ÇEVİRİ: Nvidia CEO’su gerçekten bir ‘Çin casusu’ ile ilişki yaşadı mı, yoksa skandalın arkasında siyasi hesaplar mı var?

ABD istihbarat yetkilileri, Nvidia CEO’su Jensen Huang’ın partneri Alice Huang’ın Çin casusu olduğunu ileri sürüyor. Ancak ortadaki tablo casusluğa değil, ABD’nin ihracat kısıtlamalarını aşmaya yönelik çip kaçakçılığına işaret ediyor.

16:50 7 dk okuma

Kaynak: Ben Norton, Geopolitical Economy

Çeviri: Mehmet Can Karaca

ABD istihbarat ajansları dünyanın en büyük şirketlerinden olan Nvidia'nın CEO'su Jensen Huang'ın Çinli bir casus ile ilişki yaşadığını iddia ediyor. Ancak, iddiayı destekleyen somut bir kanıt bulunmuyor.

Hatta, eldeki kanıtların tamamı farklı bir duruma işaret ediyor: Jensen Huang'ın partneri Alice Huang'ın (soyadı benzerliği) sadece Nvidia'nın ABD ihracat kısıtlamalarını, ABD ve Çin hükümetlerinin isteği dışında atlatmasına yardımcı olan Çinli bir iş kadını.

Alice Huang'ın Çin casusu olduğuna dair bir kanıt yok

Analist Arnaud Bertrand, Batı basınında yer alan ve Alice Huang'ın bir Çin casusu olduğunu iddia eden çok sayıda haberi inceledi. Haberlerde casusluğa dair bir kanıt sunulmadığını ifade etti.

Suçlamalar tamamıyla kimliği belirsiz ABD istihbarat yetkililerince ortaya atıldı.

Dahası; Bertrand, medya kuruluşu Wall Street Journal'ın haberinde büyük bir hata olduğuna dikkat çekti. Wall Street Journal, Alice Huang'ın Singapur hükümeti tarafından Çin casusu olmakla suçladığını iddia etti.

Ancak Singapur İçişleri Bakanlığının yayımladığı resmi açıklamaya göre ne Singapur hükümeti ne de hükümet yetkilileri böyle bir ifadede bulundu. Bununla beraber Alice Huang'ın bir soruşturmadan geçirilmediği de açıklandı.

Alice Huang ise Jensen Huang ile ilişkisini gizlemek adına hiçbir girişimde bulunmamıştı. Jensen Huang ile birçok kez toplum içinde görüntülendi.

Alice Huang haberleşme ve sosyal medya platformu WeChat hesabından Jensen Huang ile baş başa yemek yerken, şarap içerken ve sohbet ederken çekildikleri fotoğrafları paylaştı. Eğer kendisi casus olsaydı Jensen Huang ile ilişkisiyle övüneceğine muhtemelen ilişkisini gizlemeyi tercih ederdi.

Alice Huang casus mu kaçakçı mı?

Çin'de birçok kişi, ABD'nin bu iddialarına ciddi şüpheyle yaklaşıyor.

Çin'de uzun yıllar yaşayan ve iş dünyasını tanıyan ABD'li sermayedar Shaun Rein, sosyal medya platformu X'teki hesabından Alice Huang'ın bir Çin casusu olma ihtimalinin çok düşük olduğunu yazdı.

Alice Huang'ın bir casus değil ama bir kaçakçı olabileceğinin üzerinde durdu. Rein; Huang'ın, Nvidia çiplerini satın alıp Çinli şirket Alibaba'ya kiralayan veya her iki ülke hükümetinin de itirazlarına rağmen Çin'e kaçak yollarla sokan kişilerden biri olabileceğini ifade etti.

Rein, bu çeşit kaçakçılık operasyonlarının Çin'de yaygın olduğunu öne sürdü. Geçmişte bu tarz şaibeli firmaların iPhone, bebek maması ve lüks çanta kaçakçılığı ile tanındığını, yapay zeka çiplerinin ise son moda olduğunu iddia etti.

Çip savaşı: ABD'nin Çin'e karşı yürüttüğü teknoloji savaşının iç yüzü

Söz konusu skandalın böylesine siyasallaştırılmasının sebebi, ABD'nin Çin'e karşı yürüttüğü 'çip savaşı'nın bir parçası olması.

Joe Biden hükümeti 2022 yılında ABD'nin Çin'e GPU (grafik işlemci) ihracatı yapmasını yasaklamıştı. Bu yasak yapay zeka savaşının ilk kıvılcımı olmuştu.

Eski Biden hükümetinin Ticaret Bakanı, girişim sermayedarı ve Çin karşıtı politikaları desteklemesiyle bilinen Gina Raimondo, ABD'nin amacının Çin'deki inovasyon hızını yavaşlatmak olduğunu itiraf etmişti.

