Türk Telekom’un yönetim kuruluna, iletişim ve teknolojiyle ilgisi olmayan yazar İskender Pala’nın atanması, AKP’nin kamu kurumlarını siyasi ve kültürel sadakatle doldurma politikasının yeni bir göstergesi oldu. Pala’nın geçmişte Fethullahçı yayın organlarında yer alması, ve AKP’ye verdiği destek, bu atamanın biat üzerinden yapıldığını ortaya koyuyor.
Türk Telekom’un Bağımsız Yönetim Kurulu Üyeliği koltuğuna, Yiğit Bulut’un hayatını kaybetmesinin ardından, edebiyatçı ve Zaman Gazetesi eski yazarı İskender Pala getirildi. Atama, Türk Telekom’un Kamuoyu Aydınlatma Platformu’na yaptığı resmî açıklamayla duyuruldu.[1] Sermaye Piyasası Kurulu 24 Temmuz’da bu atamayı yasal açıdan uygun bulduğunu açıkladı. Şirketten yapılan açıklamada, Pala’nın atanmasının Türk Telekom’un “kültürel vizyonuna katkı sunacağı” belirtildi.[2]
“Yalnızca bir edebiyatçı” olduğu düşünülen İskender Pala’nın bu tür bir kuruma atanması ciddi tepkilere neden oldu. Kendisinin bu pozisyona getirilmesi, bir edebiyatçının bir iletişim şirketine atanması değil, aynı zamanda uzun zamandır süregelen siyasi ve kültürel ittifakların bir sonucu olarak görülmeli.
Gerici geçmişi
İskender Pala 1982-1996 tarihleri arasında Deniz Kuvvetleri’nde öğretmen subay olarak görev yaptı. 1996 yılında Deniz Kuvvetlerinden, ‘’irticai faaliyetlere eğilim’’ gerekçesiyle ilişiğinin kesilmesi ve bu konu hakkında yıllar sonra verdiği röportajlarda ‘’başörtülü eşim nedeniyle mağdur edildim’’[3] şeklinde aktarması ve daha sonrasında İslam Araştırmaları Merkezi (İSAM) redakte kurulunda yer alması, İskender Pala’nın yalnızca bir edebiyatçı değil, muhafazakâr çevrelerde sembolik bir figür haline gelmesine katkıda bulundu.
2004–2010 yılları arasında İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür Daire Başkanlığı ve Kültür Danışmanlığı, 2006–2012 arasında Devlet Tiyatroları Edebi Kurulu Üyeliği, 2008–2010 arasında İstanbul Avrupa Kültür Başkenti Yönetim Kurulu, 2013–2017 yılları arasında Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yönetim Kurulu Üyeliği, 2015–2018 döneminde ise Kültür ve Sanat Alanında Başbakan Başdanışmanlığı görevlerini yürüttü. Bu dönemlerde, özellikle AKP iktidarının kültürel politikalarına paralel olarak üstlendiği görevler, Pala’nın AKP’li çevrelerle kurduğu bağların güçlenmesine zemin hazırladı.
Fethullahçıların yayın organı olan Zaman’ın kadrosunda da yer alan İskender Pala, gazetedeki yazılarında Osmanlı estetiği, divan şiiri ve tarihsel hafıza gibi kodlarla İslamcı bir kültürel söylem üretiyordu. 2013 yılında verilen Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülünü alan İskender Pala, kendini AKP ile cemaat arasında bir yerde konumlandırmıştı.
2014’te, AKP ile Fethullahçılar arasında gerilim tırmanırken kaleme aldığı bir yazıda, iki tarafın “kameralar önünde kahvaltı yaparak bir araya gelmesi” çağrısında bulunmuştu.[4] AKP-Cemaat çatışması yeni başlarken Pala, iki güç odağı arasında uzlaşmanın mümkün olduğunu savunuyordu. Ancak zaman ilerledikçe bu uzlaşma umudu tarihe karıştı. Fethullahçılar düşman ilan edildi, medya organları kapatıldı, kayyumlar atandı, yargılamalar başladı.
