İngiltere’nin yükseköğretim düzenleyici kurumu Öğrenciler Ofisi’nin (OfS) yürüttüğü bir araştırma, öğretim elemanlarının yapay zekanın ders kapsamında hazırlanan çalışmaları değerlendirmeyi “neredeyse imkansız” hale getirdiğinden şikayet ettiğini ortaya koydu. The Guardian’ın haberine göre, araştırma üniversitelerin öğrencilere not vermek için geleneksel sınavlara ve yüz yüze sunumlara geri dönmesi gerektiğine işaret ediyor.
Öğrenciler Ofisi (OfS), yazılı ödevlerde, tezlerde ve “açık kitap” sınavlarında yapay zekanın yaygın biçimde kullanılmasının İngiltere’deki üniversitelerin verdiği diplomaların güvenilirliğini tehdit ettiğini belirtti. Öğrenciler ise arkadaşlarının öğretim elemanlarına yakalanmadan yapay zeka kullanmakla övündüğünü aktardı.
Üniversitelere yaptırım uyarısı
OfS, üniversiteleri ve diğer yükseköğretim kurumlarını, yapay zeka kullanımından kaynaklanan sorunlarla mücadele etmek için “öğrencilerin bilgi ve becerilerini ölçen geçerli ve güvenilir yöntemler” geliştirememelerinin kayıt koşullarını ihlal edebileceği ve yaptırımlara yol açabileceği konusunda uyardı.
OfS’nin strateji ve uygulamadan sorumlu direktörü Josh Fleming, yükseköğretimde yapay zeka kullanımının “mevcut sistem açısından bir nesli etkileyebilecek ölçekte risk oluşturduğunu; öğrencilerin öğrenmesini ve kurumların onları değerlendirme kapasitesini zayıflatma tehdidi taşıdığını” söyledi.
Fleming, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bu risklerle mücadele etmek için çok daha fazla çaba gösterilmesi gerekiyor. Buna, yapay zeka kullanılmayan değerlendirmelere çok daha fazla yer verilmesi de dahil.
“Karşı karşıya olduğumuz güçlüklerin ve fırsatların ölçeği ile gelişme hızı, hem sektör hem de düzenleyici kurum olarak bizim için yeni bir sınama oluşturuyor. Üniversitelerin ve diğer yükseköğretim kurumlarının risklerden kaçınırken yapay zekanın faydalarından yararlanmalarına yardımcı olmak için onlarla çalışmayı sürdüreceğiz.”
Yüz yüze sınavlar ve süreç temelli değerlendirmeler
OfS, birçok kurumun yapay zekanın olası kötüye kullanımını azaltmak amacıyla öğrencileri değerlendirme yöntemlerini şimdiden yeniden tasarladığını belirtti. Bu değişiklikler arasında yüz yüze yapılan yazılı sınavlara ve “viva” olarak bilinen sözlü sınavlara daha fazla yer verilmesi bulunuyor. Diğer örnekler arasında, öğrencilerin yapay zekanın ürettiği çıktıları eleştirmesi veya düzenlemesi ile çalışmalarını nasıl araştırıp hazırladıklarını ayrıntılı biçimde anlattıkları “süreç temelli” değerlendirmeler yer alıyor.
İngiltere Eğitim Bakanlığı’nın bir sözcüsü şunları söyledi: “Üniversitelerin bu konuyu ciddiye almasını bekliyoruz. OfS’nin de hem mevcut standartları etkili biçimde uygulamasını hem de düzenleyici çerçevesinin yapay zeka kullanımı konusunda açık, güçlü ve kalıcı olmasını sağlamak üzere hızla çalışmasını bekliyoruz.”
147 yükseköğretim kurumunu temsil eden Universities UK’nin bir sözcüsü ise şöyle konuştu: “Daha yapılması gerekenler var, ancak birçok kurum öğrencileri değerlendirme biçiminde önemli değişiklikler yaptı. Bunlar arasında daha fazla yüz yüze sınav, sunum, sözlü sınav, süreç temelli değerlendirme ve yapay zekanın kontrollü biçimde dahil edildiği değerlendirmeler bulunuyor.”
127 kurumdan öğrenci ve çalışanlarla görüşüldü
OfS ile üniversite yönetimini ve öğretimi geliştirmek için çalışan bir hayır kurumu olan Advance HE’nin hazırladığı rapor kapsamında, yapay zeka politikalarını ve bu teknolojinin öğretim ile değerlendirmede kullanımını incelemek amacıyla bu yıl 127 üniversite ve yükseköğretim kurumundan 300’ü aşkın öğrenci ve çalışanla görüşüldü.
Bir akademisyen araştırmacılara şunları söyledi: “Yapay zeka, akademik dürüstlüğü ciddi biçimde riske attı… Ders kapsamında hazırlanan çalışmaların büyük çoğunluğu artık kısmen ya da tamamen yapay zeka yardımıyla yazılıyor.”
Bir başka üniversite çalışanı ise şöyle konuştu: “Sanırım bazı değerlendirme yöntemlerimizin amacına uygun olmayabileceğini ve yapay zekanın yaygın kullanımının bazı alanlarda öğrencileri değerlendirmemizi neredeyse imkansız hale getirebileceğini fark ediyoruz.”
“Bazen yalnızca birkaç dakika içinde” tamamlanan çalışmalar
Araştırma, yapay zeka kullanımının çok yaygın olduğunu ortaya koydu. Öğrenciler, arkadaşlarının değerlendirme kapsamındaki çalışmalarını yapay zekayla “bazen yalnızca birkaç dakika içinde” tamamladığını ve yapay zeka kullanmadan tamamlayanlarla benzer notlar aldığını söyledi.
Raporda, “Bazı öğrenciler, arkadaşlarının henüz teslim ettikleri çalışmayla ilgili temel ayrıntıları hatırlayamadığını anlattı” ifadesine yer verildi.
Bir öğrenci araştırmacılara şunları söyledi: “Arkadaş ortamında bana ‘Bu ödevin tamamını ChatGPT ile yazdım’ diye itiraf edenler oldu… Sonra yakalanmıyorlar, muhtemelen iyi bir not alıyorlar ve ilk seferinde işe yaradığı için bir sonraki değerlendirmede de aynısını yapıyorlar.”
Akademisyenler de birbirine benzeyen, aynı kaynaklara atıfta bulunan ve aynı üslupla yazılmış çok sayıda çalışmanın kendilerine teslim edildiğini anlattı. Bazıları ise kurumlarında kullanılan değerlendirme yöntemlerinin amacına uygun olmadığını ya da öğrencilerin bilgi ve becerilerini doğru biçimde ölçmediğini düşündüklerini söyledi.