ABD'li Çin karşıtları ile OpenAI ve Anthropic gibi bazı ABD menşeli teknoloji devleri, yapay zeka modellerini eğitmek için kullanılan gelişmiş çiplere Çin'in erişimini engellemeye, bu sayede yapay zeka teknolojisinde tekelleşmeye Çinli rakiplerini sabote etmeye çalıştı.

Anthropic CEO'su Dario Amodei kamuya açık şekilde ABD hükümetinin içinde yürüttüğü lobicilik faaliyetleriyle Çin'e çip ihracatını daha da zorlaştıracak sınırlamaların getirilmesi için çalıştı. Tek kutuplu dünya düzenini sürdürmek için ABD'nin bu kritik teknoloji üzerinde tekel sahibi olması gerektiğini yazdı.

Ancak Çin en gelişmiş yapay zeka çiplerine erişim sağlamak isteyen çok sayıda teknoloji şirketine sahip büyük bir ülke.

Böylelikle, Nvidia çiplerini Çin'e kaçak yollarla sokarak yüksek miktarda kazanç sağlanan bir yeraltı sektörü ortaya çıktı.

Bu bir sır değildi. The Wall Street Journal bu konu hakkında 2024 yılında önemli bir haber yayımladı.

Medya kuruluşu Bloomberg'in 2025 yılında yayımladığı haber Singapur menşeli Megaspeed şirketinin, Nvidia çiplerini edinme konusunda Çinli şirketlere yardım ettiğini, böylelikle ABD'nin ihracat sınırlamalarının çevresinden dolandığını aktardı.

Alice Huang, Güneydoğu Asya'da büyük veri merkezleri inşa eden Megaspeed şirketini yönetiyordu. İngiltere merkezli finans gazetesi Financial Times'ın aktardığına göre Alice Huang, potansiyel Çinli yatırımcılara Nvidia çiplerine erişim sağlayabileceği yönünde övünmüş, bu kapsamda müşteri olarak Çinli teknoloji devi Alibaba'yı örnek göstermişti.

Nvidia, Çin pazarına erişmek istedi

Çin karşıtları, ABD istihbarat yetkililerinin iddialarını Jensen Huang'a karşı kapsamlı bir komplo teorisi üretmek içi kullanıyorlar. Nvidia CEO'sunun Çinli bir casusun etkisi altına girdiği gerekçesiyle ABD ihracat sınırlamalarını ihlal ettiği ve yapay zeka çiplerini Çinli şirketlere sattığı öne sürülüyordu.

Ortada bu anlamsız iddiayı destekleyen bir kanıt bulunmuyor.

Gerçekte, Jensen Huang'ın ne yaptığına dair kolay bir açıklama mevcut: Nvidia bu işten çok büyük paralar kazanıyordu.

Jensen Huang'ın 2025 yılında belirttiğine göre Nvidia, ABD hükümetinin ihracat sınırlamaları uygulamadan önce gelişmiş çipler sektöründe Çin pazarının yüzde 95'ine sahipti. Fakat bu sayı sıfıra düştü.

Nvidia'nın, dolaylı yollarla da olsa Çinli şirketlere satış yapmayı sürdürebilmek için söz konusu ihracat kısıtlamalarını atlatmakta çok büyük bir ekonomik çıkarı olduğu açık.

Bunu gerçekleştirmek için Jensen Huang'ın sözde Çin casusu tarafından şantaja uğramasına ihtiyacı yoktu. Milyarder Jensen Huang sadece ekonomik dürtülerini takip ediyordu.

Çin hükümeti yerli çip endüstrisini teşvik etmek için Nvidia'yı sınırladı

Alice Huang'ın Çin casusu olmama ihtimalini gösteren bir diğer neden ise Çin hükümetinin, Çinli teknoloji şirketlerinin Nvidia çiplerini ithal etmelerini engelleyecek önemler almasıydı.

Çin hükümeti yerli çip endüstrisinin gelişmesini teşvik etmek amacıyla sanayi politikaları kapsamında milyarlarca dolar değerinde önlem aldı.

Çinli yetkililer ülkenin teknoloji alanında kendine yeterli olabilmesi adına ABD'nin teknoloji altyapısına bağımlılığını azaltmak istiyor.

Bu sebeple Çin hükümeti Alibaba gibi büyük şirketlere Nvidia'dan değil, Çinli şirketlerden çip satın almalarını emrediyor.

Dahası; Çin hükümeti, tekelci ABD şirketi Nvidia'yı Çin'in antitröst yasalarını ihlal etmesiyle suçlayarak sınırlamak için harekete geçti.

Başka bir deyişle Alice Huang, Çin hükümetinin yerli çip sektörünü geliştirmek için yürüttüğü yoğun çabaları baltalıyordu.

Alice Huang, Çin'in çıkarlarına hizmet etmektense bu çıkarların doğrudan karşısında duruyordu. Öyleyse Çin hükümeti neden onu casus olarak kullansın?

