Macaristan seçimlerinin kazananı kim?

Seçimin galibi Péter Magyar ve Tisza Partisi de klasik anlamda bir “sol” hareket değildir. Aksine merkez sağa yerleşen, Avrupa Birliği ile uyumlu, ancak muhafazakâr damarları da güçlü bir siyasi çizgiye sahip. Macaristan’da 12 Nisan’da gerçekleşen genel seçimlerin ardından, 16 yıldır iktidarda olan Fidesz–KDNP (Viktor Orbán) yönetimi yenilerek yerini Tisza Partisi adayı Péter Magyar’a bıraktı.

20:04 3 dk okuma

Seçimin galibi Péter Magyar ve Tisza Partisi de klasik anlamda bir “sol” hareket değildir. Aksine merkez sağa yerleşen, Avrupa Birliği ile uyumlu, ancak muhafazakâr damarları da güçlü bir siyasi çizgiye sahip.

Macaristan’da 12 Nisan’da gerçekleşen genel seçimlerin ardından, 16 yıldır iktidarda olan Fidesz–KDNP (Viktor Orbán) yönetimi yenilerek yerini Tisza Partisi adayı Péter Magyar’a bıraktı.

Yüzde 77,8’lik rekor katılımın sağlandığı seçimlerde Péter Magyar yüzde 53,6 oy oranıyla birinci olurken, Viktor Orbán yüzde 37,8 ile ikinci sırada yer aldı. Mi Hazánk Hareketi ise yaklaşık yüzde 5 oy alarak üçüncü oldu.

Uzun süredir iktidarda olan Orbán yönetimi, özellikle dış politikada son dönemde ABD ve Başkan Donald Trump ile kurduğu ilişkilerle öne çıkıyordu. Orbán ile Trump’ı buluşturan temel unsurlardan biri, her iki tarafın da Avrupa Birliği (AB) ile yaşadığı siyasi gerilimler olarak değerlendiriliyordu.

Magyar yönetiminin bir numaralı önceliği, Avrupa Birliği tarafından Orbán’ın demokratik gerilemesi gerekçelendirilerek durdurulan 18 milyar euroluk fonun serbest bırakılmasını sağlamak. Bir yandan Macaristan’ın karşı geldiği göç yasalarınca uygulanan günlük 1 milyon euroluk cezayı sonlandırmak ve 16 milyar euroya yakın Avrupa savunma kredisinden faydalanmayı amaçlıyor.

Ancak Brüksel bu imkânların karşılığında Rusya’ya uygulanacak olan yeni bir yaptırım paketinin desteklenmesini, Ukrayna’nın AB üyeliği sürecine karşı gösterdiği direncin bitmesini ve Kiev’e sağlanacak 90 milyar euroluk krediyi veto etmeyi bırakmasını bekliyor.

Kim kazandı, kim kaybetti?

Seçim sonuçlarının ardından German Foreign Policy, gelişmeyi AB açısından stratejik bir kazanım, ABD açısından ise bir gerileme olarak yorumladı.

Bu değerlendirmelere göre Péter Magyar’ın zaferi, söylem düzeyinde hukukun üstünlüğünün güçlendirilmesi, yargı bağımsızlığının yeniden tesis edilmesi ve dondurulan AB fonlarının serbest bırakılması açısından yeni bir siyasi alan açıyor. Magyar da ilk açıklamalarında yolsuzlukla mücadele, basın özgürlüğü ve yargı bağımsızlığı vurgusu yaptı.

Pazar gecesi geç saatlerde Tisza lideri Péter Magyar’ın “Birlikte Orbán sistemini oylarımızla devirdik; birlikte Macaristan’ı özgürleştirdik” sözleri, seçim sonrası siyasi kırılmanın tonunu özetledi.

Bununla birlikte, ortaya çıkan sonucun yalnızca bir “siyasi iktidar değişimi” değil, aynı zamanda bir “sağ içi dönüşüm” olduğu yönünde güçlü yorumlar da bulunuyor. Muhalefetin söylemi ve politik çizgisi incelendiğinde, sistemin köklü biçimde değişmekten ziyade, Orbán sonrası yeni bir muhafazakâr-merkez sağ evreye evrildiği görülüyor.

Batı merkezli Reuters ve diğer uluslararası kaynaklara göre, Avrupa başkentlerinde bu sonuç, AB açısından bir rahatlama ve Ukrayna açısından ise daha uyumlu bir çizgiye geçiş beklentisi olarak değerlendiriliyor.

Aşırı sağ yenildi mi?

Macaristan’da Viktor Orbán’ın 16 yıllık iktidarının sona ermesi, Avrupa’da “aşırı sağ geriliyor mu?” sorusunu yeniden gündeme taşıdı. Ancak bu sonucu tek bir siyasi blokun genel mağlubiyeti olarak yorumlamak için henüz erken.

Çünkü Avrupa’da tek parça, homojen bir “aşırı sağ” yapısından söz etmek mümkün değil. Bugün kıta siyasetinde görülen tablo, ortak bir ideolojik bloktan ziyade, farklı jeopolitik yönelimlere sahip sağ akımların birbirinden ayrışmasıdır.

Seçimin galibi Péter Magyar ve Tisza Partisi de klasik anlamda bir “sol” hareket değildir. Aksine merkez sağa yerleşen, Avrupa Birliği ile uyumlu, ancak muhafazakâr damarları da güçlü bir siyasi çizgiye sahip. Magyar’ın politik yaklaşımı; yolsuzlukla mücadele, Batı ile ilişkilerin yeniden düzenlenmesi ve Rus enerji bağımlılığının azaltılması gibi başlıklara dayanıyor.

