Çok sayıda ülkeden Filistin’i tanıma kararı

Birleşmiş Milletler’in 80’inci Genel Kurulu New York’ta toplanırken, dünya gündemi Filistin meselesine odaklanmış durumda. İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırıları sürerken, İngiltere, Kanada ve Avustralya’nın da aralarında bulunduğu on ülke Filistin’i devlet olarak tanıdıklarını açıkladı. Önümüzdeki günlerde başka ülkelerin de bu adımı izlemesi bekleniyor. 1988’de Filistin Kurtuluş Örgütü’nün ilan ettiği bağımsızlık, küresel Güney ülkelerinde hızla kabul görmüştü.

11:37 2 dk okuma

Birleşmiş Milletler’in 80’inci Genel Kurulu New York’ta toplanırken, dünya gündemi Filistin meselesine odaklanmış durumda. İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırıları sürerken, İngiltere, Kanada ve Avustralya’nın da aralarında bulunduğu on ülke Filistin’i devlet olarak tanıdıklarını açıkladı. Önümüzdeki günlerde başka ülkelerin de bu adımı izlemesi bekleniyor.

1988’de Filistin Kurtuluş Örgütü’nün ilan ettiği bağımsızlık, küresel Güney ülkelerinde hızla kabul görmüştü. Bugün BM üyesi 193 ülkeden yaklaşık 150’si Filistin’i tanıyor. Ancak Filistin hâlen BM’de yalnızca “gözlemci devlet” statüsünde; oy hakkı bulunmuyor. Tam üyelik için Güvenlik Konseyi’nin onayı gerekiyor ve ABD’nin veto yetkisi en büyük engel olarak duruyor.

Filistin Yönetimi, Mahmud Abbas liderliğinde Batı Şeria’da sınırlı özerklikle faaliyet gösteriyor; pasaport düzenliyor, sağlık ve eğitim hizmetlerini yürütüyor. Gazze Şeridi ise 2007’den bu yana Hamas’ın kontrolünde.

Çoğu ülke diplomatik misyonlarını Tel Aviv’de tutmaya devam ediyor. ABD, Trump döneminde büyükelçiliğini Kudüs’e taşımıştı. Filistinliler ise başkent olarak gördükleri Doğu Kudüs’te temsilcilik açan ülkeleri önemseyen bir tutum sergiliyor. Bugün Çin, Rusya, Almanya, Kanada, Mısır ve Güney Afrika gibi yaklaşık 40 ülkenin Ramallah veya Doğu Kudüs’te konsolosluğu bulunuyor.

Londra, Ottawa ve Canberra gibi başkentlerin açıkladığı tanıma kararlarının amacı, İsrail üzerinde siyasi baskıyı artırmak, yerleşim faaliyetlerini durdurmak ve barış sürecini yeniden canlandırmak. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise tanımayı, Filistin Yönetimi’nin reform yapması şartına bağladı.

Eleştiriler, bu adımın sembolik olduğu yönünde. Zira Çin, Hindistan, Rusya gibi ülkeler yıllar önce Filistin’i tanımasına rağmen çatışmaların seyrinde kayda değer bir değişiklik olmadı. Yine de tanımayı destekleyenler, bunun eşit statüde işbirlikleri doğurabileceğini savunuyor. Bazı uzmanlar, İngiltere’nin işgal altındaki bölgelerden gelen ürünleri yasaklama ihtimalini örnek gösteriyor.

İsrail, tanıma kararlarını “Hamas’ı ödüllendirmek” olarak yorumladı. Başbakan Binyamin Netanyahu, “Ürdün Nehri’nin batısında Filistin devleti kurulmayacak” dedi. ABD de Avrupalı müttefiklerinin hamlesine karşı çıktı; bazı Filistinli yetkililere yaptırım uyguladı, Abbas dahil heyetlerin BM toplantılarına katılımını engellemek için vizeleri iptal etti.

Filistin devletinin tanınması, pratikte bağımsız bir ülke gerçeğini yaratmasa da, uluslararası alandaki diplomatik dengeleri giderek daha görünür biçimde değiştirmeye başlıyor.

Kısa Kısa

Önceki gün

  1. Nvidia'nın eski CEO'su Jensen Huang, göreve dönmeyi de­ğer­len­di­ri­yor

    Financial Times'ın haberine göre, 12 Kasım'da Nvidia CEO'luğundan istifa eden Jensen Huang, görevine geri dönme olasılığını yakın çevresiyle görüşüyor. Huang, Çin adına casusluk yaptığından şüphelenilen bir kadınla ilişkisi olduğunun ortaya çıkmasının ardından istifa etmişti. Ancak casusluk iddiası bağımsız olarak doğrulanmış değil.