Bu skandalın bize gösterdiği şey Çin hükümetinin çıkarları ile Çinli büyük teknoloji şirketlerinin çatışması.

Alibaba gibi kar amacı güden şirketler Çin'in bağımsız, kendine yeterli ve yerli çip endüstrisinin gelişmesine öncelik vermiyorlar.

Alibaba basitçe en iyi çiplere sahip olmayı ve kendi yapay zeka modellerini geliştirerek para kazanmak istiyor. Tesadüfen de Nvidia en iyi çipleri üretiyor.

Alice Huang sözü geçen Çinli teknoloji şirketleri adına çalışıyor, Çin hükümetinin değil.

Trump Nvidia'nın Çin'e çip ihraç etmesine neden izin verdi?

Donald Trump'ın ABD Başkanı olarak ilk hizmet döneminde Çin'e karşı ticaret savaşını başlatmasına rağmen ABD şirketlerinin çıkarlarına uygun olması şartıyla bazı istisnalar gerçekleştirdi.

Jensen Huang ile Trump arasındaki yakın ilişki biliniyor. Nvidia CEO’sunun, Biden yönetiminin Çin’e yönelik ihracat kısıtlamalarının bir bölümünü kaldırması için ABD Başkanı Trump nezdinde lobi faaliyetleri yürüttüğü açıkça görülüyor.

Jensen Huang amacını gerçekleştirdi, böylelikle 2025 yılında Trump yönetimi Biden'ın getirdiği sınırlamaların bazılarını geri çevirdi. Nvidia'nın H200 gibi bazı yapay zeka çiplerini Çinli şirketlere satmasının önü açılmış oldu.

Trump yönetimi ve Jensen Huang benzerlerinin öne sürdüğü argüman ise Çinli şirketlerin Nvidia çiplerine ve ABD'nin teknoloji altyapısına bağımlılığını sürdürerek Çin'in ABD teknoloji tekeline alternatif geliştirmesinin önüne geçilebileceğiydi. Böylelikle Silikon Vadisi'nin teknolojik üstünlüğü de korunacaktı.

ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick'in haber kuruluşu CNBC'ye yaptığı açıklamaya göre gözetilen fikir, Çinli geliştiricilere ABD teknoloji altyapısına bağımlı kılacak kadar çip satışı yapmaktı.

Çinli kanun koyucular bunu anladı. Tam olarak bu sebeple Çin hükümeti, Trump'ın politikasına Çinli şirketlere Nvidia GPU'larını reddetmeleri ve Huawei gibi yerli şirketlerden çipleri satın almaları yönünde baskı kurarak cevap verdi.

Fakat Trump ve Jensen Huang ısrarla Çin hükümetinin bu muhalefetine karşı lobicilik faaliyetlerini sürdürdü.

Bu yılın mayıs ayında Trump Pekin'i ziyaret ettiğinde, Air Force One uçağında kendisine Jensen Huang ve Elon Musk eşlik etti. ABD Başkanı, Başkan Xi Jinping ve diğer Çin yetkilileriyle buluştuğunda Jensen Huang da başka ABD'li büyük şirket yöneticileriyle orada bulundu.

Elon Musk, aşırı sağ görüşleri benimsemesine ve muhafazakar söylemleri yinelemesine rağmen, şirketlerinin Çin’e büyük ölçüde bağımlı olması nedeniyle ülkeyi hedef alan açıklamalardan kaçındı. Tesla otomobillerinin yüzde 54'ü Şanghay’daki bir dev üretim tesisinde üretiliyor.

Benzer şekilde Başkan Xi'nin bu eylül ayında gerçekleştirdiği Washington ziyaretinde Trump, Beyaz Saray'da çeşitli ABD şirket yöneticilerinin bulunduğu ihtişamlı bir akşam yemeği düzenledi. Masada yine Trump ve Xi ile Jensen Huang, aynı zamanda Elon Musk ve Tim Cook bulunuyordu.

Trump bütün bunları Çin'e duyduğu sempatiden ötürü yapmadı, bunun sebebi bazı dev ABD'li şirketlerin çıkarlarında yatıyordu. Ki bu çıkarlar da milyarder ABD Başkanı'nın çıkarlarına hizmet etmekteydi.

Ancak Vaşington'daki Çin karşıtları, bu durumu Trump'ı Çin'e karşı fazla yumuşak davranmakla suçlayarak sağdan gelen bir eleştiri vermek adına kullandı.

Çin karşıtları ve ABD'li teknoloji devleri Jensen Huang skandalını suistimal ediyor

Washington ve Silikon Vadisi'ndeki bazı büyük güçler Jensen Huang'ın ilişkisini Çin'e karşı saldırgan politikaları hayata geçirmek için suistimal ediyor.

