Cum­hu­ri­yet­çi­le­rin İran’ı, Demokratların Ukrayna’sı: ABD’de taraflar hangi savaşa karşı?

Ara seçimlerle birlikte Kongre’de çoğunluğu ele geçiren Demokratlar ile iktidardaki Cumhuriyetçiler birbirini "maliyetli savaşları finanse etmekle" suçlarken kendi destekledikleri cephelere milyarlarca dolar akıtmaya hazırlanıyor. Demokratlar, İran’daki savaşa karşı çıkarken Ukrayna’ya yardımın arttırılması gerektiğini savunuyor. Buna karşılık Trump yönetimi Ukrayna’ya yardımları kısıp İran’a saldırıyı tırmandırmaya hazırlanıyor.

14:57 3 dk okuma

Kasım 2026 ara seçimlerinin ardından Kongre’nin her iki kanadında çoğunluğu devralan Demokratlar, Trump yönetiminin İran’a karşı yürüttüğü savaşı "onaysız ve maliyetli bir tercih savaşı" diyerek Kongre’de Trump yönetiminin yürüttüğü İran saldırısının aleyhine harekete geçme sinyali verirken, Ukrayna’ya milyarlarca dolarlık yeni askeri paketler için düğmeye basıyor. Aynı süreçte Ukrayna’ya yapılan yardımları "vergi mükelleflerine yük" olduğu gerekçesiyle kısan Trump yönetimi ise İran savaşını "zorunlu bir müdahale" olarak savunuyor. Taraflar emperyalist müdahaleciliğin bitip bitmemesi noktasında değil, emperyalist müdahaleciliğin hangi coğrafyaya odaklanacağı hususunda anlaşamıyor.

Rusya’ya yaptırımların esnetilmesi krizi

İki parti arasındaki bu çekişmeyi şiddetlendiren olay Ekim ayında Trump yönetiminin Rusya’ya yaptırımları esnetme ve Rusya’dan dizel yakıtı satın alma kararı vermesi oldu. Trump yönetimini bu kararı almaya zorlayan etken İran’a yapılan saldırılar sonucunda ABD’de yakıt fiyatlarının artmasıydı.

Ancak bu karar hem Demokratlarda hem de bazı Cumhuriyetçilerde hoşnutsuzluğa yol açtı. Karara karşı ara seçimlerden önce 4 Cumhuriyetçi senatör ve 3 Demokrat senatör ortak bir bildiri yayımlayarak Rusya’yla yapılması kararlaştırılan dizel yakıtı anlaşmasını kınadı. Bildiride "Kongre, Amerikan dolarlarının Putin’in Ukrayna’ya karşı yürüttüğü acımasız savaşı finanse etmesini önlemek için 2022’de Rus enerji ithalatını açıkça yasaklamıştır. ABD, Putin'e finansal bir can simidi sağlamamalıdır" denildi.

Yasalar savaşı

2026 yılı içerisinde Demokratların çabalarıyla Kongre’den “Ukrayna Destek Yasası” geçmişti. Bu yasa uyarınca 2026 yılı içinde Ukrayna’ya 8 milyar dolarlık güvenlik yardımı ve Rusya'ya %500 gümrük vergisi konulması öngörülüyordu. Rusya’yla dizel yakıtı anlaşmasının gündeme gelmesinin ardından Temsilciler Meclisi’ndeki Demokrat üyeler yine harekete geçti ve Temsilciler Meclisine “Ronald Reagan Güç Yoluyla Barış Yasası” tasarısı sunuldu. Tasarı Rusya’ya yaptırımların kaldırılmasını önlemeyi öngörüyor. Ayrıca ara seçimlerden sonra Demokratlar, Trump'ın Ukrayna yardımlarını engelleme veya Rusya lehine taviz verme girişimlerine karşı Kongre soruşturmaları başlatacaklarını ve Cumhuriyetçilerin Ukrayna yanlısı kanadıyla işbirliği yaparak olası bir Başkanlık vetosunu aşacak üçte iki çoğunlukla yeni yardım paketlerini gündeme getireceklerini vurguluyor.

