Basına yönelik saldırıların tarihi – III: Kanlı Pazar’dan Leman’a

Leman’a tehdit, Cumhuriyet’e saldırı, Kanlı Pazar’da dökülen kan… Gerici şiddet, farklı biçimlerde ama aynı karşıdevrimci içerikle sürüyor. Bu saldırılar, yalnızca münferit öfke patlamaları değil; sermaye düzeninin kendine tehdit olarak gördüğü her şeye karşı örgütlenmeye devam etmektedir. Yıllar geçse de devrimci basın, sistematik olarak saldırıların hedefi olmaktan kurtulamadı. Zamanla tablo daha da vahimleşti.

16:00 4 dk okuma

Leman’a tehdit, Cumhuriyet’e saldırı, Kanlı Pazar’da dökülen kan… Gerici şiddet, farklı biçimlerde ama aynı karşıdevrimci içerikle sürüyor. Bu saldırılar, yalnızca münferit öfke patlamaları değil; sermaye düzeninin kendine tehdit olarak gördüğü her şeye karşı örgütlenmeye devam etmektedir.

Yıllar geçse de devrimci basın, sistematik olarak saldırıların hedefi olmaktan kurtulamadı. Zamanla tablo daha da vahimleşti. Gerici basın, yalnızca seyirci kalmakla yetinmedi, doğrudan kitlesel saldırıların kışkırtıcılığını üstlenmeye başladı. Bu durumun en çarpıcı örneği, 16 Şubat 1969’da düzenlenen ve “Kanlı Pazar” olarak tarihe geçen olaylarda görüldü. Devrimcilerin Amerikan 6. Filosunu protesto etmek için düzenledikleri miting öncesinde, Mehmet Şevket Eygi’nin çıkardığı Bugün gazetesi, mitingi açıkça hedef gösterdi; Eygi köşesinde devrimcilere karşı cihat çağrısında bulundu. Bu provokasyonun ardından mitinge saldıran gerici gruplar 2 kişiyi öldürdü, yüzlerce kişiyi yaraladı.

Benzer şekilde, 1977 1 Mayıs’ı öncesinde Tercüman gazetesi başta olmak üzere neredeyse tüm Türk basını, adeta ağız birliği yaparak kutlamaların kana bulanacağını iddia etti. “Maocular ile Sovyetçilerin çatışacağı” gibi mesnetsiz senaryolar dolaşıma sokuldu. Sonuç: Kimliği hâlâ meçhul failler, Taksim Meydanı’nda kutlamalara katılan kalabalığın üzerine ateş açtı. 34 kişi yaşamını yitirdi.

Hrant Dink suikastı ve faili meçhul gazeteci cinayetleri

Basına yönelik baskılar yalnızca kitlesel saldırılarla sınırlı kalmadı. Türkiye’de çok sayıda gazeteci, faili meçhul suikastlarla katledildi. Bunlar arasında en çok yankı uyandıranlar: Abdi İpekçi, Çetin Emeç ve Uğur Mumcu’nun öldürülmeleriydi. İpekçi, 1 Şubat 1979’da ülkücü militanlar Oral Çelik ve Mehmet Ali Ağca tarafından katledildi. Emeç ve Mumcu’nun failleri ise hâlâ bulunamadı. Bu cinayetler, Türkiye’de laiklik savunusunu daha da güçlendirdi.

Ancak kuşkusuz en sarsıcı suikast, Hrant Dink cinayetiydi. Dink, çalıştığı gazete Agos’un önünde, henüz 17 yaşında olan Ogün Samast tarafından vurularak öldürüldü. Soruşturmalarda Yasin Hayal ve Erhan Tuncel azmettirici olarak öne çıktı. Bu isimlerin, Muhsin Yazıcıoğlu’nun kurucusu olduğu Büyük Birlik Partisi (BBP) çevresiyle bağlantılı olduğu biliniyordu. Cinayet dosyası, dönemin Trabzon Emniyet İstihbarat Daire Başkanı ve Fethullahçı yapılanmayla anılan Ramazan Akyürek’e kadar uzandı. Böylece Dink cinayetinde BBP ile Fethullahçı yapı aynı zeminde buluştu.