Çin karşıtı medya kuruluşları da bu fırsatı değerlendirerek ABD’nin Çin’e karşı 'daha sert bir tutum benimsemesi' yönünde çağrılar yapmaya başladı.

New York Times'ın haberine göre Trump yönetiminde yer alan Marco Rubio gibi neo-muhafazakar isimler, Huang'a karşı cezalandırıcı adımların atılması gerektiğini savunuyor.

Rubio uzun yıllardır neo-muhafazakar çizgide bulunan bir Çin karşıtıdır. Savaş çığırtkanı retoriğini Trump yönetiminin bir parçası olmak için azaltan Rubio hakkında yazılan haberler, Cumhuriyetçilerin bu kasım ayında yapılan ara seçimlerde ağır bir yenilgiye uğramasının ardından Rubio’nun Trump yönetiminden ayrılmayı düşündüğünü ortaya çıkardı.

Rubio 2028 yılında yapılacak olan başkanlık seçimleri için Cumhuriyetçi Parti'nin güçlü bir adayı. Seçim kampanyasının bir parçası olarak Çin'i şeytanlaştıracak söylemleri sahiplenmesi neredeyse kesinlik taşımakta.

Benzer şekilde, Demokrat Parti'nin neo-muhafazakar kanadı da Trump'a sağda Çin konusunda sağdan eleştiri yaptı.

Bu eylül ayında sağcı Demokrat Parti Senatörü Chuck Schumer Çin'e karşı aşırı saldırgan bir konuşma gerçekleştirerek Trump'ın Çin'i hedef alan sınırlamalarını ağırlaştırmasını talep etti.

Ayrıca Schumer, kasım ayında Jensen Huang etrafında patlak veren skandalı fırsat bilerek Trump’ı, ABD’nin sözde 'ulusal güvenliğini' zayıflatmakla suçladı.

Açıkça görülmektedir ki Cumhuriyetçiler ve Demokratlar olmak üzere iki taraftan da neo-muhafazakar Çin karşıtları Jensen Huang skandalını istismar ederek Pekin'e karşı son derece sert bir politika dayatılmasını savunmaktadır.

Aynı zamanda Silikon Vadisi'nden bazı yüksek tesirli milyarderlerin desteğini de toplamış bulunmaktalar.

OpenAI CEO'su milyarder Sam Altman toplumun gözü önünde ABD hükümeti içerisinde Çinli yapay zeka modellerinin yasaklanması konusunda lobicilik faaliyeti yürütmektedir.

Jensen Huang, Çinli yapay zeka şirketlerinin geliştirdiği modeller gibi açık kaynaklı modellerin güçlü savunucularından biri olmuştur. ABD’de tekel olmayı hedefleyen OpenAI ve Anthropic gibi şirketler, bu modelleri kendi iş modelleri açısından varoluşsal bir tehdit olarak görmektedir. Bu nedenle Huang’ın yerine Nvidia’nın başına Çin karşıtı tutumuna güvenilir bir CEO’nun getirilmesinden memnuniyet duyacaklardır.

Kısa Kısa

  1. İçişleri Bakanı Çiftçi'den POLSAN iddialarına yanıt: “Herhangi bir zarar yok”

    İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Yeni Parti Milletvekili Ümit Özlale'nin POLSAN'ın fon soruşturmasıyla bağlantılı yatırımlarına ilişkin iddialarını reddetti. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda konuşan Çiftçi, POLSAN'ın toplam fon büyüklüğünün yaklaşık 80 milyar lira olduğunu, bunun yalnızca 1 milyar lirasının söz konusu fonlarda değerlendirildiğini söyledi. POLSAN'ın herhangi bir zarara uğramadığını savunan Çiftçi, olası ihmal ve kusurlara ilişkin işlemlerin başlatıldığını açıkladı.

  2. Trump: Tayland, ABD'ye uyguladığı tüm gümrük vergilerini kaldıracak

    ABD Başkanı Donald Trump ile Tayland Başbakanı Anutin Charnvirakul, iki ülke arasında planlanan ticaret anlaşmasına ilişkin ortak bildiri imzaladı. Trump, anlaşma kapsamında Tayland'ın ABD ürünlerine uyguladığı tüm gümrük vergilerini kaldıracağını, Amerikan otomobilleri, tıbbi cihazlar, ilaçlar, etanol ve kümes hayvanı ürünlerine yönelik ticari engelleri azaltacağını açıkladı.

  3. Fon so­ruş­tur­ma­sın­da beş şirkete daha kayyum atandı

    Fon soruşturması kapsamında beş şirket daha Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'nun (TMSF) kayyum listesine eklendi. Alnus Yatırım, Altınbaş Holding, Altınbaş Kuyumculuk, Altınhas Holding ve Altınhas Yatırım Holding kayyım kapsamına alındı. Alnus Yatırım'ın faaliyetleri daha önce SPK tarafından durdurulmuştu. Soruşturma kapsamında Altınbaş Holding sahibi Nusret Altınbaş ve kardeşi İnan Altınbaş da tutuklanmıştı.