  2. Ali Babacan, KKTC Cumhurbaşkanı Erhürman ile görüştü

    DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, Lefkoşa'da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile bir araya geldi. Babacan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, görüşmede Birleşmiş Milletler öncülüğünde yürütülen müzakere sürecini ve ekonomideki gelişmeleri ele aldıklarını belirtti. Görüşmenin verimli geçtiğini ifade eden Babacan, Erhürman'a misafirperverliği için teşekkür etti.

  3. SPK'den tasfiye edilen fonların hisse satışlarına ilişkin açıklama

    SPK, kapatılma sürecindeki yatırım fonlarının ellerinde bulunan şirket hisselerinin nasıl satılacağına ilişkin açıklama yaptı. SPK, bu hisselerin topluca borsada satışa çıkarılmasının fiyatlarda düşüşe yol açabileceğini belirtti. Bu nedenle hisselerin, borsada satışa sunulmadan, ilgili şirketlere son kapanış fiyatı üzerinden satılmasına imkan tanındığını duyurdu.

  4. İran: Hürmüz Boğazı'nda iki petrol tankeri mayına çarptı, biri battı

    İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nın güneyinde iki petrol tankerinin deniz mayınlarına çarparak alev aldığını duyurdu. Açıklamada, tankerlerin izin verilmeyen bir güzergahı kullanmaya çalıştığı öne sürüldü. İki milyon varilden fazla ham petrol taşıyan süper tankerlerden birinin Basra Körfezi'nin güneyinde yanarak battığı belirtildi. Gemilerin kimlikleri ve mürettebatın durumuna ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

  5. Seçimi kaybedip ABD’ye kaçan Bolsonaro, kalıcı oturum izni isteyecek

    Devlet başkanlığı seçimini kaybettikten sonra ülkesini terk eden Brezilyalı siyasetçi Flavio Bolsonaro, ABD’de ailesiyle birlikte kalıcı oturum izni almak istediğini açıkladı. Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu, siyasi çalışmalarını ABD’den yöneteceğini söyledi.

  6. Bakan Şimşek’ten fon vurgunu açıklaması: Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz

    Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon vurgunu sonrası TMSF’de oluşturulan iade ve geri kazanım hesabında bugüne kadar 35,6 milyar liralık birikim olduğunu, büyük kısmının fonlara aktarıldığını söyledi. Şimşek, “2,6 milyar liralık bir kısmı nakit olarak duruyor. Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz” dedi.

  7. Orban’ın eski bakanına operasyon: 20 milyon dolar nakit ele geçirildi

    Macaristan’da Viktor Orban döneminin bakanlarından Miklos Sesztak’a yönelik yolsuzluk soruşturmasında ormanlık alanlara gömülmüş, depo ve konutlara saklanmış 20 milyon dolarlık nakit ele geçirildi. Paranın beş makineyle sayılması sekiz saat sürdü. Sesztak, 37 milyon dolardan fazla rüşvet ve yasa dışı komisyon almakla suçlanıyor.

  8. Kocaeli’deki saldırının ardından CHP Sözcüsü Sönmez gazetecileri hedef aldı

    Mahkemenin mutlak butlan kararıyla CHP’nin başına getirilen Kemal Kılıçdaroğlu’nun Kocaeli etkinliğinde gazetecilere saldırılmasının ardından partiden açıklama geldi. Sözcü Atakan Sönmez, gazetecilerin hakaret ve fiziki müdahaleye uğradığı olayları “provokasyon girişimi” olarak niteledi. Sönmez, saldırıya uğrayan gazetecilerden birini hedef alarak olayların “gazetecilik ile aktivizm arasında kararsız kalmış bir medya çalışanından” kaynaklandığını savundu.

  9. AKP ilçe başkanıyla görüşmeyen sağlık müdürüne istifa baskısı iddiası

    Makamında AKP ilçe başkanıyla görüşmeyi reddeden bir ilçe sağlık müdürünün istifaya zorlandığı iddia edildi. Rize’nin Pazar ilçesinde müdürlük yapan Dr. İ.Ö., AKP İlçe Başkanı Furkan Namlı’nın randevu talebine kamu görevlisi olduğu gerekçesiyle olumsuz yanıt verdi. İstifa etmeye zorlanan ama yanaşmayan müdür, bir süre sonra görevden alındı.

✓