AB fonları iktidar vakıflarına: TÜGVA, TÜRGEV ve Ensar’a yüzbinlerce euro

AB fonlarının dağıtımından sorumlu Türkiye Ulusal Ajansı, milyonlarca euroluk hibeyi AKP’ye yakın vakıf ve derneklere aktardı. TÜGVA, TÜRGEV, ve Ensar gibi kuruluşlar yüzbinlerce euroluk desteğin en büyük paydaşları olurken, “gençlik hareketliliği” adı altında hem iktidar çevreleri zenginleştirildi hem de AB’nin ülkedeki varlığı güçlendirildi.

AB fonlarının dağıtımından sorumlu Türkiye Ulusal Ajansı, milyonlarca euroluk hibeyi AKP’ye yakın vakıf ve derneklere aktardı. TÜGVA, TÜRGEV, ve Ensar gibi kuruluşlar yüzbinlerce euroluk desteğin en büyük paydaşları olurken, “gençlik hareketliliği” adı altında hem iktidar çevreleri zenginleştirildi hem de AB’nin ülkedeki varlığı güçlendirildi.

1 Ağustos’ta dağıtılan AB hibeleri kapsamında TÜGVA’ya 194 bin 454 euro, TÜRGEV’e ise 251 bin 531 euro verildi. Ulusal Ajans aracılığıyla yüz binlerce euroluk fon alan TÜGVA ve TÜRGEV, fon performansını 2025 yılında da sürdürdü. Ajansın, “Bireylerin öğrenme hareketliliği gençlik alanında ERASMUS akreditasyonuna sahip kurum ve kuruluşlar için gençlik hareketliliği” kapsamında 1 Ağustos’ta dağıttığı hibelerden TÜRGEV ve TÜGVA’nın da yararlandığı öğrenildi.

BirGün’den Mustafa Bildircin’in haberine göre bu kapsamda TÜRGEV 196 bin 150 euro, TÜGVA ise 187 bin 350 euro almaya hak kazandı. Vakıfların, “Avrupa Dayanışma Programı Gönüllülük Projeleri” kapsamında da ajanstan fon aldığı bildirildi. Gönüllülük projeleri kapsamında TÜGVA’nın aldığı fon 7 bin 104 euro, TÜRGEV’in aldığı fon ise 55 bin 381 euro olarak kayıtlara geçti.

Ulusal Ajans

2003 yılında pilot uygulamalara başlayan Türkiye Ulusal Ajansı, 1 Nisan 2004 yılında Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programlarının tam üyesi haline geldi. Ajans, 2006 yılı itibarıyla AB programlarının Türkiye’deki yürütücüsü oldu. Kuruluş misyonu, “Eğitim, gençlik ve spor alanlarındaki AB programlarını en etkin şekilde yürütmek” ve “Vatandaşlar ile kurum ve kuruluşların programlardan azami şekilde istifade etmelerini temin etmek” olan Ulusal Ajans, kısa sürede tartışmalı hale geldi. Hibeleri dağıtan ajans, AB fonu pastasından en büyük dilimi iktidara yakın vakıf ve derneklere verdi.[1]

Verilen fonlar

2024 yılında Türkiye Ulusal Ajansının, “Gençlik Hareketliliği” alanında hibe verilen vakıf ve derneklere verdiği hibelerin kapsamında toplam 13 vakıf ve derneğe, 1 milyon 425 bin euroluk hibe sağlandığı bildirildi. Toplam 1,4 milyon euroluk pastadan en büyük payı, 200 bin euro ile MÜSİAD’ın aldığı kaydedildi.

TÜRGEV’in de 175 bin euro hibe ile yer aldığı listede Bülbülzade Eğitim Sosyal Sağlık Kültür Spor Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği ayrıntısı da dikkat çekti.

