Hindistan’da gençlik protestoları: Modi yönetimine tepki büyüyor

Hindistan’da bu yılın mayıs ayından bu yana, özellikle gençler arasında, Narendra Modi yönetimindeki Hindistan Halk Partisi (BJP) iktidarına karşı tepkiler ve protestolar giderek büyüyor. Protestoların genişlemesiyle birlikte, ABD’de eğitimine devam eden Abhijeet Dipke isimli öğrencinin çağrısıyla kurulan “Hamam Böceği Halk Partisi” hareketi de tartışmaların merkezine oturdu.

10:39 3 dk okuma

Hindistan’da bu yılın mayıs ayından bu yana, özellikle gençler arasında, Narendra Modi yönetimindeki Hindistan Halk Partisi (BJP) iktidarına karşı tepkiler ve protestolar giderek büyüyor. Protestoların genişlemesiyle birlikte, ABD’de eğitimine devam eden Abhijeet Dipke isimli öğrencinin çağrısıyla kurulan “Hamam Böceği Halk Partisi” hareketi de tartışmaların merkezine oturdu. Hükümet kanadı hareketi Soros ve Pakistan ile bağlantılı olmakla suçlarken Dipke bu iddiaları reddetti. Öte yandan protestolarda yalnızca Hamam Böceği hareketi yer almıyor. Hindistan Komünist Partisi (Marksist) ve Hindistan Komünist Partisi (Marksist-Leninist Kurtuluş) gibi partilerin gençlik örgütleri de bazı eyaletlerde ve büyük kentlerde hareketin öncülüğünü üstlendi.

Hindistan’da devam eden protestolara katılanlar neler talep ediyor, nelerden rahatsızlık duyuyor? Hareket nasıl doğdu ve gelişti?