Bununla birlikte göç politikalarında daha muhafazakar bir çizgi de korunuyor. Güney sınırındaki tel örgünün kaldırılmayacağını açıklaması ve AB’nin zorunlu göçmen kotasına karşı çıkması, bu sürekliliğin önemli göstergeleri olarak öne çıkıyor.

Kısa Kısa

Önceki gün

  1. Nvidia'nın eski CEO'su Jensen Huang, göreve dönmeyi de­ğer­len­di­ri­yor

    Financial Times'ın haberine göre, 12 Kasım'da Nvidia CEO'luğundan istifa eden Jensen Huang, görevine geri dönme olasılığını yakın çevresiyle görüşüyor. Huang, Çin adına casusluk yaptığından şüphelenilen bir kadınla ilişkisi olduğunun ortaya çıkmasının ardından istifa etmişti. Ancak casusluk iddiası bağımsız olarak doğrulanmış değil.

  2. Ali Babacan, KKTC Cumhurbaşkanı Erhürman ile görüştü

    DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, Lefkoşa'da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile bir araya geldi. Babacan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, görüşmede Birleşmiş Milletler öncülüğünde yürütülen müzakere sürecini ve ekonomideki gelişmeleri ele aldıklarını belirtti. Görüşmenin verimli geçtiğini ifade eden Babacan, Erhürman'a misafirperverliği için teşekkür etti.

  3. SPK'den tasfiye edilen fonların hisse satışlarına ilişkin açıklama

    SPK, kapatılma sürecindeki yatırım fonlarının ellerinde bulunan şirket hisselerinin nasıl satılacağına ilişkin açıklama yaptı. SPK, bu hisselerin topluca borsada satışa çıkarılmasının fiyatlarda düşüşe yol açabileceğini belirtti. Bu nedenle hisselerin, borsada satışa sunulmadan, ilgili şirketlere son kapanış fiyatı üzerinden satılmasına imkan tanındığını duyurdu.

  4. İran: Hürmüz Boğazı'nda iki petrol tankeri mayına çarptı, biri battı

    İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nın güneyinde iki petrol tankerinin deniz mayınlarına çarparak alev aldığını duyurdu. Açıklamada, tankerlerin izin verilmeyen bir güzergahı kullanmaya çalıştığı öne sürüldü. İki milyon varilden fazla ham petrol taşıyan süper tankerlerden birinin Basra Körfezi'nin güneyinde yanarak battığı belirtildi. Gemilerin kimlikleri ve mürettebatın durumuna ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

  5. Seçimi kaybedip ABD’ye kaçan Bolsonaro, kalıcı oturum izni isteyecek

    Devlet başkanlığı seçimini kaybettikten sonra ülkesini terk eden Brezilyalı siyasetçi Flavio Bolsonaro, ABD’de ailesiyle birlikte kalıcı oturum izni almak istediğini açıkladı. Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu, siyasi çalışmalarını ABD’den yöneteceğini söyledi.

  6. Bakan Şimşek’ten fon vurgunu açıklaması: Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz

    Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon vurgunu sonrası TMSF’de oluşturulan iade ve geri kazanım hesabında bugüne kadar 35,6 milyar liralık birikim olduğunu, büyük kısmının fonlara aktarıldığını söyledi. Şimşek, “2,6 milyar liralık bir kısmı nakit olarak duruyor. Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz” dedi.

  7. Orban’ın eski bakanına operasyon: 20 milyon dolar nakit ele geçirildi

    Macaristan’da Viktor Orban döneminin bakanlarından Miklos Sesztak’a yönelik yolsuzluk soruşturmasında ormanlık alanlara gömülmüş, depo ve konutlara saklanmış 20 milyon dolarlık nakit ele geçirildi. Paranın beş makineyle sayılması sekiz saat sürdü. Sesztak, 37 milyon dolardan fazla rüşvet ve yasa dışı komisyon almakla suçlanıyor.

  8. Kocaeli’deki saldırının ardından CHP Sözcüsü Sönmez gazetecileri hedef aldı

    Mahkemenin mutlak butlan kararıyla CHP’nin başına getirilen Kemal Kılıçdaroğlu’nun Kocaeli etkinliğinde gazetecilere saldırılmasının ardından partiden açıklama geldi. Sözcü Atakan Sönmez, gazetecilerin hakaret ve fiziki müdahaleye uğradığı olayları “provokasyon girişimi” olarak niteledi. Sönmez, saldırıya uğrayan gazetecilerden birini hedef alarak olayların “gazetecilik ile aktivizm arasında kararsız kalmış bir medya çalışanından” kaynaklandığını savundu.

  9. AKP ilçe başkanıyla görüşmeyen sağlık müdürüne istifa baskısı iddiası

    Makamında AKP ilçe başkanıyla görüşmeyi reddeden bir ilçe sağlık müdürünün istifaya zorlandığı iddia edildi. Rize’nin Pazar ilçesinde müdürlük yapan Dr. İ.Ö., AKP İlçe Başkanı Furkan Namlı’nın randevu talebine kamu görevlisi olduğu gerekçesiyle olumsuz yanıt verdi. İstifa etmeye zorlanan ama yanaşmayan müdür, bir süre sonra görevden alındı.

✓