyurmasının üzerine geldi. Trump’ın ilk döneminde bizzat kendisinin imzaladığı anlaşma, altı yıldır Kuzey Amerika ticaretinin temel çerçevesini oluşturuyordu.

CANADA FIRE yasası

Trump’ın çıkışı, Cumhuriyetçi Parti’de günlerdir süren Kanada karşıtı kampanyanın son halkası olarak yorumlanabilir. Ohio Senatörü Bernie Moreno, bu hafta Senato’ya “CANADA FIRE” kısaltmasıyla anılan bir yasa tasarısı sunacağını açıkladı. Tasarı, Kanadalı yetkililerin “büyük ölçüde Kanada kaynaklı sınır ötesi duman olaylarını” önlemekte başarısız bulunması halinde Vaşington’a bir yaptırım seti içeriyor. Kanada’nın ABD hükümetiyle yapılacak yeni ticaret anlaşmalarından dışlanması, ABD’li finans kuruluşlarının Kanada’ya kredi açmasının yasaklanması ve başbakan dahil Kanadalı yetkililere vize yasağı bu sette yer alıyor.

Michiganlı Temsilci John James de benzer bir yaptırım tasarısı hazırladığını duyurdu. Michiganlı Cumhuriyetçilerin Carney’e gönderdiği mektupta “egemenliğin sorumluluk getirdiği”, Kanada’nın dumanın “başka bir ülkenin hava sahasına geçmesini önleme sorumluluğunu” yerine getirmediği savunuldu. Temsilciler Meclisi Cumhuriyetçi Grup Başkanı Lisa McClain ise daha da ileri giderek Kanada’yı dumanı ABD’ye “ihraç etmekle” suçladı ve “Dumanınızı göklerimize ihraç etmeyi bırakın” ifadelerini kullandı.

Yasa metninde iklim krizinin adı yok

Son üç yılda Kanada ormanlarının yaklaşık yüzde 8’i kül olmuşken, ne Trump’ın paylaşımında ne de yaptırım tasarısında iklim krizinden tek kelimeyle söz edilmiyor. Oysa uzmanlar yangınları büyüten asıl etkenin küresel ısınma olduğunu, fosil yakıt bağımlılığı sürdükçe Kanada’nın “yangın yönetimi” ile yapabileceği fazla bir şey kalmadığını vurguluyor.

Tabloyu asıl çarpıcı kılan, faturayı komşusuna kesen ABD’nin tarihin en büyük karbon kirleticisi olması. Trump yönetimi Paris İklim Anlaşması’ndan çekilmekle yetinmedi; Çevre Koruma Ajansı’nın (EPA) hava kirliliği düzenlemelerini hazırlarken artık “kurtarılan insan hayatını” değil, yalnızca “şirketlere maliyeti” dikkate almasını kararlaştırdı. İklim krizini derinleştiren fosil sermaye düzenine tek satır dokunmayan Vaşington, krizin sonuçlarını ise tarife ve yaptırım silahıyla cezalandırmaya girişiyor.

Kanada’ya yardıma ABD’den tek bir ekip bile gitmedi

Kanada Başbakanı Mark Carney, suçlamalara “İklim değişikliğiyle mücadele, ABD dahil bütün ülkelerin sorumluluğudur” sözleriyle yanıt verdi. Yangınlarla boğuşan Ontario eyaletinin Başbakanı Doug Ford ise geçen yıl Kaliforniya yangınlarında Kanadalı ekiplerin ABD’nin yardımına koştuğunu, buna karşılık bu yaz Kanada’ya ABD’den tek bir ekibin gelmediğini hatırlattı.

Kısa Kısa

Önceki gün

  1. Nvidia'nın eski CEO'su Jensen Huang, göreve dönmeyi de­ğer­len­di­ri­yor

    Financial Times'ın haberine göre, 12 Kasım'da Nvidia CEO'luğundan istifa eden Jensen Huang, görevine geri dönme olasılığını yakın çevresiyle görüşüyor. Huang, Çin adına casusluk yaptığından şüphelenilen bir kadınla ilişkisi olduğunun ortaya çıkmasının ardından istifa etmişti. Ancak casusluk iddiası bağımsız olarak doğrulanmış değil.