  4. Konut satışlarında sert düşüş

    TÜİK'in bugün açıkladığı ekim ayı konut ve iş yeri satış istatistikleri, konut pazarının sert gerilediğini gösterdi. Verilere göre, Türkiye genelinde ekimde 131 bin 72 konut satıldı. Böylece konut satışları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 23,3 azalmış oldu.

  5. AYM kararlarının ardından AİHM'den de Can Atalay için hak ihlali kararı

    Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), TİP Hatay Milletvekili Can Atalay'ın milletvekili seçildikten sonra cezaevinde tutulmasının ve Mecliste görev yapmasının engellenmesinin hak ihlali olduğuna hükmetti. Anayasa Mahkemesi (AYM), 25 Ekim ve 21 Aralık 2023 tarihlerinde Atalay hakkında iki kez hak ihlali kararı vermiş ancak bu kararlar uygulanmamıştı.

  6. ABD İç Güvenlik Bakanı: Dijital kesintilerin arkasında yapay zeka olabilir

    ABD İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, havacılık ve bankacılık gibi alanları etkileyen son kesintilerde yapay zekanın rolü olabileceğini söyledi. Mullin, kod yazabilen ve kendi kendini düzelten programların eski sistemlerde zincirleme aksaklıklara yol açabileceğini savundu.

  7. Adalet ve İçişleri Bakanlarından Bahçeli'ye peş peşe ziyaret

    MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, TBMM'deki odasında Adalet Bakanı Akın Gürlek ve İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi ile görüştü. Bahçeli'nin partisinin grup toplantısının ardından gerçekleşen ilk görüşmesinde Gürlek ile yaklaşık 40 dakika bir araya geldiği belirtildi. Gürlek'in ardından Bahçeli'yi ziyaret eden Çiftçi'nin basına kapalı görüşmesine TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu Başkanı Mehmet Muş da katıldı. Görüşmelerin içeriğine ilişkin açıklama yapılmadı.

  8. Fon vurgunu so­ruş­tur­ma­sın­da POLSAN iddiası

    Yeni Parti İzmir Milletvekili Ümit Özlale, 157 bin polisin birikimlerini yöneten POLSAN'ın fon soruşturmasıyla bağlantılı yatırımlarını gündeme getirdi. Özlale, POLSAN'ın aracı kurumlar ve fonlardaki yatırımlarının 2025 sonunda 15,27 milyar liraya ulaştığını, 20 Ekim'de ise tasfiye sürecindeki ELZ fonuna 14,5 milyon lira yatırıldığını öne sürdü.

  9. Kılıçdaroğlu'ndan AKP'ye oy veren emeklilere "sitem"

    Butlan CHP'si Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, emeklilerin ekonomik sıkıntılarına değinerek genel seçimlerde AKP'ye oy veren emeklilere tepki gösterdi. Kılıçdaroğlu, “Ağlıyorlar. Bakıyorsunuz seçim zamanı bir parmak bal çalınmış, koşa koşa AK Parti'ye gidip oy veriyorlar” dedi. Kılıçdaroğlu, sözlerini şöyle sürdürdü: “O zaman ağlamayacaksın. Oy veriyorsan ağlamayacaksın. ‘Geçinemiyoruz’ demeyeceksin, ‘Bunlar bize para vermiyor’ demeyeceksin. Sen iktidar yaptın, ben yapmadım ki.”

  10. Bahçeli ve Adalet Bakanı Gürlek Meclis'te görüştü

    MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Adalet Bakanı Akın Gürlek ile TBMM'deki makamında bir araya geldi. Görüşmenin içeriğine ilişkin açıklama yapılmadı. Görüşme, Sözcü TV ve Sözcü'nün internet sitesine kayyım atanmasının ardından gerçekleşti. Bahçeli, partisinin grup toplantısı sonrasında Sözcü'ye yönelik operasyon hakkında sorulan soruya, “Bu sorunun sebep ve sonuçlarını Sözcü yöneticilerine sormak lazım” yanıtını vermişti.

  11. İspanya'da demiryolcular iş bıraktı: Trenler durdu

    İspanya'da bugün 7 bin makinistin katılımıyla demiryolu grevi gerçekleştiriliyor. Grev, kamu demir yolu şirketi Renfe'nin yanı sıra Iryo ve Ouigo gibi özel işletmecilerin seferlerinde de ciddi iptallere yol açtı. Makinistlerin temel talebi, demir yolu ağında can güvenliğinin garanti altına alınması. Demiryolcular bu yıl toplam 115 kişinin yaşamını yitirdiği iki büyük tren kazasının ardından üç büyük grev gerçekleştirmişti.