Cumhuriyetçilerde İran depremi

Demokratların zaferiyle sonuçlanan ara seçimlere İran’a yapılan emperyalist saldırı damgasını vurdu. Ara seçim yenilgisinin ardından yaptığı açıklamalarda ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik olarak 8 aydır sürdürülen emperyalist saldırının ve buna bağlı olarak artan benzin fiyatlarının seçmeni rahatsız ettiğini ve partisine oy kaybettirdiğini kabul etti. Buna rağmen emperyalist müdahaleyi savunmaya devam ederek "İran meselesi yapmak zorunda olduğumuz bir şeydi ve yapmaya devam ediyoruz. İnsanlar İran konusunda yaptıklarıma katılıyor ancak benzin için daha fazla ödeme yapmanın kısa vadeli sonuçlarına katlanmak istemediler" ifadelerini kullandı.

Ara seçimlerdeki yenilgiyi İran’a bağlayan başka bir açıklamada Trump’ın yardımcısı JD Vance’den geldi. Başlarda İran’a emperyalist müdahaleyi “Orta Doğu'yu dönüştüreceksek buna temel olarak değer" diyerek savunan Vance, 4 Kasım 2026'da sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada Cumhuriyetçilerin ağır yenilgisini doğrudan İran savaşına bağlayarak "Kaybetmemizin nedeni apaçık savaş. Dün gece bizzat başkanın kendisi de bunu dile getirdi" açıklamasını yaptı.

Ara seçimlerden sonra bazı üst düzey Cumhuriyetçi kongre üyeleri ise ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth’e yönelik eleştirilerini dile getirerek Hegseth’in görevden alınması çağrısında bulundu. Ancak Trump, Hegseth’i görevden almayı düşünmediğini ve Hegseth'in "harika bir iş çıkardığını" belirtti.

Demokratlar İran’a saldırıya nasıl bakıyor?

Rusya-Ukrayna savaşında şahin bir tutum takınarak Ukrayna’yı savunan Demokratlar, İran’a saldırıya başından beri karşı çıkıyor. Demokratlar cephesi, ara seçimlerde kazandıkların zaferin ardından İran savaşına karşı harekete geçme sinyali verdi.

Ara seçim zaferinden sonra yaptığı açıklamada Senato’daki Demokratların lideri Chuck Schumer, Demokratların kontrolündeki yeni Kongre'nin İran'daki askeri operasyonları durdurmak için harekete geçeceğini belirterek "Savaşı bitireceğiz" dedi. Temsilciler Meclisindeki Demokratların lideri Hakeem Jeffries ise Demokratların hakimiyetindeki Kongre'nin yeni dönemde savaş bütçesini ve Trump yönetimini sıkı bir denetime tabi tutacağını, "dramatik bir değişimin şart olduğunu" belirtti.

Kasım ayı başında düzenlenen Senato Silahlı Kuvvetler Komitesi oturumunda da Demokrat üyeler, Savaş Bakanı Hegseth’e yüklenerek İran savaşını “Kongre onayı veya denetimi olmayan, maliyetli bir tercih savaşı" olarak nitelendirdi.

Ara seçimler Kongre’de aritmetiği değiştirse de ABD’nin emperyalist refleksini değiştirmedi. Temsilciler Meclisi ve Senato koridorlarında başlayan yeni mesai ABD’nin emperyalist askeri müdahalelerini sonlandırmaya ilişkin değil, savaş bütçesinin hangi cepheye kaydırılacağını belirlemeye ilişkin.

Kısa Kısa

  1. OYAK Libya petrol ihracatının yüzde 16'sını alıyor

    Bloomberg’e göre OYAK, ocakta başladığı Libya ham petrolü alımlarını ayda yaklaşık 6 milyon varile çıkardı. Bu miktar, Libya’nın petrol ihracatının yaklaşık yüzde 16'sına denk geliyor. OYAK petrolü, Libya Ulusal Petrol Kurumu’ndan tedarik eden TPAO iştiraki TPIC üzerinden alıyor.

  2. Gaziosmanpaşa Belediyesi davası: Görevden uzaklaştırılan Hakan Bahçetepe ev hapsi ile tahliye edildi

    Görevden uzaklaştırılan Belediye Başkanı Hakan Bahçetepe ev hapsi kararıyla tahliye edildi. Bahçetepe'nin tutukluluğu 17 aydır devam ediyordu.

  3. Melenchon: Seçilirsem Netanyahu’yu tutuklatacağım

    Boyun Eğmeyen Fransa’nın (LFI) cumhurbaşkanı adayı Jean-Luc Melenchon, seçilmesi halinde Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin Netanyahu hakkındaki tutuklama emrini uygulayacağını açıkladı. Bugün yayımlanan seçim programında Fransa’nın NATO’nun entegre komutasından çekilmesi de yer alıyor. Seçimler 18 Nisan ve 2 Mayıs 2027'de yapılacak.

  4. Bolu Kartalkaya'da yakınlarını kaybedenler yetkililerin hesap vermesini talep ediyor

    21 Ocak 2025 günü Bolu Kartalkaya'da yer alan Grand Kartal Otel yangınında hayatını kaybeden 78 kişinin yakınları Bolu Adliyesi'nin önünde bir araya geldi. Kartalkaya Aile Platformu adına yapılan açıklamada "Kültür ve Turizm Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı yetkililerinin yargı önünde hesap vermesi" talebi dile getirildi.

  5. Avrupa’da bir haftada 35 uçağa sahte bomba ihbarı

    Avrupa’da bu hafta ticari uçuşları hedef alan sahte bomba ihbarları nedeniyle en az 35 uçak arandı ya da rotası değiştirildi. Bugün Prag rotasındaki en az 8 uçuş etkilendi. Fransa ise uçaklara yönelik 4 yeni tehdit aldığını açıkladı. Macaristan da üç sivil uçuşu izlemek için savaş uçaklarını havalandırdı.

  6. CHP Milletvekili Gürsel Erol'dan Erdoğan'a fon vurgunu övgüsü

    CHP Elazığ Milletvekili Gürsel Erol, AKP'li Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın fon vurgununa ilişkin tutumunu övdü. Erol "Sayın Cumhurbaşkanı son derece duyarlı. Çok acele etmeden, hemen önlemler alınmadan sakinlikle bu sürecin yönetimiyle ilgili bir iradeyi görüyoruz" ifadesini kullandı.

  7. Sarıgül so­ruş­tur­ma­sın­da yeni gelişme: Şişli Meslek Yüksekokulu'na kayyum atandı

    İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen ve ‘yurt içinde ve yurt dışında kurulan şirketler aracılığıyla kaynağı belirsiz yüksek miktarda paranın aklandığı’ iddiaları ile yürütülen soruşturmada yeni bir gelişme yaşandı. Sarıgül tarafından kurulan Şişli Meslek Yüksekokulu'na kayyum atanırken aralarında yöneticilerin, akademisyenlerin ve okul personelinin bulunduğu 11 kişi gözaltına alındı.

  8. Mekke İttifakı Meclis'ten geçti

    "Mekke Ortak Savunma Anlaşması"nın onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun teklifi TBMM'de kabul edildi. Teklife AKP, MHP ve CHP 279 kabul oyuyla destek verirken, red oyları ise 119'da kaldı. Ağustos ayında imzalanan anlaşma fiilen uygulanmaya başlamış olmasına karşın Meclis'te görüşülmesi Kasım ayını buldu. Bu kararla birlikte Suudi Arabistan'ın ya da Pakistan'ın herhangi bir saldırıya uğradığını iddia etmesi halinde Türkiye'nin de çatışma süreçlerine dahil edilmesi mümkün hale geldi.