  • 15 Mayıs 2026’da Hindistan Yüksek Mahkemesi Başkanı Surya Kant, bir duruşma sırasında işsiz gençleri ve bazı protestocuları “hamam böcekleri” ve “toplumun asalakları” olarak nitelendirdi. Bu hakarete tepki gösteren ABD’deki Boston Üniversitesinde eğitim gören 30 yaşındaki dijital iletişim stratejisti Abhijeet Dipke, sosyal medya üzerinden bir çağrı yaptı. Dipke, 16 Mayıs’ta iktidardaki Hindistan Halk Partisine (BJP) göndermede bulunarak “Hamam Böceği Halk Partisi”ni (Cockroach Janta Party – CJP) kurdu. CJP, kuruluşundan itibaren iki hafta içerisinde Instagram’da 22 milyondan fazla takipçiye ulaşarak iktidar partisinin resmî hesabını bile geride bıraktı.
  • Bunların ardından, Hindistan’daki tıp fakültelerine giriş sınavı NEET ile üniversite düzeyindeki UGC-NET gibi son derece kritik sınavların sorularının sınav öncesinde sızdırıldığı ve büyük paralar karşılığında karaborsada satıldığı ortaya çıktı. Bunun üzerine hükümet Telegram’ın yasaklandığını duyurdu. Modi de yaptığı açıklamada, sınav sorularının sızdırılması vakalarıyla ilgilenecek hızlı yargılama mahkemelerinin (fast-track courts) kurulması çağrısında bulundu. Ancak üniversite kontenjanlarının yetersizliği, soruları çalınan sınavların iptal edilmesinin ardından onlarca öğrencinin intihar etmesi ve 25 yaş altındaki üniversite mezunları arasında işsizlik oranının yüzde 40’a dayanması üzerine Hindistan genelinde yaygın gençlik eylemleri patlak verdi. Başlangıçta mizahi bir hareket olma iddiasıyla kurulan Hamam Böceği Halk Partisi, Dipke’nin haziran ayında ABD’den Hindistan’a dönmesiyle birlikte protestolarda öne çıkmaya başladı.
  • Yeni Delhi’deki eylemlerde öğrenciler ve CJP destekçileri, Eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan’ın istifası talebiyle parlamento binasına doğru yürüyüşe geçti. Polis, Jantar Mantar Gözlemevi çevresinde toplanan on binlerce gence göz yaşartıcı gaz, cop ve plastik mermilerle sert biçimde müdahale etti. Olayların büyümesini engellemek amacıyla başkentte metro istasyonları kapatıldı ve mobil internet erişimi kesildi. Hükümet cephesinden yapılan açıklamalarda, Hamam Böceği Halk Partisinin arkasındaki gücün Soros ve Pakistan olduğu öne sürüldü. Bütün bunlara rağmen eylemlerin Hindistan geneline yayılmasının önüne geçilemedi. Eylemler Ahmedabad, Goa, Jammu, Kalküta, Bengaluru ve Mumbai gibi pek çok kente yayıldı.
  • Ana muhalefetteki Kongre Partisinin lideri, eski Hindistan Başbakanı Indira Gandhi’nin torunu ve Rajiv Gandhi’nin oğlu Rahul Gandhi, Yeni Delhi’de Başbakan Narendra Modi’nin konutu önünde düzenlenen protestolara bizzat katıldı ve burada gözaltına alındı. Gandhi’nin yanı sıra, haftalardır açlık grevinde olan aktivist Sonam Wangchuk da eylem alanında gözaltına alınarak hastaneye götürüldü. Ancak Modi yönetiminin sert tedbirleri işe yaramadı. Artan kamuoyu baskısı üzerine hükümet; Eğitim Bakanının istifasını ve intihar eden öğrencilerin ailelerine tazminat ödenmesini talep eden iki CJP temsilcisiyle resmî görüşme yapmayı kabul etmek zorunda kaldı. Talepler arasında ayrıca, sınav sızıntılarının merkezinde bulunan Ulusal Test Ajansının (NTA) lağvedilmesi ve sınav süreçlerinin merkezî yapıdan çıkarılarak eyaletlere ve yerel kurumlara devredilmesi de yer alıyor.
  • Hindistan solu bu eylemlerde gücünü gösterdi. Her ne kadar CJP ön plana çıksa da Yeni Delhi ve Chennai gibi büyük şehirlerdeki kitlesel eylemlere, Hindistan Komünist Partisi (Marksist) destekli SFI ve DYFI (Hindistan Öğrenci Federasyonu ve Demokratik Gençlik Federasyonu) öncülük etti. Polisin sert müdahalesiyle karşılaşan çok sayıda SFI ve DYFI üyesi gözaltına alındı. Hindistan Komünist Partisi (Marksist-Leninist Kurtuluş) (CPI/MLL) önderliğindeki AISA (Tüm Hindistan Öğrenci Birliği) ise Yeni Delhi’deki Eğitim Bakanlığı binası önünde büyük yürüyüşler düzenledi. AISA, aynı zamanda Jharkhand eyaletinin birçok şehrinde ana yolları saatlerce trafiğe kapatarak sınav skandallarını protesto etti.

Kısa Kısa

Önceki gün

  1. Nvidia'nın eski CEO'su Jensen Huang, göreve dönmeyi de­ğer­len­di­ri­yor

    Financial Times'ın haberine göre, 12 Kasım'da Nvidia CEO'luğundan istifa eden Jensen Huang, görevine geri dönme olasılığını yakın çevresiyle görüşüyor. Huang, Çin adına casusluk yaptığından şüphelenilen bir kadınla ilişkisi olduğunun ortaya çıkmasının ardından istifa etmişti. Ancak casusluk iddiası bağımsız olarak doğrulanmış değil.

  2. Ali Babacan, KKTC Cumhurbaşkanı Erhürman ile görüştü

    DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, Lefkoşa'da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile bir araya geldi. Babacan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, görüşmede Birleşmiş Milletler öncülüğünde yürütülen müzakere sürecini ve ekonomideki gelişmeleri ele aldıklarını belirtti. Görüşmenin verimli geçtiğini ifade eden Babacan, Erhürman'a misafirperverliği için teşekkür etti.

  3. SPK'den tasfiye edilen fonların hisse satışlarına ilişkin açıklama

    SPK, kapatılma sürecindeki yatırım fonlarının ellerinde bulunan şirket hisselerinin nasıl satılacağına ilişkin açıklama yaptı. SPK, bu hisselerin topluca borsada satışa çıkarılmasının fiyatlarda düşüşe yol açabileceğini belirtti. Bu nedenle hisselerin, borsada satışa sunulmadan, ilgili şirketlere son kapanış fiyatı üzerinden satılmasına imkan tanındığını duyurdu.

  4. İran: Hürmüz Boğazı'nda iki petrol tankeri mayına çarptı, biri battı

    İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nın güneyinde iki petrol tankerinin deniz mayınlarına çarparak alev aldığını duyurdu. Açıklamada, tankerlerin izin verilmeyen bir güzergahı kullanmaya çalıştığı öne sürüldü. İki milyon varilden fazla ham petrol taşıyan süper tankerlerden birinin Basra Körfezi'nin güneyinde yanarak battığı belirtildi. Gemilerin kimlikleri ve mürettebatın durumuna ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

  5. Seçimi kaybedip ABD’ye kaçan Bolsonaro, kalıcı oturum izni isteyecek

    Devlet başkanlığı seçimini kaybettikten sonra ülkesini terk eden Brezilyalı siyasetçi Flavio Bolsonaro, ABD’de ailesiyle birlikte kalıcı oturum izni almak istediğini açıkladı. Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu, siyasi çalışmalarını ABD’den yöneteceğini söyledi.

  6. Bakan Şimşek’ten fon vurgunu açıklaması: Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz

    Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon vurgunu sonrası TMSF’de oluşturulan iade ve geri kazanım hesabında bugüne kadar 35,6 milyar liralık birikim olduğunu, büyük kısmının fonlara aktarıldığını söyledi. Şimşek, “2,6 milyar liralık bir kısmı nakit olarak duruyor. Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz” dedi.

  7. Orban’ın eski bakanına operasyon: 20 milyon dolar nakit ele geçirildi

    Macaristan’da Viktor Orban döneminin bakanlarından Miklos Sesztak’a yönelik yolsuzluk soruşturmasında ormanlık alanlara gömülmüş, depo ve konutlara saklanmış 20 milyon dolarlık nakit ele geçirildi. Paranın beş makineyle sayılması sekiz saat sürdü. Sesztak, 37 milyon dolardan fazla rüşvet ve yasa dışı komisyon almakla suçlanıyor.

  8. Kocaeli’deki saldırının ardından CHP Sözcüsü Sönmez gazetecileri hedef aldı

    Mahkemenin mutlak butlan kararıyla CHP’nin başına getirilen Kemal Kılıçdaroğlu’nun Kocaeli etkinliğinde gazetecilere saldırılmasının ardından partiden açıklama geldi. Sözcü Atakan Sönmez, gazetecilerin hakaret ve fiziki müdahaleye uğradığı olayları “provokasyon girişimi” olarak niteledi. Sönmez, saldırıya uğrayan gazetecilerden birini hedef alarak olayların “gazetecilik ile aktivizm arasında kararsız kalmış bir medya çalışanından” kaynaklandığını savundu.

  9. AKP ilçe başkanıyla görüşmeyen sağlık müdürüne istifa baskısı iddiası

    Makamında AKP ilçe başkanıyla görüşmeyi reddeden bir ilçe sağlık müdürünün istifaya zorlandığı iddia edildi. Rize’nin Pazar ilçesinde müdürlük yapan Dr. İ.Ö., AKP İlçe Başkanı Furkan Namlı’nın randevu talebine kamu görevlisi olduğu gerekçesiyle olumsuz yanıt verdi. İstifa etmeye zorlanan ama yanaşmayan müdür, bir süre sonra görevden alındı.

✓