  12. Devlet Bahçeli, Yusuf Tekin'e sahip çıktı

    TBMM'de MHP grup toplantısında konuşan Devlet Bahçeli, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin'e yönelik artan eleştirilerle ilgili şunları söyledi: "Milli Eğitim Bakanlığımızın Sayın Yusuf Tekin yönetiminde bu noktada önemli çalışmalar yaptığı açıktır. Milli Eğitim Bakanı'nın eğitim sistemini geleneğin ruhu ve günün gerçeğiyle ahenkli bir yaklaşım içinde çözümler aradığı aşikârdır. Şahsına yönelik ortaya konulan bazı sözler sadece bir ezber, kaba propaganda ve hamasettir."

  13. Fon so­ruş­tur­ma­sın­da 21 şirkete TMSF kayyum olarak atandı

    Fon soruşturmasında 21 şirkete kayyum olarak TMSF atandı. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, MASAK raporu ve bilirkişi analizleri doğrultusunda Ali Emre Ballı ile İlkay Ballı’nın mal varlıklarına, kiralık kasalarına ve şirket paylarına el konulduğunu açıkladı. Başsavcılığa göre usulsüz kredilerle şirket kaynakları tüketildi, ters repo işlemleriyle risk açığı büyütüldü ve suç gelirleri aklandı. Şirketlerin 15'i aktif, 6'sı tasfiye halinde.

  14. AB'den Rusya’ya yönelik 140'tan fazla yeni yaptırım kararı

    AB, Rusya’ya yönelik 140'tan fazla yeni yaptırım kaydını kabul etti. Yaptırımlar Rus rafinerilerini ve bankalarını, e-ticaret sektörünü ve Rusya’nın gölge filosuna destek veren Körfez ve Doğu Asya merkezli şirketleri hedef alıyor. “Rusya bizim yorulmamıza güveniyorsa hayal kırıklığına uğrayacak” diyen AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, 22. yaptırım paketinin önümüzdeki günlerde sunulacağını söyledi.

  15. Sözcü TV'ye de kayyum atandı

    Tele1 ve HalkTV'den sonra bir başka muhalif televizyon kanalı olan Sözcü'ye de kayyum atandı. Sabah saatlerinde Sözcü TV ve web sitesine polis operasyonu düzenlenirken grubun gazetelerine yönelik ise bir kayyum kararı bulunmuyor.

Önceki gün

  1. ABD’de bu kez bankacılık sistemi aksadı

    ABD’de JPMorgan Chase, Bank of America, Wells Fargo ve U.S. Bank müşterileri internet bankacılığında sorun yaşadı. Downdetector’a düşen bildirimlere göre ödeme ağı Zelle de etkilendi. Chase sözcüsü, sorunun siber değil teknik olduğunu, bazı işlemlerin gecikmeli tamamlandığını ancak müşterilerin hesaplarına erişebildiğini söyledi. Kesinti, Microsoft’un yaklaşık 20 saat süren arızası ve cuma günü uçuşları durduran hava trafik sistemi arızasının ardından geldi.

  2. AKP’li Baykan’dan fon vurgunu yorumu: “İçimizdeki beyinsizler yüzünden bizi helak etme”

    Fon vurgunu soruşturmasına partisinin Konya İl Başkanlığı toplantısında değinen AKP Konya Milletvekili Mehmet Baykan, bir ayete atıfla “Ya Rabbi, içimizdeki beyinsizlerin yüzünden bizi helak etme” dedi. Partisinin bir imtihandan geçtiğini söyleyen Baykan, “sözüm ona bizden görünenlerin, hareketin içine sızmış olanların” hatalarını sonuna kadar eleştireceklerini savundu.

  3. Kılıçdaroğlu, Saadet Partisi lideri Mahmut Arıkan ile görüştü

    Butlan CHP'si Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan ile Ankara'daki CHP Genel Merkezi'nde bir araya geldi. Kılıçdaroğlu'nun makamında gerçekleşen görüşme yaklaşık 50 dakika sürdü. Görüşmede ele alınan konulara ilişkin açıklama yapılmadı. 2023 seçimlerinde CHP ve Saadet Partisi, Altılı Masa ittifakı kapsamında birlikte hareket etmiş, aralarında Mahmut Arıkan'ın da bulunduğu 10 Saadet Partili aday CHP listelerinden milletvekili seçilmişti.

  4. Büyükçekmece Belediyesi davasında bir sanık tahliye edildi, dört sanığın tutukluluğu sürecek

    Büyükçekmece Belediye Başkanı Hasan Akgün'ün de aralarında bulunduğu 5'i tutuklu 31 sanığın yargılandığı davanın üçüncü duruşması İstanbul 27. Ağır Ceza Mahkemesinde görüldü. Ruhsat işlemleri, bağış uygulamaları ve rüşvet iddialarının ele alındığı duruşmada mahkeme, sanıklardan Adem Çukur'un tahliyesine karar verdi. Hasan Akgün, Belediye Başkan Yardımcısı Ömer Kazancı, Büyükçekmece Basketbol Spor Kulübü Başkanı Osman Yeşilgül ve Mehmet Kılıç'ın tutukluluk hallerinin devamına hükmedildi.