Gençlik hareketliliği alanında kullanmak üzere 125 bin euroluk hibe verilen dernek 2013 yılında, Suriye’den gelen ve “muhalif din adamları” olarak nitelendirilen kişiler ile Gaziantep’te toplantı yapıp, toplantının sonuç bildirgesinde ise “Cihat çağrısı” yapmasıyla tepki çekmişti.[2][3]

Yine 2024 yılında Gençlik Değişimleri ve Gençlik Çalışanlarının Hareketliliği proje başvurusu yapan vakıf ve dernekler arasında Vakıfay Derneği ile Kayseri Eğitim Vakfı da yer almıştı.Yeniden Refah Partisi’nin kurucular kurulu üyesi Mahmud Altunsoy’un yönetiminde olduğu Vakıfay Derneği’nin, “Afetlere Karşı Gençliği Güçlendirme” projesine 26 bin 112 euro hibe desteği sağlanmıştı.

Nakşibendi tarikatının Konyevi koluna yakınlığıyla bilinen Kevser Derneği’nin, “Uluslararası Gençlik Çalışmaları İçin Gençlik Çalışanları İş Birliği Projesi” projesi için ise 31 bin 912 euro hibe aktarılmıştı.

Aynı yıl AKP’ye yakınlığı ile bilinen ve kamu kaynaklarından sağlanan ayrıcalıklarla kamuoyunda tartışmalara neden olan Ensar Vakfı da Avrupa Dayanışma Programı Kalite Sertifikası için başvuru yapmıştı. Vakfın genel merkez düzeyinde yaptığı başvuru olumlu değerlendirilmişti.

Bu kapsamda geçen sene Ensar Vakfı Genel Merkezi’ne, “Ev Sahibi-Destekleyen” rolü verilmişti. Vakfın böylelikle, gönüllülük projeleri kapsamında genel merkez düzeyinde hibe talebinde bulunabileceği ifade edilmişti. Böylece şubeleri aracılığıyla Türkiye Ulusal Ajansı’ndan yüz binlerce euroluk AB fonu alan vakfın, genel merkez düzeyinde de AB fonu almasının önü açılmıştı.[4]

Önceki yıllar

2021-2024 arasında verilen desteklerden TÜGVA, ajanstan dokuz kere hibe aldı. Sadece bu 4 sene içinde TÜGVA’ya sağlanan hibenin toplam tutarı, 711 bin 212 euro olarak kayıtlara geçmişti.

Yönetiminde Fatmanur Altun, Esra Albayrak ve Mevlüt Uysal gibi isimlerin yer aldığı TÜRGEV de hibe desteği alan kurumlar arasında yer aldı. Bu yıllar arasında TÜRGEV’in beş projesine toplam 420 bin 237 euro hibe sağlandığı belirtilmişti.

Başkanlığını Bilal Erdoğan’ın yaptığı Dünya Etnospor Konfederasyonu da euroya boğulmuştu. Vakfın, gençlik projeleri kapsamında ajanstan 272 bin 616 euro hibe aldığı öğrenildi.

Hemen her yıl milyarlarca lira gelir elde etmesine karşın denetlenmeyen ve “Diyanet’in kara kutusu” olarak nitelendirilen Diyanet Vakfı’nın da hibe desteği aldığı görüldü. Vakfın 2021 yılında gerçekleştirdiği bir proje kapsamında 45 bin 870 euro hibe desteği aldığı belirlenmişti.

SETA da, Türkiye Ulusal Ajansı’ndan yüz milyonlarca euroluk hibe alan kuruluşlar listesine adını yazdırdı. Gazetecileri fişleyen çalışmalarıyla tartışılan kuruma, “Göçmenlerin Adaptasyonları” projesi için 41 bin 20 euro, “Bilgi ve Veri Güvenliği” projesi için ise 250 bin euro hibe verildiği belgelenmişti.[5]

“Fon değil, hibe”

Gelen tepkiler üzerine Dışişleri Bakanlığı, AB’den alınan desteğin ‘fon’ değil ‘hibe’ olduğunu belirterek konuya ilişkin açıklama yapmıştı.