Bu suikast, yalnızca bir gazetecinin katledilmesiyle sınırlı kalmadı. Türkiye siyasetinde ciddi kırılmaların önünü açtı. AKP-Fethullahçı ittifakının Türkiye’yi yeniden dizayn etme sürecinde Dink cinayeti, Ergenekon ve Balyoz davaları gibi operasyonlara meşruiyet sağlayan psikolojik zeminlerden biri haline geldi.

Charlie Hebdo ve Cumhuriyet’e yönelik saldırılar

7 Ocak 2015’te Fransa’daki Charlie Hebdo dergisine düzenlenen silahlı saldırıda 12 kişi yaşamını yitirdi, 11 kişi yaralandı. El Kaide bağlantılı militanların gerçekleştirdiği bu saldırı, dünyada olduğu gibi Türkiye’de de geniş yankı uyandırdı.

Cumhuriyet gazetesi, saldırıya karşı dayanışma göstergesi olarak Charlie Hebdo’dan seçilmiş içerikleri özel bir ekle yayımladı. Ancak dergideki bazı karikatürleri köşelerinde yayımlayan yazarlar Ceyda Karan ve Hikmet Çetinkaya, hem gerici grupların hem de AKP iktidarının hedefi haline geldi. Cumhuriyet’in önünde toplanan gerici gruplar, gazetenin kapatılmasını ve yazarların cezalandırılmasını talep etti. Dağıtım araçları polis tarafından durduruldu; gazetenin basıldığı Doğan Printing Center ablukaya alındı, Karan ve Çetinkaya hakkında soruşturma açıldı.

Bu, Cumhuriyet’in uğradığı ilk saldırı değildi. 2006-2008 yılları arasında üç kez bombalı, bir kez molotoflu saldırıya uğrayan gazetenin yazarı İlhan Selçuk, 2008’de Ergenekon kumpasıyla gözaltına alınmıştı. Yine Cumhuriyet yazarı Uğur Mumcu, 24 Ocak 1993’te arabasına yerleştirilen bombayla katledilmişti.

Leman’a saldırı

Charlie Hebdo’nun uğradığı saldırının gerekçesine benzer biçimde, mizah dergisi Leman’da yayınlanan bir karikatür nedeniyle yakın zamanda saldırıya uğradı. Filistin’deki soykırımı konu alan karikatür, dini değerlere hakaret edildiği bahanesiyle çarpıtılarak hedef gösterildi. Başta İBDA-C ve Aczmendiler olmak üzere birçok gerici, Taksim’deki Leman dergisi binası önünde toplanarak derginin yakılmasını ve katliam çağrılarını dillendirdi. Üstelik saldırılar Leman’la sınırlı kalmadı, çevredeki yurttaşlara da yöneldi; Bakırköy’deki Leman Kültür de hedef alındı.

Bu saldırılar, gericiliğin sermayenin aparatı olma niteliğini açıkça ortaya koyuyor. Burada mesele yalnızca “fikir ayrılığı” değil, burjuva düzenin sürdürülebilirliği için her türlü muhalefeti bastırma çabası. Gericilik, yalnızca İslamcı ya da dinci çevrelerin tekelinde de değil; sistemin ideolojik aygıtları zamanın ruhuna göre şekillenen farklı kılıklarda da karşımıza çıkar. Bugün kendini “ilerici” ya da “liberal” kisvesiyle sunan çevreler de, sınıf mücadelesi keskinleştikçe bu baskı aygıtına dönüşebilmekte, sermaye düzeninin bekçiliğini üstlenebilmektedir. Bu yüzden, devrimcilerin görevi yalnızca bu saldırıları teşhir etmek değil, aynı zamanda her biçimiyle gericiliğe karşı örgütlü mücadeleyi büyütmektir.

Kısa Kısa

Önceki gün

  1. Nvidia'nın eski CEO'su Jensen Huang, göreve dönmeyi de­ğer­len­di­ri­yor

    Financial Times'ın haberine göre, 12 Kasım'da Nvidia CEO'luğundan istifa eden Jensen Huang, görevine geri dönme olasılığını yakın çevresiyle görüşüyor. Huang, Çin adına casusluk yaptığından şüphelenilen bir kadınla ilişkisi olduğunun ortaya çıkmasının ardından istifa etmişti. Ancak casusluk iddiası bağımsız olarak doğrulanmış değil.