  9. Fatma Betül Sayan Kaya tutuklandı

    Fon soruşturması kapsamında şüpheli sıfatıyla ifadesi alınan AKP'li eski bakan ve milletvekili Fatma Betül Sayan Kaya hakkında tutuklama kararı verildi. Eşi İlyas Kaya ve eski SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül ise adli kontrolle serbest bırakıldı.

Önceki gün

  1. Fatma Betül Sayan Kaya tutuklamaya sevk edildi

    Fatma Betül Sayan Kaya, eşi İlyas Kaya ve eski Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı İbrahim Ömer Gönül fon soruşturmasında savcıya ifade verdi. Fatma Betül Sayan Kaya, tutuklamaya sevk edildi.

  2. Bakan Şimşek: Listelerin açıklanmasını tercih ederim

    Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon krizine dair açıklamalarda bulundu. İsim listesinin açıklanmamasına değinen Şimşek, "Listelerin açıklanıp açıklanmamasında benim dahlim yok, ben şahsen açıklanmasını tercih ederim" dedi.

  3. Emekliye 'seyyanen zam' açıklaması

    Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, emekliliklere ilişkin düzenlemenin tüm emeklilikleri kapsayacağını belirterek “Yapılacak artış yaş ve ödenen prime göre farklılaşacak” dedi.

  4. Fransa bankasına siber saldırı: Yaklaşık 100 milyon euro çalındı

    Fransız bankası Credit Mutuel Arkea, siber korsanların düzenlediği saldırı sonucu yaklaşık 100 milyon euro çalındığını ve paranın kurtarılması için çalışmaların sürdüğünü duyurdu. Müşteri varlıklarının etkilenmediği belirtilen olayla ilgili Paris Savcılığı tarafından soruşturma başlatıldı.

  5. Afyonkarahisar'da silahlı saldırı: 7 kişi hayatını kaybetti

    Afyonkarahisar'ın İhsaniye ilçesinde iki farklı noktada 7 kişi silahla öldürülmüş halde bulundu. 2 kişi ise ağır yaralı olarak hastaneye kaldırıldı. Öte yandan Afyonkarahisar merkezde bir adreste de bir kadının silahla vurulduğu ve ağır yaralı olduğu öğrenildi.

  6. Kredi kartı borçları 3,5 trilyon liraya dayandı

    BDDK’nin 30 Ekim haftasına ilişkin verilerine göre, bireysel kredi kartı borçları bir haftada 82,1 milyar lira artarak 3 trilyon 496 milyar liraya yükseldi. Bankacılık sektöründe takipteki alacaklar ise 983,1 milyar liraya ulaştı.

  7. Almanya’dan Türkiye’de vize süreci açıklaması

    Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, Türkiye’den Almanya’ya seyahat edecek iş insanlarının vize işlemlerinin kolaylaştırılması için hazırlıkların sürdüğünü ve uygulamanın kısa sürede hayata geçirileceğini açıkladı. Wadephul, vize süreçlerini hızlandırmak amacıyla Türkiye’de yeni bir şube açılmasının da değerlendirildiğini belirtti.

  8. Merkez Bankası rezervleri düştü

    TCMB, haftalık para ve banka istatistiklerini açıkladı. Açıklanan verilere göre, 30 Ekim itibarıyla brüt döviz rezervleri 2 milyar 955 milyon dolar azalışla 56 milyar 90 milyon dolara geriledi. Altın rezervleri de 1 milyar 129 milyon dolar düşüşle 103 milyar 146 milyon dolardan 102 milyar 17 milyon dolara geriledi.

  9. Fransa'da liselilere polis müdahalesi

    Fransa'da sendikaların çağrısıyla yapılan genel grev kapsamında eğitim koşullarını protesto etmek için lise ve üniversitelerin önünde kuşatma eylemi düzenleyen öğrencilere polis müdahale etti. Sendikaların bugün için genel grev çağrısı yaptığı ülkede, hükümetin eğitim taahhütlerini yetersiz bulan öğrencilerin lise ve üniversitelerdeki kuşatma eylemleri birçok şehirde devam ediyor.