Bakanlık, “2004 yılından bu yana 39 binden fazla projeye hibe tahsis edilmiş ve 630 binden fazla vatandaşımıza yurt dışında bireysel ve mesleki gelişim fırsatı sağlanmıştır. Türkiye Ulusal Ajansı tarafından Erasmus+ Programı kapsamında tahsis edilen fonların yaklaşık yüzde 46’sı üniversitelerimiz, yüzde 23’ü meslek liselerimiz, yüzde 15’i okullarımız, yüzde 11’i gençlik kuruluşları ve yüzde 5’i ise yetişkin eğitimi ile ilgili kuruluşlarımız tarafından kullanılmaktadır. Türkiye Ulusal Ajansı’na sunulan tüm başvurular Ajans dışından, bağımsız uzmanlar tarafından değerlendirilmekte ve hibe almaya hak kazanan projeler bu uzmanlar tarafından tespit edilmektedir. Destek sağlanan tüm çalışmalar ise Avrupa Komisyonu’nun yayımladığı kurallara uygun şekilde ve Avrupa Komisyonu’nun denetiminde hayata geçirilmektedir.” diyerek bu fonları aklamaya çalışmıştı.[6]

Hibe denilerek geçiştirilen bu yapı kalkınma adı altında kendi politikalarını dayatmaya çalışıyor. Kısa vadeli olan bu yapı tekrar ve tekrar verilerek o fonlara bağımlılık yaratıyor ve dışa bağımlılığı pekiştiriyor. AB, bu tarz fonlamaları kendine meşru bir hak görüyor. Böylelikle pan-avrupacılık adı altında hegemonyasını kurmaya çalışıyor. “Dış güçler” diyerek gezen iktidar ve hempası ise bu paraları ceplerine atmaktan çekinmiyor.

Kısa Kısa

  1. Avrupa’da bir haftada 35 uçağa sahte bomba ihbarı

    Avrupa’da bu hafta ticari uçuşları hedef alan sahte bomba ihbarları nedeniyle en az 35 uçak arandı ya da rotası değiştirildi. Bugün Prag rotasındaki en az 8 uçuş etkilendi. Fransa ise uçaklara yönelik 4 yeni tehdit aldığını açıkladı. Macaristan da üç sivil uçuşu izlemek için savaş uçaklarını havalandırdı.

  2. CHP Milletvekili Gürsel Erol'dan Erdoğan'a fon vurgunu övgüsü

    CHP Elazığ Milletvekili Gürsel Erol, AKP'li Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın fon vurgununa ilişkin tutumunu övdü. Erol "Sayın Cumhurbaşkanı son derece duyarlı. Çok acele etmeden, hemen önlemler alınmadan sakinlikle bu sürecin yönetimiyle ilgili bir iradeyi görüyoruz" ifadesini kullandı.

  3. Sarıgül so­ruş­tur­ma­sın­da yeni gelişme: Şişli Meslek Yüksekokulu'na kayyum atandı

    İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen ve ‘yurt içinde ve yurt dışında kurulan şirketler aracılığıyla kaynağı belirsiz yüksek miktarda paranın aklandığı’ iddiaları ile yürütülen soruşturmada yeni bir gelişme yaşandı. Sarıgül tarafından kurulan Şişli Meslek Yüksekokulu'na kayyum atanırken aralarında yöneticilerin, akademisyenlerin ve okul personelinin bulunduğu 11 kişi gözaltına alındı.

  4. Mekke İttifakı Meclis'ten geçti

    "Mekke Ortak Savunma Anlaşması"nın onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun teklifi TBMM'de kabul edildi. Teklife AKP, MHP ve CHP 279 kabul oyuyla destek verirken, red oyları ise 119'da kaldı. Ağustos ayında imzalanan anlaşma fiilen uygulanmaya başlamış olmasına karşın Meclis'te görüşülmesi Kasım ayını buldu. Bu kararla birlikte Suudi Arabistan'ın ya da Pakistan'ın herhangi bir saldırıya uğradığını iddia etmesi halinde Türkiye'nin de çatışma süreçlerine dahil edilmesi mümkün hale geldi.

  5. Fatma Betül Sayan Kaya tutuklandı

    Fon soruşturması kapsamında şüpheli sıfatıyla ifadesi alınan AKP'li eski bakan ve milletvekili Fatma Betül Sayan Kaya hakkında tutuklama kararı verildi. Eşi İlyas Kaya ve eski SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül ise adli kontrolle serbest bırakıldı.

Önceki gün

  1. Fatma Betül Sayan Kaya tutuklamaya sevk edildi

    Fatma Betül Sayan Kaya, eşi İlyas Kaya ve eski Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı İbrahim Ömer Gönül fon soruşturmasında savcıya ifade verdi. Fatma Betül Sayan Kaya, tutuklamaya sevk edildi.

  2. Bakan Şimşek: Listelerin açıklanmasını tercih ederim

    Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon krizine dair açıklamalarda bulundu. İsim listesinin açıklanmamasına değinen Şimşek, "Listelerin açıklanıp açıklanmamasında benim dahlim yok, ben şahsen açıklanmasını tercih ederim" dedi.

  3. Emekliye 'seyyanen zam' açıklaması

    Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, emekliliklere ilişkin düzenlemenin tüm emeklilikleri kapsayacağını belirterek “Yapılacak artış yaş ve ödenen prime göre farklılaşacak” dedi.

  4. Fransa bankasına siber saldırı: Yaklaşık 100 milyon euro çalındı

    Fransız bankası Credit Mutuel Arkea, siber korsanların düzenlediği saldırı sonucu yaklaşık 100 milyon euro çalındığını ve paranın kurtarılması için çalışmaların sürdüğünü duyurdu. Müşteri varlıklarının etkilenmediği belirtilen olayla ilgili Paris Savcılığı tarafından soruşturma başlatıldı.

  5. Afyonkarahisar'da silahlı saldırı: 7 kişi hayatını kaybetti

    Afyonkarahisar'ın İhsaniye ilçesinde iki farklı noktada 7 kişi silahla öldürülmüş halde bulundu. 2 kişi ise ağır yaralı olarak hastaneye kaldırıldı. Öte yandan Afyonkarahisar merkezde bir adreste de bir kadının silahla vurulduğu ve ağır yaralı olduğu öğrenildi.

  6. Kredi kartı borçları 3,5 trilyon liraya dayandı

    BDDK’nin 30 Ekim haftasına ilişkin verilerine göre, bireysel kredi kartı borçları bir haftada 82,1 milyar lira artarak 3 trilyon 496 milyar liraya yükseldi. Bankacılık sektöründe takipteki alacaklar ise 983,1 milyar liraya ulaştı.

  7. Almanya’dan Türkiye’de vize süreci açıklaması

    Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, Türkiye’den Almanya’ya seyahat edecek iş insanlarının vize işlemlerinin kolaylaştırılması için hazırlıkların sürdüğünü ve uygulamanın kısa sürede hayata geçirileceğini açıkladı. Wadephul, vize süreçlerini hızlandırmak amacıyla Türkiye’de yeni bir şube açılmasının da değerlendirildiğini belirtti.

  8. Merkez Bankası rezervleri düştü

    TCMB, haftalık para ve banka istatistiklerini açıkladı. Açıklanan verilere göre, 30 Ekim itibarıyla brüt döviz rezervleri 2 milyar 955 milyon dolar azalışla 56 milyar 90 milyon dolara geriledi. Altın rezervleri de 1 milyar 129 milyon dolar düşüşle 103 milyar 146 milyon dolardan 102 milyar 17 milyon dolara geriledi.

  9. Fransa'da liselilere polis müdahalesi

    Fransa'da sendikaların çağrısıyla yapılan genel grev kapsamında eğitim koşullarını protesto etmek için lise ve üniversitelerin önünde kuşatma eylemi düzenleyen öğrencilere polis müdahale etti. Sendikaların bugün için genel grev çağrısı yaptığı ülkede, hükümetin eğitim taahhütlerini yetersiz bulan öğrencilerin lise ve üniversitelerdeki kuşatma eylemleri birçok şehirde devam ediyor.

  10. İngiltere Merkez Bankası faiz artırdı

    İngiltere Merkez Bankası, politika faizini yüzde 4'e yükseltti. BoE Başkanı Andrew Bailey, faiz kararına ilişkin "Bugünkü faiz artışı, kaçınılmaz olarak uzun bir faiz artırımı sürecinin ilk adımı olarak görülmemeli. Ancak Ortadoğu'daki çatışma sona ermediği sürece, bunun son faiz artışı olması da pek olası görünmüyor" değerlendirmesinde bulundu.

  11. Muhittin Böcek ve oğlunun tutukluluğuna devam kararı

    Antalya Büyükşehir Belediyesi'ne yönelik 'rüşvet' ve 'yolsuzluk' iddiasıyla başlatılan soruşturması kapsamında tutuklanıp, belediye başkanlığı görevinden uzaklaştırılan Muhittin Böcek'in de aralarında olduğu 2'si tutuklu 50 sanığın yargılandığı davanın 6. duruşması görüldü. Mahkeme heyeti, Muhittin Böcek ve oğlu Gökhan Böcek'in tutukluluk halinin devamına hükmetti. Bir sonraki duruşmanın karar duruşması olması bekleniyor.

  12. İran Deniz Kuvvetleri: Hürmüz'de mayına çarpan 2 tanker alev aldı

    İran Deniz Kuvvetleri, Hürmüz Boğazı'nın doğusundaki güvensiz bölgede 2 petrol tankerinin deniz mayınlarına çarparak alev aldığını bildirdi. Açıklamada, tankerlerin denizcilik uyarılarını dikkate almadığı öne sürüldü; ülke ve can kaybı bilgisi verilmedi.

  13. Bahçelievler'de iş cinayeti: Göçüğün altında bir işçinin cansız bedenine ulaşıldı

    İstanbul Bahçelievler'de bir inşaatın temeli kazılırken göçük meydana gelmiş, 2 işçi toprak altında kalmıştı. İşçilerden birisi yaralı olarak kurtarılabilirken diğeri ise hayatını kaybetti.

  14. Havacılık devi KLM, 5 bin kişiyi işten çıkartıyor

    Hollandalı havayolu KLM, küresel istikrarsızlık, yüksek yakıt fiyatları ve havacılık sektörü üzerindeki artan baskılar nedeniyle 5 bin kişiyi işten çıkaracağını duyurdu. Bu durum, KLM bünyesindeki pozisyon sayısının yaklaşık yüzde 15 azaltılması anlamına geliyor. İşten çıkarmalarla ve küçülmeyle şirketin yıllık kazancının 1 milyar euro artmasının hedeflendiği ileri sürüldü.

  15. İmbat Madencilik işçileri TKİ önünde eylemde

    Manisa Soma’daki İmbat Madencilik’te çalışan madenciler, aylardır ödenmeyen maaşları ve TİS alacakları için TKİ binası önünde eylem başlattı.⁠ İşçiler baretlerini dizerek oturma eylemi yaptı. Bağımsız Maden İş Sendikası, ücretlerin düzenli ödenmesini, bayram ve prim alacaklarının verilmesini, çalışma koşullarının iyileştirilmesini ve İSİG denetiminin işçilere açılmasını istedi. Sendika, “TKİ ve İmbat, batık Torku’yu işaret ediyor. Bu oyuna gelmiyoruz” açıklamasında bulundu.

  16. Eskişehir'de Arçelik-Beko fabrikasında işçi kıyımı sürüyor

    Eskişehir'de yer alan ve Arçelik-Beko ürünlerinin üretildiği fabrikada yeni işten çıkarmaların olacağı iddia edildi. Fabrika'da Ekim ayında siparişlerdeki düşüşler gerekçe gösterilerek 600 çalışan işten çıkarılmıştı. Yeni ekleneceklerle birlikte çıkarılan işçilerinin sayısının 800'ü bulması bekleniyor.

  17. Bahçelievler'de inşaat göçtü, 2 kişi göçük altında kaldı

    İstanbul Bahçelievler'de bir inşaatın temeli kazılırken göçük meydana geldi. 2 kişi toprak altında kalırken göçük altında kalanların kimliklerine dair henüz bir açıklama yok. Arama kurtarma çalışmaları sürüyor.

  18. Erdoğan: 8 Kasım'da Azerbaycan'a gideceğim

    Cumhurbaşkanı Erdoğan, Güney Kore dönüşü uçakta açıklamalarda bulundu. Azerbaycan'la yaşanan gerilime değinmeyen Erdoğan bu ülkeyi ziyaret edeceğini belirterek, "8 Kasım’da Azerbaycan'ın Zafer Günü var. Ben de, fevkalade bir durum söz konusu olmazsa, 8 Kasım günü bir Azerbaycan ziyareti yapmayı düşünüyorum" dedi. Çözüm süreci ile ilgili de konuşan Erdoğan, "Silah bırakmanın tam anlamıyla gerçekleşmesi, tespit ve teyit süreçlerinin tamamlanması ile yeni aşamaya geçeceğiz" dedi.

  19. Numan Kurtulmuş'tan açıklama: "Bir önceki süreç terör ve savaş baronları bu sorunun devam etmesini istediği için sonuç vermedi"

    AKP'li TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş katıldığı bir programda "Sayın Cumhurbaşkanımızın 2013-2014'te çok ciddi çabalarına rağmen sürecin akamete uğradığını da gayet iyi biliyoruz" ifadelerini kullandı. Konuşmada gerekçe olarak "eski Türkiye'nin bazı derin unsurları" ile "terör ve savaş baronları" işaret edildi. Öte yandan Erdoğan, bir önceki çözüm sürecinin bitmesinin ardından "Çözüm sürecini buzdolabına koyduk" ve "O iş bitmiştir, o işi gömdük" ifadelerini kullanmıştı.

  20. Fatma Betül Sayan Kaya yeniden adliyede

    AKP'li eski bakan Fatma Betül Sayan Kaya ve eşi İlyas Kaya, fon soruşturması kapsamında ifade vermek üzere Çağlayan Adliyesi'ne geldi. Kaya çifti, adliyeye girişi sırasında gazeteciler tarafından kendilerine sorulan "163 milyon lirayı nereden temin ettiniz" sorusuna yanıt vermediler.

  21. Antalya'da 11-12 Kasım'da eğitim uzaktan

    Antalya'da COP31 İklim Zirvesi'nin gerçekleşeceği 11-12 Kasım'da yüz yüze eğitim gerçekleşmeyecek. Antalya Valiliği tarafından yayımlanan genelgeye göre bu tarihlerde Aksu, Döşemealtı, Konyaaltı, Kepez, Manavgat, Muratpaşa ve Serik ilçelerinde eğitim uzaktan gerçekleşecek.

  22. ABD'den yeni İran yaptırımları: Kapsamda Türkiye'den bir şirket de yer alıyor

    ABD Hazine Bakanlığı, İran'ın "gizli filosu"nu desteklediği iddiası ile Hindistan merkezli bir organizasyonu hedef aldığını açıkladı. Açıklamaya göre yaptırım listesine alınan şirketler arasında Türkiye'den Fugo Yer Hizmetleri A.Ş. de yer alıyor. Hazine Bakanı Scott Bessent ise konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı: "Daha önce birçok kez söylediğimiz gibi, ya bizdensiniz ya da bize karşı."

  23. İsrail devlet te­le­viz­yo­nun­dan ABD casus uçağı iddiası

    İsrail devlet televizyon Kan'da yer alan habere göre ABD Ortadoğu'ya bir casus uçağı gönderdi. Gönderilen stratejik casus uçağının RC-135U Combat Sent tipi olduğu ve ABD ordusunun envanterinde yalnızca iki adet bulunduğu iddia edildi.

  24. Mekke Anlaşması teklifinin birinci maddesi Meclis'te kabul edildi

    Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan ‘Mekke Anlaşması’nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifinin birinci maddesi TBMM Genel Kurulu’ndan geçti.

✓