İskender Pala ile AKP arasındaki yakınlaşma ise Fethullahçılarla olan kavgalardan etkilenmeyip, geçen süreç boyunca devam etti. Yeri geldi AKP il ilçe başkanlıkları sosyal medyadan Pala’nın kitaplarını çekilişle dağıttı[5], yeri geldi yazdığı tiyatro oyunlarının galaları AKP’li isimlerin katılımlarıyla gerçekleştirildi.[6] AKP Genel Başkanı Erdoğan da İskender Pala’nın parçası olduğu bazı etkinliklere bizzat katılmayı ihmal etmedi.[7]
AKP’nin Telekom’u
Türk Telekom, Türkiye’nin stratejik iletişim altyapısını elinde bulunduran ve önemli ölçüde kamu sermayesine sahip bir yarı kamusal şirket. Bu durum, şirketin sadece ticari bir işletme değil, devlet politikaları doğrultusunda hareket eden, kamu kaynakları ve çıkarlarıyla doğrudan ilişkili bir kurum olduğu anlamına geliyor. Bu yüzden Türk Telekom’daki yönetim ve atamalar, sadece teknik değil, güçlü bir siyasi karakter de taşıyor.
6 Mayıs 2014’te dönemin Başbakan Başdanışmanı ve ekonomi yorumcusu Yiğit Bulut, bugün İskender Pala’nın oturduğu makama atanmıştı.[8] Bulut’un atanması, bazı çevrelerce medya ve ekonomi alanındaki deneyimleriyle gerekçelendirilse de, telekomünikasyon ve teknoloji konularında herhangi bir uzmanlığı olmaması eleştiri konusu olmuştu.
Birden çok maaş alan, huzur hakları olan AKP’liler konusunda Türk Telekom da önemli kaynaklardan biri. Örneğin, 2022’de Türk Telekom Yönetim Kurulu’nda görev yapan beş AKP’li bakan yardımcısı, kurumdan aldıkları “huzur hakkı” ödemeleriyle birlikte toplamda 80.155 TL’ye ulaşan aylık gelir elde etmişti. Bu isimler arasında, Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Dr. Ömer Fatih Sayan da vardı.
Ömer Fatih Sayan, 1995’te İBB’de çalışmaya başlamış; 2007–2014 arasında Başbakanlık Müşavirliği görevlerinde bulunmuş ve 2014’te BTK’ya kurul üyesi olarak atanmıştı. 5G gibi stratejik projelerde yer alması, onun Telekom’daki görevini yalnızca teknik değil, aynı zamanda siyasi bir atama hâline getiriyor.
2024 itibarıyla Türk Telekom Yönetim Kurulu, kamu kökenli ve siyasi geçmişe sahip isimlerin çoğunlukta olduğu bir yapıya evrildi. Dr. İsmail İlhan Hatipoğlu, Hazine ve Maliye Bakan Yardımcılığı görevinin ardından 5 Haziran 2024’te Yönetim Kurulu Başkanı olarak atandı. Hatipoğlu, yıllar boyunca Gelirler Genel Müdürlüğü ve Bütçe Mali Kontrol gibi görevlerde bulunmuştu.
Atama neyi gösteriyor?
İskender Pala’nın Türk Telekom yönetimine atanması, edebiyatçı kimliğin ötesinde, açık bir siyasi tercih. AKP’nin devlet kurumlarını kendi yandaşlarıyla doldurma ve içini boşaltma projesinin devamı. Kamunun kurumları, AKP’ye biat eden isimlerle şekilleniyor. Pala da uzun süredir iktidarın kültürel iktidar hayaline hizmet eden biri olarak bugün sadakatinin karşılığını alıyor.
Türk Telekom gibi bir kurumun yönetimine, konuyla hiçbir ilgisi olmayan birinin yerleştirilmesi, bu düzenin nasıl işlediğini gözler önüne seriyor. Kamusal fayda gözeten değil; çıkar, biat ve sadakat üzerine kurulu bir yönetim anlayışı egemen. Ama bu böyle gitmeyecek. İskender Pala gibi kültürel iktidar havarilerinin, siyasi sadakat karşılığında kritik pozisyonlara getirilmediği bir düzen halkın örgütlü mücadelesiyle kurulacak.
Notlar:
