İran – ABD anlaşması neleri kapsıyor?

ABD ve İsrail’in İran’a 28 Şubat tarihinde başlattğı emperyalist saldırı İran’ın direnişi neticesinde başarısızlıkla sonuçlandı. ABD ile İran arasında Pakistan’ın arabuluculuğuyla süren uzun müzakere süreci sonrasında geniş kapsamlı bir anlaşma taslağı ortaya çıktı. Peki bu anlaşmada neler yer alıyor?

17:19 2 dk okuma

ABD ve İsrail’in İran’a 28 Şubat tarihinde başlattğı emperyalist saldırı İran’ın direnişi neticesinde başarısızlıkla sonuçlandı. ABD ile İran arasında Pakistan’ın arabuluculuğuyla süren uzun müzakere süreci sonrasında geniş kapsamlı bir anlaşma taslağı ortaya çıktı. Peki bu anlaşmada neler yer alıyor?

  • Anlaşma, savaşın bitmesini öngörüyor. Anlaşmaya göre İran ve Lübnan topraklarında savaş derhal durdurulacak. Bunun yanında ABD, İran’ın toprak bütünlüğüne ve egemenliğine saygı gösterme taahhüdünde bulunuyor. Lübnan’da da ateşkesin uygulanması anlaşmada yer almasına rağmen İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, İsrail ordusunun Lübnan’dan çekilmeyeceğini açıkladı.
  • En önemli tartışma başlığı olan İran’ın nükleer programı konusunda ise nihai bir anlaşmaya varılmamakla beraber bu konuda bir anlaşmaya varılması için ABD ile İran 60 günlük bir müzakere sürecine girecek. Bu müzakere sürecinde yaptırımların kaldırılması ana gündem başlığı olacak. Anlaşmayla İran nükleer silah üretmeyeceğini, nükleer faaliyetlerini donduracağını, tesislerini genişletmeyeceğini ve elinde bulunan zenginleştirilmiş uranyum stoğunu seyrelteceğini taahhüt etti. ABD de İran’a 60 günlük müzakere süreci boyunca yeni yaptırımlar uygulamayacak ve bölgedeki askeri varlığını artırmayacak.
  • Anlaşmayla beraber ABD İran’a yönelik uyguladığı petrol yaptırımlarını askıya alacak, İran’ın petrol gelirlerine erişimi sağlanacak ve 60 günlük müzakere sürecinde İran’a ait dondurulmuş 24 milyar dolarlık varlığı serbest bırakacak.
  • Hürmüz Boğazına ilişkin olarak da mutabakata varıldı. İsrail’in Lübnan’da yaptığı saldırılara İran’ın misilleme yapmaması karşılığında ABD, Hürmüz Boğazı ablukasını derhal kaldıracak ve Boğaz 30 gün içerisinde deniz trafiğine açılacak. İran tarafından yapılan açıklamaya göre Boğazdan geçişlerin güvenliği İran ve Umman’ın koordinasyonuyla sağlanacak.
  • ABD ve İsrail’in İran’da yarattığı tahribat sonucunda ortaya çıkan İran’ın yeniden inşası programı çerçevesinde ABD, bölgedeki müttefikleri olan körfez şeyhlikleriyle koordineli olarak en az 300 milyar dolarlık bir plan hazırlayacak. Bu iddia Trump tarafından yalanlanmış olsa da İran’ın resmi Mehr ajansı da anlaşma gereğince ABD’nin İran’ın yeniden inşası için en az 300 milyar dolarlık planlar sunmasını zorunlu kıldığını belirtti.
  • İran’ın talebiyle anlaşmanın 13. maddesine eklenen hükme göre İran, İsrail’in herhangi bir ihlal gerçekleştirmesi halinde karşı tedbirler alma ve caydırıcı önlemler uygulama hakkına sahip olacak.
  • Anlaşmanın Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin onayıyla yürürlüğe girmesi öngörülüyor.
  • Anlaşma taslağı, İsrail’de çeşitli tepkilere yol açtı. İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir anlaşmaya ilişkin olarak X hesabından yaptığı paylaşımda “Trump’ın anlaşması bizi bağlamaz. İsrail, ABD’ye tabi değildir; bağımsız ve egemen bir devlettir” ifadelerini kullandı.

Kısa Kısa

Önceki gün

  1. Nvidia'nın eski CEO'su Jensen Huang, göreve dönmeyi de­ğer­len­di­ri­yor

    Financial Times'ın haberine göre, 12 Kasım'da Nvidia CEO'luğundan istifa eden Jensen Huang, görevine geri dönme olasılığını yakın çevresiyle görüşüyor. Huang, Çin adına casusluk yaptığından şüphelenilen bir kadınla ilişkisi olduğunun ortaya çıkmasının ardından istifa etmişti. Ancak casusluk iddiası bağımsız olarak doğrulanmış değil.

  2. Ali Babacan, KKTC Cumhurbaşkanı Erhürman ile görüştü

    DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, Lefkoşa'da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile bir araya geldi. Babacan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, görüşmede Birleşmiş Milletler öncülüğünde yürütülen müzakere sürecini ve ekonomideki gelişmeleri ele aldıklarını belirtti. Görüşmenin verimli geçtiğini ifade eden Babacan, Erhürman'a misafirperverliği için teşekkür etti.

  3. SPK'den tasfiye edilen fonların hisse satışlarına ilişkin açıklama

    SPK, kapatılma sürecindeki yatırım fonlarının ellerinde bulunan şirket hisselerinin nasıl satılacağına ilişkin açıklama yaptı. SPK, bu hisselerin topluca borsada satışa çıkarılmasının fiyatlarda düşüşe yol açabileceğini belirtti. Bu nedenle hisselerin, borsada satışa sunulmadan, ilgili şirketlere son kapanış fiyatı üzerinden satılmasına imkan tanındığını duyurdu.

  4. İran: Hürmüz Boğazı'nda iki petrol tankeri mayına çarptı, biri battı

    İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nın güneyinde iki petrol tankerinin deniz mayınlarına çarparak alev aldığını duyurdu. Açıklamada, tankerlerin izin verilmeyen bir güzergahı kullanmaya çalıştığı öne sürüldü. İki milyon varilden fazla ham petrol taşıyan süper tankerlerden birinin Basra Körfezi'nin güneyinde yanarak battığı belirtildi. Gemilerin kimlikleri ve mürettebatın durumuna ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

  5. Seçimi kaybedip ABD’ye kaçan Bolsonaro, kalıcı oturum izni isteyecek

    Devlet başkanlığı seçimini kaybettikten sonra ülkesini terk eden Brezilyalı siyasetçi Flavio Bolsonaro, ABD’de ailesiyle birlikte kalıcı oturum izni almak istediğini açıkladı. Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu, siyasi çalışmalarını ABD’den yöneteceğini söyledi.

  6. Bakan Şimşek’ten fon vurgunu açıklaması: Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz

    Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon vurgunu sonrası TMSF’de oluşturulan iade ve geri kazanım hesabında bugüne kadar 35,6 milyar liralık birikim olduğunu, büyük kısmının fonlara aktarıldığını söyledi. Şimşek, “2,6 milyar liralık bir kısmı nakit olarak duruyor. Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz” dedi.

  7. Orban’ın eski bakanına operasyon: 20 milyon dolar nakit ele geçirildi

    Macaristan’da Viktor Orban döneminin bakanlarından Miklos Sesztak’a yönelik yolsuzluk soruşturmasında ormanlık alanlara gömülmüş, depo ve konutlara saklanmış 20 milyon dolarlık nakit ele geçirildi. Paranın beş makineyle sayılması sekiz saat sürdü. Sesztak, 37 milyon dolardan fazla rüşvet ve yasa dışı komisyon almakla suçlanıyor.

  8. Kocaeli’deki saldırının ardından CHP Sözcüsü Sönmez gazetecileri hedef aldı

    Mahkemenin mutlak butlan kararıyla CHP’nin başına getirilen Kemal Kılıçdaroğlu’nun Kocaeli etkinliğinde gazetecilere saldırılmasının ardından partiden açıklama geldi. Sözcü Atakan Sönmez, gazetecilerin hakaret ve fiziki müdahaleye uğradığı olayları “provokasyon girişimi” olarak niteledi. Sönmez, saldırıya uğrayan gazetecilerden birini hedef alarak olayların “gazetecilik ile aktivizm arasında kararsız kalmış bir medya çalışanından” kaynaklandığını savundu.

  9. AKP ilçe başkanıyla görüşmeyen sağlık müdürüne istifa baskısı iddiası

    Makamında AKP ilçe başkanıyla görüşmeyi reddeden bir ilçe sağlık müdürünün istifaya zorlandığı iddia edildi. Rize’nin Pazar ilçesinde müdürlük yapan Dr. İ.Ö., AKP İlçe Başkanı Furkan Namlı’nın randevu talebine kamu görevlisi olduğu gerekçesiyle olumsuz yanıt verdi. İstifa etmeye zorlanan ama yanaşmayan müdür, bir süre sonra görevden alındı.

✓