Brezilya’da 25 Ekim’deki ikinci turda Luiz Inácio Lula da Silva, aşırı sağın adayı Flávio Bolsonaro’yu yenerek dördüncü kez devlet başkanı seçildi. Lula geçerli oyların yüzde 51,79'unu (64 milyon 256 bin 232 oy), Flávio Bolsonaro ise yüzde 48,21'ini (59 milyon 826 bin 41 oy) aldı. Aradaki fark 4 milyon 430 binden fazla.
Lula’nın zaferiyle birlikte, Brezilya tarihinde ilk turu geride bitiren bir aday ilk kez ikinci turda kazandı. 4 Ekim’deki ilk turda Flávio Bolsonaro yüzde 47,03'le önde, Lula yüzde 45,16'yla geride kalmıştı. Lula’nın kampanyası ilk turda sandığa gitmeyen 33 milyon seçmene güveniyordu. Sandığa gitmeyenlerin oranı ilk turda yüzde 21,08'di, ikinci turda yüzde 19,22'ye düştü.
Otobüsler garajda bekletildi
Seçim günü Brezilya’nın en büyük iki kentindeki belediyeler, otobüslerin bir kısmını garajda tuttu. Bu kentlerin ikisi de Lula’ya sağcı belediye başkanları tarafından yönetiliyor. São Paulo’yu Demokratik Hareket (MDB) partisinden Ricardo Nunes, Salvador’u ise Brezilya Birliği (União Brasil) partisinden Bruno Reis yönetiyor. Seçim mahkemeleri iki belediyeye de filonun tamamını sefere çıkarma emri vermişti, ama bu emirler uygulanmadı. São Paulo’da öğleden sonra belediye otobüslerinin yaklaşık üçte biri hâlâ garajdaydı. Nunes’in belediyesi, otobüs sayısını hafta içi seviyesine çıkarmanın “gereksiz harcama” olacağını savunmuştu. Salvador’da ise bölge seçim mahkemesi, belediyenin ulaşım sekreterinin tutuklanmasına karar verdi.
Otobüs eksikliğinden en çok, Lula’ya oy veren yoksul mahallelerde oturan ve sandığa gitmek için toplu taşımaya ihtiyaç duyan seçmenler etkilendi. Lula yaşananları “haydutluk” olarak niteledi. Yüksek Mahkeme de oy verme süresini, saat 17.00'de hâlâ sıra olan yerlerde 19.00'a kadar uzattı.
Flávio Bolsonaro sonucu tanımıyor
Flávio Bolsonaro, sonuçları tanımanın “imkânsız” olduğunu öne sürdü ve seçimin iptalini isteyeceğini açıkladı. Gerekçesi ise oy verme süresinin uzatılması.
Bolsonaro ailesi bu yola ilk kez başvurmuyor. Babası Jair Bolsonaro da 2022'de Lula’ya kaybettikten sonra yenilgiyi kabul etmemişti. Partisi oyların bir kısmının iptali için başvurmuş, Yüksek Seçim Mahkemesi (TSE) bu başvuruyu reddederek partiye para cezası vermişti. Bolsonaro destekçileri 8 Ocak 2023'te başkent Brasília’da Kongre’yi, Yüksek Mahkeme’yi ve devlet başkanlığı sarayını bastı. Jair Bolsonaro, darbe girişimi suçlamasıyla 2025'te 27 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
Kongre sağın elinde
Lula, zaferinin ardından “215 milyon Brezilyalı için” yöneteceğini söyledi. 5 Ocak 2027'de göreve başlayacak. Ancak şubattan itibaren Kongre’nin her iki kanadında da en büyük grup Bolsonaro’nun partisi PL’de olacak.