Köşe Yazısı

6’lı Masanın Bürokrasi Rejimi | Okan İrtem

11:17 3 dk okuma

Akşener kavgasının kaldırdığı toz şimdilik yere indi. Böylece 6’lı masanın tutulduğu öksürük nöbeti nihayet sona ermiş oldu. Çözüm için getirilen şu öneriyle kavga geride kaldı: “Madem tek aday çıkaramıyoruz, üç aday çıkaralım.” Kılıçdaroğlu’nun yanına cerrahi bir işlemle Ekrem İmamoğlu ve Mansur Yavaş cumhurbaşkanı yardımcısı olarak eklendiler. Yetmedi, diğer partilere de masa kontenjanı gereği 5 adet cumhurbaşkanı yardımcılığı verildi. Böylece 6’lı masanın kendi adıyla uyumlu, yedi kollu tek gövdeli bir cumhurbaşkanı adayı dünyaya geldi. 12 Eylül döneminin deyişi ile, karıştırdılar ve barıştırdılar. Sonunda Kılıçdaroğlu, omzu üzerinden bakan günah ve sevap katipleriyle de olsa, uzun zamandır arzu ettiği Cumhurbaşkanlığı adaylığına kavuştu.

Peki, tüm bu toz duman havaya neden kalktı? Birkaç ay öncesinde Meral Akşener ve Kılıçdaroğlu’nca dile getirilen “devri sabık yaratmayacağız” ifadeleri, seçimin kazanılması halinde geçmiş döneme ilişkin sert bir politika izlenmeyeceğinin ilanı bakımından açıklayıcıdır. O halde tartışmanın konusu neydi: Kavga bürokrasinin paylaşımı ve kadrolar üzerine verilmiş görünüyor. CHP’nin uzun zaman sonra yeniden yer edinme olanağı bulduğu devlet bürokrasisinde yeni güç dengelerinin nasıl tesis edileceği doğaldır ki, kimi gerilimleri beraberinde getirmektedir.

Girizgah babında, AKP ulemasından Murat Belge’nin 2009 yılında yazdığı, “yüksek yargıda Alevi örgütlenmesi var” temalı Sünni teamüllere uygun yazısı bu çerçevede hatırlanabilir. Belge’nin açık ettiği ve uzun zamandır devam eden yüksek yargıyı, TSK’yi, emniyet güçlerini ve diğer devlet kurumlarını “CHP’den arındırma” politikasının 6’lı koalisyonun olası bir seçim zaferi halinde “dondurulması” gerekliliği, partiler arasında bir tartışma sürecini tetiklemektedir. Bürokraside CHP’ye yer açılması ile sağın bürokrasideki egemenliğinin korunması meselesi burada tartışmanın asıl özünü oluşturuyor, denilebilir. Verili durumda emniyet güçleri, TSK’nin önemli bir kısmı ve yargı kurumları neredeyse tümüyle 6’lı masanın CHP dışındaki bileşenlerine yakın bir ideolojik çizgidedir. Bu nedenle örneğin mevcut savcı-yargıç kadrosuyla yola devam edilip edilmeyeceği, emniyetteki İslamcı kadroların geleceği ya da Milli Savunma Bakanlığı’na, ordu komutanlıklarına kimlerin getirileceği türünden sorunlar, 6’lı masanın fay hatları olarak karşısında duruyor.

Üstelik henüz başlangıçta Türkiye sağı 6’lı masaya pek çok önlemle birlikte oturmuştur: Yargı, ordu ve emniyet bürokrasisindeki Sünni-islamcı kadrolaşma üç İslamcı parti ile korumaya alınırken, bu kurumlardaki MHP’ye yakın kadrolar da İYİP ile güvence altına alınmış durumdadır. CHP ise henüz bürokraside kendisine bir yer bulabilmiş değildir; bulup bulamayacağı bir meseledir. Buna iradesi olup olmadığı ya da bunu talep edip etmediği de dikkatle tartışılmalıdır. CHP’nin bürokrasiye dahil edilmesi halinde, bu sürecin masanın tüm partilerine dağıtılan Cumhurbaşkanlığı yardımcılığı ve olası onay mekanizmalarıyla son derece kontrollü bir biçimde gerçekleşeceği de anlaşılıyor.

Yürütme yetkisini tüm koalisyon partilerinin onayına sunan cumhurbaşkanlığı yardımcılığı mekanizması işte bu çerçevede sağın bürokrasideki ağırlığı konusunda belirleyici önemdedir. Engelleyici işlevi ile, ilk bakışta, bürokrasideki AKP’den miras kalan sağcı ve İslamcı kadroların kadrajdan çıkarılması işlevi göreceğini ileri sürebiliriz. Özgür Özel’in açıklamasına göre ise bu mekanizma, cumhurbaşkanı yardımcılığı mekanizması, bizzat CHP tarafından İYİP’e bir B Planı olarak önerilmiştir. Özel, İYİP’i masaya dönmeye ikna eden formülün bu olduğu iddiasındadır. Demek ki, bizzat CHP’nin önerisi ve onayıyla Türk sağına, henüz seçim kazanılmadan yürütme ve dolayısıyla bürokrasideki kontrol mekanizmalarını devam ettirme olanağı sunulmuş olmaktadır. Öyleyse şu soru ister istemez karşımızdadır: Masadan geriye CHP’ye ve CHP’lilere ne kalacaktır?

Okan İrtem

Kısa Kısa

Önceki gün

  1. Nvidia'nın eski CEO'su Jensen Huang, göreve dönmeyi de­ğer­len­di­ri­yor

    Financial Times'ın haberine göre, 12 Kasım'da Nvidia CEO'luğundan istifa eden Jensen Huang, görevine geri dönme olasılığını yakın çevresiyle görüşüyor. Huang, Çin adına casusluk yaptığından şüphelenilen bir kadınla ilişkisi olduğunun ortaya çıkmasının ardından istifa etmişti. Ancak casusluk iddiası bağımsız olarak doğrulanmış değil.

  2. Ali Babacan, KKTC Cumhurbaşkanı Erhürman ile görüştü

    DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, Lefkoşa'da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile bir araya geldi. Babacan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, görüşmede Birleşmiş Milletler öncülüğünde yürütülen müzakere sürecini ve ekonomideki gelişmeleri ele aldıklarını belirtti. Görüşmenin verimli geçtiğini ifade eden Babacan, Erhürman'a misafirperverliği için teşekkür etti.

  3. SPK'den tasfiye edilen fonların hisse satışlarına ilişkin açıklama

    SPK, kapatılma sürecindeki yatırım fonlarının ellerinde bulunan şirket hisselerinin nasıl satılacağına ilişkin açıklama yaptı. SPK, bu hisselerin topluca borsada satışa çıkarılmasının fiyatlarda düşüşe yol açabileceğini belirtti. Bu nedenle hisselerin, borsada satışa sunulmadan, ilgili şirketlere son kapanış fiyatı üzerinden satılmasına imkan tanındığını duyurdu.

  4. İran: Hürmüz Boğazı'nda iki petrol tankeri mayına çarptı, biri battı

    İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nın güneyinde iki petrol tankerinin deniz mayınlarına çarparak alev aldığını duyurdu. Açıklamada, tankerlerin izin verilmeyen bir güzergahı kullanmaya çalıştığı öne sürüldü. İki milyon varilden fazla ham petrol taşıyan süper tankerlerden birinin Basra Körfezi'nin güneyinde yanarak battığı belirtildi. Gemilerin kimlikleri ve mürettebatın durumuna ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

  5. Seçimi kaybedip ABD’ye kaçan Bolsonaro, kalıcı oturum izni isteyecek

    Devlet başkanlığı seçimini kaybettikten sonra ülkesini terk eden Brezilyalı siyasetçi Flavio Bolsonaro, ABD’de ailesiyle birlikte kalıcı oturum izni almak istediğini açıkladı. Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu, siyasi çalışmalarını ABD’den yöneteceğini söyledi.

  6. Bakan Şimşek’ten fon vurgunu açıklaması: Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz

    Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon vurgunu sonrası TMSF’de oluşturulan iade ve geri kazanım hesabında bugüne kadar 35,6 milyar liralık birikim olduğunu, büyük kısmının fonlara aktarıldığını söyledi. Şimşek, “2,6 milyar liralık bir kısmı nakit olarak duruyor. Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz” dedi.

  7. Orban’ın eski bakanına operasyon: 20 milyon dolar nakit ele geçirildi

    Macaristan’da Viktor Orban döneminin bakanlarından Miklos Sesztak’a yönelik yolsuzluk soruşturmasında ormanlık alanlara gömülmüş, depo ve konutlara saklanmış 20 milyon dolarlık nakit ele geçirildi. Paranın beş makineyle sayılması sekiz saat sürdü. Sesztak, 37 milyon dolardan fazla rüşvet ve yasa dışı komisyon almakla suçlanıyor.

  8. Kocaeli’deki saldırının ardından CHP Sözcüsü Sönmez gazetecileri hedef aldı

    Mahkemenin mutlak butlan kararıyla CHP’nin başına getirilen Kemal Kılıçdaroğlu’nun Kocaeli etkinliğinde gazetecilere saldırılmasının ardından partiden açıklama geldi. Sözcü Atakan Sönmez, gazetecilerin hakaret ve fiziki müdahaleye uğradığı olayları “provokasyon girişimi” olarak niteledi. Sönmez, saldırıya uğrayan gazetecilerden birini hedef alarak olayların “gazetecilik ile aktivizm arasında kararsız kalmış bir medya çalışanından” kaynaklandığını savundu.

  9. AKP ilçe başkanıyla görüşmeyen sağlık müdürüne istifa baskısı iddiası

    Makamında AKP ilçe başkanıyla görüşmeyi reddeden bir ilçe sağlık müdürünün istifaya zorlandığı iddia edildi. Rize’nin Pazar ilçesinde müdürlük yapan Dr. İ.Ö., AKP İlçe Başkanı Furkan Namlı’nın randevu talebine kamu görevlisi olduğu gerekçesiyle olumsuz yanıt verdi. İstifa etmeye zorlanan ama yanaşmayan müdür, bir süre sonra görevden alındı.

✓