  2. Ali Babacan, KKTC Cumhurbaşkanı Erhürman ile görüştü

    DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, Lefkoşa'da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile bir araya geldi. Babacan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, görüşmede Birleşmiş Milletler öncülüğünde yürütülen müzakere sürecini ve ekonomideki gelişmeleri ele aldıklarını belirtti. Görüşmenin verimli geçtiğini ifade eden Babacan, Erhürman'a misafirperverliği için teşekkür etti.

  3. SPK'den tasfiye edilen fonların hisse satışlarına ilişkin açıklama

    SPK, kapatılma sürecindeki yatırım fonlarının ellerinde bulunan şirket hisselerinin nasıl satılacağına ilişkin açıklama yaptı. SPK, bu hisselerin topluca borsada satışa çıkarılmasının fiyatlarda düşüşe yol açabileceğini belirtti. Bu nedenle hisselerin, borsada satışa sunulmadan, ilgili şirketlere son kapanış fiyatı üzerinden satılmasına imkan tanındığını duyurdu.

  4. İran: Hürmüz Boğazı'nda iki petrol tankeri mayına çarptı, biri battı

    İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nın güneyinde iki petrol tankerinin deniz mayınlarına çarparak alev aldığını duyurdu. Açıklamada, tankerlerin izin verilmeyen bir güzergahı kullanmaya çalıştığı öne sürüldü. İki milyon varilden fazla ham petrol taşıyan süper tankerlerden birinin Basra Körfezi'nin güneyinde yanarak battığı belirtildi. Gemilerin kimlikleri ve mürettebatın durumuna ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

  5. Seçimi kaybedip ABD’ye kaçan Bolsonaro, kalıcı oturum izni isteyecek

    Devlet başkanlığı seçimini kaybettikten sonra ülkesini terk eden Brezilyalı siyasetçi Flavio Bolsonaro, ABD’de ailesiyle birlikte kalıcı oturum izni almak istediğini açıkladı. Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu, siyasi çalışmalarını ABD’den yöneteceğini söyledi.

  6. Bakan Şimşek’ten fon vurgunu açıklaması: Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz

    Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon vurgunu sonrası TMSF’de oluşturulan iade ve geri kazanım hesabında bugüne kadar 35,6 milyar liralık birikim olduğunu, büyük kısmının fonlara aktarıldığını söyledi. Şimşek, “2,6 milyar liralık bir kısmı nakit olarak duruyor. Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz” dedi.

  7. Orban’ın eski bakanına operasyon: 20 milyon dolar nakit ele geçirildi

    Macaristan’da Viktor Orban döneminin bakanlarından Miklos Sesztak’a yönelik yolsuzluk soruşturmasında ormanlık alanlara gömülmüş, depo ve konutlara saklanmış 20 milyon dolarlık nakit ele geçirildi. Paranın beş makineyle sayılması sekiz saat sürdü. Sesztak, 37 milyon dolardan fazla rüşvet ve yasa dışı komisyon almakla suçlanıyor.

  8. Kocaeli’deki saldırının ardından CHP Sözcüsü Sönmez gazetecileri hedef aldı

    Mahkemenin mutlak butlan kararıyla CHP’nin başına getirilen Kemal Kılıçdaroğlu’nun Kocaeli etkinliğinde gazetecilere saldırılmasının ardından partiden açıklama geldi. Sözcü Atakan Sönmez, gazetecilerin hakaret ve fiziki müdahaleye uğradığı olayları “provokasyon girişimi” olarak niteledi. Sönmez, saldırıya uğrayan gazetecilerden birini hedef alarak olayların “gazetecilik ile aktivizm arasında kararsız kalmış bir medya çalışanından” kaynaklandığını savundu.

  9. AKP ilçe başkanıyla görüşmeyen sağlık müdürüne istifa baskısı iddiası

    Makamında AKP ilçe başkanıyla görüşmeyi reddeden bir ilçe sağlık müdürünün istifaya zorlandığı iddia edildi. Rize’nin Pazar ilçesinde müdürlük yapan Dr. İ.Ö., AKP İlçe Başkanı Furkan Namlı’nın randevu talebine kamu görevlisi olduğu gerekçesiyle olumsuz yanıt verdi. İstifa etmeye zorlanan ama yanaşmayan müdür, bir süre sonra görevden alındı.

✓