  5. Trump, Şi Cinping ve Putin ile üçlü zirve için Asya turuna çıkıyor

    ABD Başkanı Donald Trump, Filipinler ve Çin'i kapsayan Asya ziyaretine başlıyor. Trump'ın Çin'de, Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile nükleer silahlar konusunda üçlü bir zirve gerçekleştirmesi planlanıyor. Görüşme, üç ülkenin liderlerini ilk kez bu formatta bir araya getirecek. Trump ayrıca Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ile görüşebileceğini ve Ukrayna'daki savaşı da gündeme getirmek istediğini açıkladı.

  6. Sarıgül so­ruş­tur­ma­sın­da 9 kişi hakkında tutuklama talebi

    Erzincan Milletvekili Mustafa Sarıgül ve ailesine yönelik kara para aklama iddiaları kapsamında yürütülen soruşturmada yeni bir gelişme yaşandı. Gözaltına alınarak İstanbul Adliyesi'ne sevk edilen 15 şüpheliden 9'u tutuklama, 6'sı ise adli kontrol talebiyle sulh ceza hakimliğine sevk edildi. Şüpheliler arasında Yeniden Refah Partisi'nin eski Yenimahalle Belediye Başkan Adayı Gamze Kılınç Büyük de bulunuyor.

  7. Beyoğlu Belediye Başkan Vekili Sefer Karaahmetoğlu, CHP'den istifa etti

    Beyoğlu Belediye Başkanı İnan Güney'in tutuklanarak görevden uzaklaştırılmasının ardından başkan vekilliğine seçilen Sefer Karaahmetoğlu, CHP üyeliğinden istifa ettiğini açıkladı. Karaahmetoğlu, parti içindeki tartışma ve ayrışmaların belediye çalışmalarını olumsuz etkilediğini savunarak mevcut parti yapısı içinde görevini gerektiği gibi yerine getirebileceğine dair inancını kaybettiğini belirtti.

  8. Fon vurgununda yeni iddialar: AKP Milletvekili Çiğdem Karaaslan’ın eşinin ve kardeşinin bağlantıları gündemde

    Yeni Parti Milletvekili Ümit Özlale, AKP Milletvekili Çiğdem Karaaslan’ın eşi Direnç Karaaslan’ın, tutuklu Tera patronu Emre Tezmen’le aynı kullanıcı numarasıyla saniyeler arayla Tera sistemine kaydedildiğini açıkladı. Özlale, Karaaslan’ın kardeşi Halil Gökhan Özkal’ın da fon soruşturmasında adı geçen Ünsal Ban’la 2022'de Londra’da şirket kurduğunu belirtti. Karaaslan ise X’ten “Benim ve ailemin gündemdeki fonlarda herhangi bir hesabı veya işlemi asla yoktur” yanıtını verdi.

  9. Erdoğan: Muhalefet gençleri siyasi faaliyetleri için ucuz iş gücü olarak görüyor

    AKP Gençlik Kolları Üniversiteli Gençlik Buluşması'nda konuşan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan "Muhalefet gençleri siyasi faaliyetleri için ucuz iş gücü olarak görürken, biz gençleri siyasetin bizatihi aktörü olarak görüyoruz. Yeni bir dünya kurulurken 'Merkez ülke Türkiye' iddiamızı ete kemiğe sizler büründüreceksiniz" ifadelerini kullandı.

  10. ABD basını: Mossad, İranlı generali İstanbul’da kaçırıp öldürdü

    The New York Times’ın eski ABD’li yetkililere dayanan haberine göre, 2006'da İstanbul’da bir otelden kaybolan İran’ın eski Savunma Bakan Yardımcısı Alireza Asgari’yi Mossad kaçırdı. İddiaya göre general, İsrailli havacı Ron Arad hakkında haftalarca teknede sorgulandı, ardından öldürülüp Karadeniz’e atıldı.

  11. Menzil’de miras kavgası sokağa taştı: Mübarek Elhüseyni Uşak ve Alaşehir’de protesto edildi

    Menzil tarikatında eski şeyh Abdülbaki Elhüseyni’nin ölümünün ardından oğulları arasında başlayan miras ve vakıf malı kavgası sokaklara taştı. Tarikatın Semerkand kolunun başındaki Mübarek Elhüseyni, Uşak ve Alaşehir ziyaretlerinde kendisine tepkili müritlerin “Binlerce kişinin hakkını yediniz” pankartlarıyla karşılandı. Rakip kardeş Saki Elhüseyni’ye bağlı Serhendi Vakfı ise olaylarla ilgisi olmadığını öne sürdü.