  10. İngiltere Merkez Bankası faiz artırdı

    İngiltere Merkez Bankası, politika faizini yüzde 4'e yükseltti. BoE Başkanı Andrew Bailey, faiz kararına ilişkin "Bugünkü faiz artışı, kaçınılmaz olarak uzun bir faiz artırımı sürecinin ilk adımı olarak görülmemeli. Ancak Ortadoğu'daki çatışma sona ermediği sürece, bunun son faiz artışı olması da pek olası görünmüyor" değerlendirmesinde bulundu.

  11. Muhittin Böcek ve oğlunun tutukluluğuna devam kararı

    Antalya Büyükşehir Belediyesi'ne yönelik 'rüşvet' ve 'yolsuzluk' iddiasıyla başlatılan soruşturması kapsamında tutuklanıp, belediye başkanlığı görevinden uzaklaştırılan Muhittin Böcek'in de aralarında olduğu 2'si tutuklu 50 sanığın yargılandığı davanın 6. duruşması görüldü. Mahkeme heyeti, Muhittin Böcek ve oğlu Gökhan Böcek'in tutukluluk halinin devamına hükmetti. Bir sonraki duruşmanın karar duruşması olması bekleniyor.

  12. İran Deniz Kuvvetleri: Hürmüz'de mayına çarpan 2 tanker alev aldı

    İran Deniz Kuvvetleri, Hürmüz Boğazı'nın doğusundaki güvensiz bölgede 2 petrol tankerinin deniz mayınlarına çarparak alev aldığını bildirdi. Açıklamada, tankerlerin denizcilik uyarılarını dikkate almadığı öne sürüldü; ülke ve can kaybı bilgisi verilmedi.

  13. Bahçelievler'de iş cinayeti: Göçüğün altında bir işçinin cansız bedenine ulaşıldı

    İstanbul Bahçelievler'de bir inşaatın temeli kazılırken göçük meydana gelmiş, 2 işçi toprak altında kalmıştı. İşçilerden birisi yaralı olarak kurtarılabilirken diğeri ise hayatını kaybetti.

  14. Havacılık devi KLM, 5 bin kişiyi işten çıkartıyor

    Hollandalı havayolu KLM, küresel istikrarsızlık, yüksek yakıt fiyatları ve havacılık sektörü üzerindeki artan baskılar nedeniyle 5 bin kişiyi işten çıkaracağını duyurdu. Bu durum, KLM bünyesindeki pozisyon sayısının yaklaşık yüzde 15 azaltılması anlamına geliyor. İşten çıkarmalarla ve küçülmeyle şirketin yıllık kazancının 1 milyar euro artmasının hedeflendiği ileri sürüldü.

  15. İmbat Madencilik işçileri TKİ önünde eylemde

    Manisa Soma’daki İmbat Madencilik’te çalışan madenciler, aylardır ödenmeyen maaşları ve TİS alacakları için TKİ binası önünde eylem başlattı.⁠ İşçiler baretlerini dizerek oturma eylemi yaptı. Bağımsız Maden İş Sendikası, ücretlerin düzenli ödenmesini, bayram ve prim alacaklarının verilmesini, çalışma koşullarının iyileştirilmesini ve İSİG denetiminin işçilere açılmasını istedi. Sendika, “TKİ ve İmbat, batık Torku’yu işaret ediyor. Bu oyuna gelmiyoruz” açıklamasında bulundu.

  16. Eskişehir'de Arçelik-Beko fabrikasında işçi kıyımı sürüyor

    Eskişehir'de yer alan ve Arçelik-Beko ürünlerinin üretildiği fabrikada yeni işten çıkarmaların olacağı iddia edildi. Fabrika'da Ekim ayında siparişlerdeki düşüşler gerekçe gösterilerek 600 çalışan işten çıkarılmıştı. Yeni ekleneceklerle birlikte çıkarılan işçilerinin sayısının 800'ü bulması bekleniyor.