  2. Ali Babacan, KKTC Cumhurbaşkanı Erhürman ile görüştü

    DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, Lefkoşa'da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile bir araya geldi. Babacan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, görüşmede Birleşmiş Milletler öncülüğünde yürütülen müzakere sürecini ve ekonomideki gelişmeleri ele aldıklarını belirtti. Görüşmenin verimli geçtiğini ifade eden Babacan, Erhürman'a misafirperverliği için teşekkür etti.

  3. SPK'den tasfiye edilen fonların hisse satışlarına ilişkin açıklama

    SPK, kapatılma sürecindeki yatırım fonlarının ellerinde bulunan şirket hisselerinin nasıl satılacağına ilişkin açıklama yaptı. SPK, bu hisselerin topluca borsada satışa çıkarılmasının fiyatlarda düşüşe yol açabileceğini belirtti. Bu nedenle hisselerin, borsada satışa sunulmadan, ilgili şirketlere son kapanış fiyatı üzerinden satılmasına imkan tanındığını duyurdu.

  4. İran: Hürmüz Boğazı'nda iki petrol tankeri mayına çarptı, biri battı

    İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nın güneyinde iki petrol tankerinin deniz mayınlarına çarparak alev aldığını duyurdu. Açıklamada, tankerlerin izin verilmeyen bir güzergahı kullanmaya çalıştığı öne sürüldü. İki milyon varilden fazla ham petrol taşıyan süper tankerlerden birinin Basra Körfezi'nin güneyinde yanarak battığı belirtildi. Gemilerin kimlikleri ve mürettebatın durumuna ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

  5. Seçimi kaybedip ABD’ye kaçan Bolsonaro, kalıcı oturum izni isteyecek

    Devlet başkanlığı seçimini kaybettikten sonra ülkesini terk eden Brezilyalı siyasetçi Flavio Bolsonaro, ABD’de ailesiyle birlikte kalıcı oturum izni almak istediğini açıkladı. Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu, siyasi çalışmalarını ABD’den yöneteceğini söyledi.

  6. Bakan Şimşek’ten fon vurgunu açıklaması: Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz

    Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon vurgunu sonrası TMSF’de oluşturulan iade ve geri kazanım hesabında bugüne kadar 35,6 milyar liralık birikim olduğunu, büyük kısmının fonlara aktarıldığını söyledi. Şimşek, “2,6 milyar liralık bir kısmı nakit olarak duruyor. Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz” dedi.

  7. Orban’ın eski bakanına operasyon: 20 milyon dolar nakit ele geçirildi

    Macaristan’da Viktor Orban döneminin bakanlarından Miklos Sesztak’a yönelik yolsuzluk soruşturmasında ormanlık alanlara gömülmüş, depo ve konutlara saklanmış 20 milyon dolarlık nakit ele geçirildi. Paranın beş makineyle sayılması sekiz saat sürdü. Sesztak, 37 milyon dolardan fazla rüşvet ve yasa dışı komisyon almakla suçlanıyor.

  8. Kocaeli’deki saldırının ardından CHP Sözcüsü Sönmez gazetecileri hedef aldı

    Mahkemenin mutlak butlan kararıyla CHP’nin başına getirilen Kemal Kılıçdaroğlu’nun Kocaeli etkinliğinde gazetecilere saldırılmasının ardından partiden açıklama geldi. Sözcü Atakan Sönmez, gazetecilerin hakaret ve fiziki müdahaleye uğradığı olayları “provokasyon girişimi” olarak niteledi. Sönmez, saldırıya uğrayan gazetecilerden birini hedef alarak olayların “gazetecilik ile aktivizm arasında kararsız kalmış bir medya çalışanından” kaynaklandığını savundu.

  9. AKP ilçe başkanıyla görüşmeyen sağlık müdürüne istifa baskısı iddiası

    Makamında AKP ilçe başkanıyla görüşmeyi reddeden bir ilçe sağlık müdürünün istifaya zorlandığı iddia edildi. Rize’nin Pazar ilçesinde müdürlük yapan Dr. İ.Ö., AKP İlçe Başkanı Furkan Namlı’nın randevu talebine kamu görevlisi olduğu gerekçesiyle olumsuz yanıt verdi. İstifa etmeye zorlanan ama yanaşmayan müdür, bir süre sonra görevden alındı.

✓