  12. Ali Emre Ballı’nın ölümüne ilişkin dosya İstanbul Başsavcılığı’na gönderildi

    Fon soruşturmasında adı geçen Ali Emre Ballı’nın 6 Ekim’de Çekmeköy’de boş bir arazideki otomobilde ölü bulunmasına ilişkin soruşturma el değiştirdi. Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı, dosyayı yetkisizlik kararıyla İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderdi. Soruşturma kapsamında otopsi raporu ve baz kayıtlarının istendiği öğrenildi.

  13. Sarıgül ailesine yönelik soruşturmada 15 şüpheli adliyede

    İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın Sarıgül ailesine yönelik yürüttüğü “suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama” soruşturmasında 17 şüpheli hakkında örgüt üyeliği, aklama ve rüşvet suçlamalarıyla gözaltı kararı verildi. Gözaltına alınan 15 şüpheli, emniyetteki işlemlerinin ardından İstanbul Adalet Sarayı’na sevk edildi.

  14. Jensen Huang, ABD Kongresi’nde ifade verecek

    12 Kasım’da görevinden ayrılan eski Nvidia CEO’su Jensen Huang, Çin’e yönelik ihracat kısıtlamalarının ihlal edildiği iddiaları kapsamında Temsilciler Meclisi komitelerinde kapalı oturumda ifade vermeyi kabul etti. Bilgiyi Çin Özel Komitesi Başkanı John Moolenaar CBS News’e doğruladı.

  15. Fatih Altaylı, HABAŞ patronunu savundu

    Fatih Altaylı, 19 işçinin hayatını kaybettiği HABAŞ Aliağa fabrikasındaki patlamaya ilişkin yazısında, medyanın Başaran’a linç kültürüyle yaklaştığını öne sürdü. Başaran’ın yalıda ev hapsine ilişkin eleştirilere tepki gösteren Altaylı, "Türkiye’nin en zenginlerinden biri gecekonduda mı kalsın?" dedi.

  16. Akit TV’de yerel seçimlerin kaldırılması çağrısı yapıldı, 12 Eylül övüldü

    Akit TV’de yayınlanan “Erkan Tan ile Konuşalım” programında konuk Ece Sevim, belediyelerin neden siyasi partilerce yönetildiğini anlamadığını söyleyerek yerel seçimlerin kaldırılmasını önerdi. Sunucu Erkan Tan da 12 Eylül darbesiyle belediye başkanlarının görevden alınıp yerlerine kaymakam atanmasını örnek göstererek bunun “müthiş bir hizmet” olduğunu öne sürdü.

  17. ABD, Ortadoğu’ya üçüncü uçak gemisini gönderiyor

    New York Times’ın bir askeri yetkiliye dayandırdığı habere göre, USS Theodore Roosevelt uçak gemisi birkaç gün içinde Ortadoğu’ya ulaşarak bölgedeki diğer iki ABD uçak gemisine katılacak. Sevkiyat, Trump’ın Washington’un artık Tahran’la bir anlaşmaya ihtiyaç duymadığını söylemesinin ardından geldi. Pentagon ve CENTCOM’dan henüz resmi açıklama yapılmadı.

  18. Arhavi’de KYK yurdunda 300 öğrenci üç haftadır soğukta

    ANKA’nın haberine göre, Artvin’in Arhavi ilçesindeki KYK’ye bağlı Nedime Lütfiye Günal Öğrenci Yurdu’nda üç haftadır kaloriferler yanmıyor, yurtta kalan yaklaşık 300 üniversite öğrencisi sıcak suya erişemiyor. Elektrikli ısıtıcı kullanımına izin verilmeyen yurtta öğrenciler, vize haftasında battaniyelere sarılarak ders çalıştıklarını söylüyor.

  19. Eğitim-İş Genel Başkanı Kadem Özbay, YENİ Parti PM’ye seçilince görevinden ayrıldı

    Eğitim-İş, YENİ Parti Parti Meclisi üyeliğine seçilen Genel Başkan Kadem Özbay’ın genel başkanlık görevinden ve sendika üyeliğinden ayrıldığını duyurdu. Sendika, kamu emekçilerinin siyaset yapma hakkını savunduğunu belirterek Özbay’a teşekkür etti. Sendikanın tüzük gereği yeni görev dağılımına gideceği bildirildi.

  20. Sıradaki NATO zirvesi Arnavutluk’ta

    NATO, bu yıl Türkiye’de düzenlenen zirvenin ardından bir sonraki zirvenin Arnavutluk’ta yapılacağını duyurdu. Zirvenin tarihi henüz belirlenmedi; Arnavutluk Başbakanı Edi Rama toplantının 2028'de yapılabileceğini söyledi. ABD'nin zirvelerin iki yılda bir düzenlenmesini istediği belirtildi.

✓