Ukrayna’nın son olarak Rusya’nın başkenti Moskova’ya düzenlediği büyük çaplı İHA saldırısıyla yeniden kızışan Rusya-Ukrayna Savaşında son durum ne, cephe hattında ve tarafların cephe gerisinde neler yaşanıyor, ABD ve Avrupa’nın savaşın daha da kızıştırılmasını hedefleyen politikası hangi sonuçları doğuruyor?
- 15-17 Haziran’da G-7 zirvesi düzenlendi. ABD, Almanya, Fransa, İngiltere, İtalya, Japonya ve Kanada lidelerinin katılımıyla Fransa’nın Evian kentinde düzenlenen zirvede Ukrayna’da ele alındı. G-7 ülkeleri Ukrayna’ya hava savunma sistemleri ve uzun menzilli silah desteğini artırma konusunda anlaşırken, Rusya’nın petrol ve doğalgaz sektörüne yönelik yaptırımların daha da sıkılaştırılabileceği sinyalini verdi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Ukrayna’ya destek konusunda G-7 ülkelerinin ilk kez bu kadar uyumlu hareket ettiklerini söyledi. Ayrıca saldırıdan önce Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenski, ABD başkanı Trump ve Fransa Cumhurbaşkanı Macron ile telefonda görüştüğünü duyurdu. Trump da yaptırımlara değinerek, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılarak Basra Körfezi’nden petrol sevkiyatının başlaması sebebiyle yakında Rusya’ya yönelik petrol yaptırımlarının yeniden devreye alınabileceğini söyledi.
- Zirveden sonraki gün Ukrayna, Moskova’ya büyük bir saldırı düzenledi. Savaşın başından bu yana Moskova’ya düzenlenen bu en büyük saldırıda Ukrayna İHA’ları Moskova’nın güneydoğusundaki Kapotniya rafinerisini, Moskova dışındaki sanayi bölgelerini, sivil yerleşim yerlerini ve Moskova altyapısını hedef aldı. Moskova Valisi Andrey Vorobyov’un açıklamasına göre saldırılarda 8 yaşında bir çocuk hayatını kaybetti, 17 kişinin yaralandı ve 18 apartman hasar gördü. Ayrıca Karadeniz kıyısındaki Rostov bölgesinde bir petrol deposu vuruldu ve 1 kişi hayatını kaybetti. Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenski, bu saldırının Rusya’nın geçen hafta Kiev’e düzenlediği ve bir kilisenin tahribine yol açan saldırıya misilleme olarak düzenlendiğini açıkladı. Rusya Savunma Bakanlığı, Moskova dahil çeşitli bölgeler ile Karadeniz üzerinde Ukrayna’ya ait 133 İHA’nın düşürüldüğünü açıkladı.
- Rusya, Ukrayna’nın bu saldırısına misilleme olarak Ukrayna’nın Kiev, Harkov, Herson, Odessa, Poltava ve Sumi kentlerindeki çeşitli askeri hedeflere ve altyapı hedeflerine İHA’larla saldırı düzenledi. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Kazan’da yaptığı açıklamada Putin’in talimatları doğrultusunda Ukrayna’nın saldırılarına karşı Ukrayna’daki askeri hedefleri vurmaya devam edeceklerini belirtti. Ukrayna Hava Kuvvetleri’nin açıklamasına göre hava savunma sistemleri perşembe akşamından cuma sabahına kadar Rusya’nın fırlattığı 90 İHA’dan 79’unu düşürdü. Ayrıca Ukraynalı yetkililere göre Rusya İHA’ları Karadeniz’de iki yabancı bandıralı gemiyi hedef aldı.
- Rusya Savunma Bakanlığı, cepheye ilişkin yaptığı açıklamada Rusya kuvvetlerinin Ukrayna’nın doğu ve güneyindeki bazı hatlarda ilerleme kaydettiğini, Donetsk, Sumi ve Harkov bölgelerinde operasyonların sürdüğünü ve bazı bölgelerde kontrolün el değiştirdiğini bildirdi.
- AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, AB’nin Ukrayna’nın yanında yer aldığını ve kendi güvenlik çıkarları olduğunu, bu nedenle Moskova-Kiev arasında arabuluculuk yapamayacağını belirtti.
- Ukrayna Savunma Bakanı Mihaylo Fedorov, Kiev’in Kırım’ı İHA’larla Rusya’nın tedarik hatlarından izole ettiğini açıkladı. Ayrıca Fedorov Ukrayna’nın 2026’nın ilk dört ayında, 2025’in tamamına kıyasla yüzde 300 daha fazla orta menzilli saldırı dronu temin ettiğini söyledi.
- Ukrayna’nın saldırısının yapıldığı gün Brüksel’de AB Zirvesi, NATO Savunma Bakanları toplantısı ve Ukrayna Savunma Temas Grubu toplantısı düzenlendi. Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler dahil 57 ülkenin temsilcisinin yer aldığı Temas Grubu toplantısında “Avrupa’nın değerleri için savaşan Ukrayna’nın yanında duracağız” mesajı verildi. Toplantıdan sonra yapılan basın toplantısında İngiltere Savunma Bakanı Dan Jarvis, İngiltere’nin Ukrayna’ya yaklaşık 1 milyar dolar değerinde 150 bin İHA, 350 adet hava savunma füzesi ve radar sistemlerini tedarik edeceğini, bu yardımın finansmanının da dondurulan Rus varlıklarından elde edilen gelirlerle yapılacağını açıkladı. Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius ise Almanya’nın Ukrayna’ya kendi stoklarından yüzlerce havadan havaya füze göndereceğini ve “JUMPSTART” programı kapsamında ilave PAC-3 güdümlü füzelerinin tedariki için 200 milyon dolar katkı sağlayacağını, ayrıca NATO bünyesinde devam eden ABD silahları ve ekipmanlarının Ukrayna’ya tedarikini içeren “Ukrayna’nın Öncelikli İhtiyaçlar Listesi” (PURL) mekanizmasına da 200 milyon dolar daha ayıracağını ve İHA’lar ve uzun menzilli mühimmat sevkiyatlarının da sürdürüleceğini söyledi. Belçika Savunma Bakanı Theo Francken Belçika’nın Ukrayna’ya 7 adet F-16 vereceğini açıkladı. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de İspanya, Hollanda, Kanada, Çek Cumhuriyeti, Letonya, Danimarka, Litvanya, Norveç, Lüksemburg, Hırvatistan, İsveç, İzlanda ve Avustralya’nın Ukrayna’ya yardımlarını sürdüreceğini açıkladı. Zelenski’nin açıklamasına göre Temas Grubu üyesi ülkelerden Ukrayna’ya yapılacak toplam yardım böylece 4 milyar dolar değerine ulaştı.
- Ukrayna’nın NATO’ya üye olması gündemden giderek düşerken AB’ye üyeliği daha fazla gündeme geldi. Brüksel’deki AB zirvesinde Zelenski “Ukrayna hızlı AB bir üyeliğini diğer tüm ülkelerden daha fazla hak ediyor” ifadesini kullandı. Brüksel’deki toplantılardan sonra Ukrayna ile Almanya arasında NATO Genel Sekreteri Rutte’nin huzurunda anti-balistik sistemleri geliştirmek ve TerMIT insansız kara araçlarını (İKA) ortaklaşa üretmek üzere bir anlaşma imzalandı.
- Saldırılarını devam ettiren Ukrayna, Zaporijya Nükleer Güç Santralini de hedef aldı. Zaporijya Nükleer Güç Santrali’nin sosyal medya hesabından yapılan açıklamada santralin ulaşım bölümünün en az 14 İHA ile hedef alındığı belirtildi.
- Kırım Başbakanı Sergey Aksyonov, 21 Haziran’da Ukrayna’nın Kerç Yarımadasına İHA’larla saldırı düzenlediğini ve saldırıda 4 sivilin öldüğünü 28 kişinin yaralandığını açıkladı. Rusya Savunma Bakanlığından aynı gün yapılan açıklamada ise Ukrayna’ya ait 407 İHA’nın Moskova dahil çeşitli bölgeler ile Azak Denizi ve Karadeniz üzerinde etkisiz hale getirildiği bildirildi.
- 22 Haziran’da Ukrayna, Moskova’ya bir İHA saldırısı daha düzenledi. Moskova Belediye Başkanı Sergey Sobyanin, Telegram üzerinden yaptığı açıklamada, Moskova’ya yönelen yaklaşık 60 İHA’nın düşürüldüğünü belirtti. Rusya da Ukrayna’nın Sumy ve Odessa kentlerine saldırı düzenledi. Ayrıca Ukrayna donanması ve Türk Dışişlerinden yapılan açıklamaya göre Panama bandıralı Türk kuru yük gemisi Victress, Rusya’ya ait bir İHA’yla vuruldu. Türk, Mısırlı ve Hintli mürettebatların bulunduğu gemiye düzenlenen saldırıda bir Mısırlı mürettebatın hayatını kaybettiği ve iki Türk mürettebatın yaralandığı duyuruldu.
- Cephe hattında ise Rusya birliklerinin Ukrayna’nın doğusundaki Kostantinovka kentini kuşatmaya başladığı bildirildi.
- BM Güvenlik Konseyi, “Ukrayna’da barış ve güvenliğin korunması” başlığı altında toplandı. Toplantı sonunda taraflar arasında acil ve koşulsuz ateşkes için diplomatik çabaların yeniden başlatılması çağrısı yapıldı.
