Brezilya’da 25 Ekim’deki ikinci turda Lula’ya kaybeden aşırı sağın adayı Flávio Bolsonaro’nun ülkeden kaçtığı ortaya çıktı. ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, Trump yönetiminin Flávio Bolsonaro’ya ve ailesine vize vereceğini doğruladı.
Federal Polis, seçimden bir gün sonra, 26 Ekim’de Flávio’dan pasaportlarını teslim etmesini istedi. Yüksek Mahkeme de pasaportların 27 Ekim saat 11.00'e kadar teslim edilmesine hükmetti. Flávio bu süreye uymadı ve Federal Polis, onun hem normal hem de diplomatik pasaportunu iptal etti. Aynı gün Flávio’nun müttefikleri, onun ailesiyle birlikte ABD’ye gittiğini açıkladı.
Kaçışın ayrıntıları henüz netleşmiş değil. Arjantin’de yayın yapan Infobae, Flávio’nun özel bir uçakla Brezilya–Arjantin sınırındaki Puerto Iguazú’ya kimlik kartıyla geçtiğini ve oradan ABD’ye gitmeye hazırlandığını yazdı. Arjantin hükümeti ise Flávio’nun ülkeye girişine dair bir kayıt bulunmadığını açıkladı. Flávio’nun varış noktasının Miami olduğu öne sürüldü.
Mahkeme kararının arka planında yolsuzluk soruşturmaları var
Pasaport kararı, Flávio’nun yakın arkadaşı avukat Willer Tomaz de Souza hakkındaki bir davada verildi. Tomaz de Souza da şu an yurt dışında firari. Soruşturmaya göre Flávio ile Tomaz de Souza, bir vergi cennetinde ortak bir hesabı paylaşıyordu. Flávio hakkında yolsuzluk, döviz kaçakçılığı ve kara para aklama gibi suçlardan farklı soruşturmalar yürütülüyor.
Yargıç kararında, Flávio’nun kardeşi Eduardo Bolsonaro’nun da ABD’de firari olduğunu hatırlattı. Eduardo, babası Jair Bolsonaro’nun yargılandığı davaya müdahale etmeye çalıştığı için hapis cezasına çarptırılmıştı. Eduardo, seçimden iki gün önce, Flávio’nun kaybederse ülkeyi terk etmesi gerektiğini açıkça söylemişti.
Bolsonaro’nun partisi PL’nin senatörü Rogério Marinho, kaçış planından haberleri olmadığını söyledi, ama Flávio’yu savundu: “Bilgilendirilmedik, ama Senatör Flávio ailesiyle birlikte Brezilya’dan ayrıldıysa bunu anlayabiliyorum.”
Kendi partisi bile sonucu tanıdı
Flávio seçim gecesi sonucu “tanımanın imkânsız” olduğunu söylemiş ve seçimin iptalini isteyeceğini açıklamıştı. Ertesi gün kendi partisi PL ile ikinci turda onu destekleyen MDB, Republicanos, União Brasil ve PSD, Lula’nın zaferini tanıdı. Kampanya ekibi bunun üzerine iptal talebinden vazgeçtiklerini duyurdu. Flávio ise bu kez Lula-Alckmin listesinin seçilmişliğinin düşürülmesini isteyeceğini söyledi. Flávio, sonucu tanıdığına dair bugüne kadar bir açıklama yapmadı.
Flávio'nun sonuçları tanımama gerekçesi, oy verme süresinin 19.00'a kadar uzatılması. Ancak, Flávio’nun kendi seçim ittifakı da yağış, sel ve elektrik kesintileri nedeniyle São Paulo, Paraná, Santa Catarina, Minas Gerais ve Rio Grande do Sul’daki bazı kentlerde oy verme süresinin 19.00'a kadar uzatılmasını istemişti.
ABD Başkanı Donald Trump ise Lula’yı tebrik etmedi. Trump, 26 Ekim’de gazetecilere şunları söyledi: “Bence korkunçtu. Taraf tutmadım ama açıkçası bir hileli seçim daha gibi göründü… çok yozlaşmış, çok korkunç göründü.” Trump bu iddiasını destekleyecek hiçbir kanıt göstermedi. Lula’nın dış politika danışmanı Celso Amorim ise Trump’a şöyle yanıt verdi: “Seçime hile karıştırmaya çalışan Meta’ydı.”
Seçime yabancı müdahale soruşturması
Yüksek Mahkeme yargıcı Flávio Dino da 27 Ekim’de Federal Polis’e, Flávio Bolsonaro’nun seçim kampanyasının yurt dışından finanse edilip edilmediğini soruşturması talimatını verdi. Brasil de Fato’nun haberine göre soruşturmanın odağında, ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance’in kuruluşunda yer aldığı muhafazakâr örgüt Rockbridge Network var. Soruşturma ayrıca Meta’nın Lula’nın reklamlarının erişimini kısıtlarken Flávio’nun hesabını öne çıkardığına dair iddiaları, Yurt dışındaki hesaplardan, kimin ödediği belli olmayan Flávio yanlısı reklamları ve Flávio’nun kampanyasının finansmanı ile Brezilya’daki nadir toprak elementlerine yönelik ekonomik çıkarlar arasındaki olası bağlantıları da kapsıyor.
Babasının izinden
Flávio’nun kaçışı, babasının 2022'deki tutumunu hatırlatıyor. Jair Bolsonaro da Ekim 2022'de Lula’ya kaybettikten sonra yenilgiyi açıkça kabul etmemiş, Lula’nın göreve başlamasından iki gün önce ABD’nin Florida eyaletine gitmişti. Bir hafta sonra, 8 Ocak 2023'te, destekçileri başkent Brasília’da Kongre’yi, Yüksek Mahkeme’yi ve devlet başkanlığı sarayını bastı. Jair Bolsonaro, darbe girişimi suçlamasıyla 27 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