  17. Bahçelievler'de inşaat göçtü, 2 kişi göçük altında kaldı

    İstanbul Bahçelievler'de bir inşaatın temeli kazılırken göçük meydana geldi. 2 kişi toprak altında kalırken göçük altında kalanların kimliklerine dair henüz bir açıklama yok. Arama kurtarma çalışmaları sürüyor.

  18. Erdoğan: 8 Kasım'da Azerbaycan'a gideceğim

    Cumhurbaşkanı Erdoğan, Güney Kore dönüşü uçakta açıklamalarda bulundu. Azerbaycan'la yaşanan gerilime değinmeyen Erdoğan bu ülkeyi ziyaret edeceğini belirterek, "8 Kasım’da Azerbaycan'ın Zafer Günü var. Ben de, fevkalade bir durum söz konusu olmazsa, 8 Kasım günü bir Azerbaycan ziyareti yapmayı düşünüyorum" dedi. Çözüm süreci ile ilgili de konuşan Erdoğan, "Silah bırakmanın tam anlamıyla gerçekleşmesi, tespit ve teyit süreçlerinin tamamlanması ile yeni aşamaya geçeceğiz" dedi.

  19. Numan Kurtulmuş'tan açıklama: "Bir önceki süreç terör ve savaş baronları bu sorunun devam etmesini istediği için sonuç vermedi"

    AKP'li TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş katıldığı bir programda "Sayın Cumhurbaşkanımızın 2013-2014'te çok ciddi çabalarına rağmen sürecin akamete uğradığını da gayet iyi biliyoruz" ifadelerini kullandı. Konuşmada gerekçe olarak "eski Türkiye'nin bazı derin unsurları" ile "terör ve savaş baronları" işaret edildi. Öte yandan Erdoğan, bir önceki çözüm sürecinin bitmesinin ardından "Çözüm sürecini buzdolabına koyduk" ve "O iş bitmiştir, o işi gömdük" ifadelerini kullanmıştı.

  20. Fatma Betül Sayan Kaya yeniden adliyede

    AKP'li eski bakan Fatma Betül Sayan Kaya ve eşi İlyas Kaya, fon soruşturması kapsamında ifade vermek üzere Çağlayan Adliyesi'ne geldi. Kaya çifti, adliyeye girişi sırasında gazeteciler tarafından kendilerine sorulan "163 milyon lirayı nereden temin ettiniz" sorusuna yanıt vermediler.

  21. Antalya'da 11-12 Kasım'da eğitim uzaktan

    Antalya'da COP31 İklim Zirvesi'nin gerçekleşeceği 11-12 Kasım'da yüz yüze eğitim gerçekleşmeyecek. Antalya Valiliği tarafından yayımlanan genelgeye göre bu tarihlerde Aksu, Döşemealtı, Konyaaltı, Kepez, Manavgat, Muratpaşa ve Serik ilçelerinde eğitim uzaktan gerçekleşecek.

  22. ABD'den yeni İran yaptırımları: Kapsamda Türkiye'den bir şirket de yer alıyor

    ABD Hazine Bakanlığı, İran'ın "gizli filosu"nu desteklediği iddiası ile Hindistan merkezli bir organizasyonu hedef aldığını açıkladı. Açıklamaya göre yaptırım listesine alınan şirketler arasında Türkiye'den Fugo Yer Hizmetleri A.Ş. de yer alıyor. Hazine Bakanı Scott Bessent ise konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı: "Daha önce birçok kez söylediğimiz gibi, ya bizdensiniz ya da bize karşı."

  23. İsrail devlet te­le­viz­yo­nun­dan ABD casus uçağı iddiası

    İsrail devlet televizyon Kan'da yer alan habere göre ABD Ortadoğu'ya bir casus uçağı gönderdi. Gönderilen stratejik casus uçağının RC-135U Combat Sent tipi olduğu ve ABD ordusunun envanterinde yalnızca iki adet bulunduğu iddia edildi.

  24. Mekke Anlaşması teklifinin birinci maddesi Meclis'te kabul edildi

    Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan ‘Mekke Anlaşması’nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifinin birinci maddesi TBMM Genel Kurulu’ndan geçti.

✓