Devlet bankalarından offshore’a: Tarikatların para düzeni

Tarikatlar yalnızca siyaseti değil, bankaları da kuşatmış durumda: Usulsüz krediler, kara para aklama ve devlet eliyle korunan çıkar ağlarıyla ülkenin kaynaklarını yağmalıyor. 677 sayılı kanunla faaliyet göstermeleri yasaklanmış olmasına rağmen tarikatlar ve cemaatler bugün hem iktidar hem de düzen muhalefeti ile iç içe geçmiş durumda.

Tarikatlar yalnızca siyaseti değil, bankaları da kuşatmış durumda: Usulsüz krediler, kara para aklama ve devlet eliyle korunan çıkar ağlarıyla ülkenin kaynaklarını yağmalıyor.

677 sayılı kanunla faaliyet göstermeleri yasaklanmış olmasına rağmen tarikatlar ve cemaatler bugün hem iktidar hem de düzen muhalefeti ile iç içe geçmiş durumda. Devletin her türlü imtiyazını arkasına alan bu yapıların rezillikleri bitmek bilmiyor.

Son olarak 31 Temmuz’da paylaşım yapan gazeteci Fatih Ergin’in iddiasına göre, Menzil Tarikatına bağlı bir reklam şirketi olan VOG Reklam, Halkbank’tan yüzde 0,99 faizle 150 milyon liralık kredi çekti. Şirketin bu ölçekte bir krediyi alacak bilançosu bulunmamasına rağmen, Halkbank Genel Müdürünün doğrudan talimatıyla kredinin verildiği öne sürülüyor. Ancak krediyi alan Menzilci reklam şirketi borcunu ödeyemedi. Biriken faizlerle toplam borç 250 milyon liraya ulaştı. Buna rağmen kredinin geri ödenmemesine karşı Halkbank tarafından herhangi bir işlem yapılmadığı iddia ediliyor.[1]

Halkbank ise konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Bahse konu nitelikte bir kredi işlemi bulunmamaktadır. Bankamız kredilerin tahsis, teminatlanma ve kullandırımlarında Bankacılık Kanunu’na ve buna bağlı düzenlemelere uygun olarak hareket etmektedir” ifadelerini kullandı.[2]

Bunun üzerine tekrar açıklama yapan Ergin, şirketin adının VOG Reklam olduğunu belirterek, yapılan hizmet protokolünün detaylı halini de paylaştı. Ergin’in aktardığına göre hikâye şöyle gelişti: VOG firması, biriken faizin silinmesi için Ankara’da nüfuzlu kişilerle irtibata geçiyor ve bu süreçte Tansel Kubat’a yönlendiriliyor. Kubat, faizi sildirebilmek için firmadan alacağı paranın yazılı hale getirilmesini istiyor. VOG’un sahibi de bu talep doğrultusunda bir protokol hazırlıyor. Anlaşma yazılı hale geldikten sonra Kubat “müzakere” görevine başlıyor. Hatta bu süreçte siyasilerle de görüşmeler yapıldığı iddiası ortaya atılıyor.[3]

Tarikat bankacılığının ilk adımları

Tarikatların bankacılık faaliyetlerine girmesi yeni bir gelişme değil. Açılışına dönemin başbakan yardımcısı Tansu Çiller, dönemin İstanbul Belediye Başkanı Recep Tayyip Erdoğan ve o dönemde Devlet Bakanı olan Abdullah Gül’ün de katıldığı Fethullahçılara ait Bank Asya bu konuda ilk örneklerden biriydi. Ancak 17-25 Aralık olaylarıyla birlikte AKP ile Fethullahçıların arası açıldı, Bank Asya batma noktasına geldi ve 2015 yılında TMSF’ye devredildi. 15 Temmuz darbe girişiminden sonra ise tamamen kapatıldı.

KKTC de dahil

Fethullahçıları tasfiye girişiminden sonra AKP, diğer tarikatların finansal faaliyetleri için doğrudan devlet bankalarını kullanmaya başladı. Bu tabloya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti de dahil oldu. Brezilya’da ilaç ve kimya alanında faaliyet gösteren Cristalia şirketinin iştiraki olan Hollanda merkezli Edgeworth Investment Grup, KKTC’de faaliyet gösteren Mondial Bank’taki hesabına 26 Nisan ve 9 Mayıs 2017 tarihlerinde iki kez toplam 40 milyon dolar para transfer etti. Offshore bankacılık sistemiyle çalışan bu bankanın özelliği Nakşibendi tarikatına ait olmasıydı.

Kriz, Brezilya merkezli şirketin parasını başka bir hesaba aktarma girişimiyle başladı. Mondial Bank çeşitli gerekçeler öne sürerek süreci uzattı. Bu süreçte Edgeworth’a 5 milyon dolar kredi kullandıran banka, kalan 35 milyon doları ise aktarmamakta direndi. Kriz çözülemeyince Mondial Bank ile Edgeworth arasındaki 35 milyon dolarlık anlaşmazlık yargıya taşındı.

Edgeworth, 3 Mayıs 2018’de İstanbul Anadolu Cumhuriyet Savcılığı’na başvurarak Mondial Bank yöneticileri Bensen Safa, Bahauddin Adil ve Mehmet Ali Arıkbuka’dan şikâyetçi oldu. Şirket, bu isimleri “nitelikli dolandırıcılık ve görevi kötüye kullanma” ile suçladı.

Vakıfbank’a da sıçradı

Soruşturma kapsamında Vakıfbank da mercek altına alındı. Çünkü Nakşibendilerin sahibi olduğu Mondial Bank, KKTC’nin uluslararası kuruluşlar tarafından tanınmaması nedeniyle Vakıfbank üzerinden işlem yürütüyordu. Vakıfbank’ta hesap açan Mondial Bank, paraları önce Vakıfbank’a, ardından kendi hesaplarına aktarıyordu. Hesap hareketlerinden bankanın bu yöntemle yüz milyonlarca dolar transfer ettiği ortaya çıktı.

Ancak Anadolu Cumhuriyet Savcılığı, suçun KKTC’de işlenmiş olması gerekçesiyle takipsizlik kararı vererek süreci Kıbrıs’a havale etti. Lefkoşa Kaza Mahkemesi’nde açılan dava devam ederken, Mondial Bank’ın Malezya ve Cebelitarık’a yaptığı para transferleri nedeniyle “kara para aklama” suçlaması da gündeme geldi.[4]

Nakşibendi tarikatının KKTC’deki bankası olan Mondial Bank’ın Vakıfbank hesabı üzerinden yaptığı usulsüz para transferleri nedeniyle Brezilya hükümeti Vakıfbank’ı OECD’ye şikâyet etti. Brezilya’nın OECD’ye verdiği dilekçede Vakıfbank’a yönelik suçlamalar arasında, Edgeworth-Cristalia şirketinin KKTC Mondial Bank nezdindeki hesabına gönderilmesi gereken paranın, uluslararası para transferi kurallarına aykırı biçimde kendi müşterisinin hesabına aktarılması yer aldı. Bu durum “yanıltma” olarak tanımlandı.[5]

Edgeworth’un Vakıfbank’a karşı yaptığı başvuru “tüketici çıkarlarının ihlali” iddiası taşısa da; mesele ticari bir anlaşmazlık olarak değerlendirildi ve başvurunun dayanağı yetersiz bulundu. Bu nedenle Türkiye Ulusal Temas Noktası, 31 Ağustos 2020’de şikâyeti incelemeye almama kararı verdi.

Halkbank’tan Menzilcilerin çektiği iddia edilen usulsüz kredilerden, Nakşibendilerin KKTC’deki Mondial Bank üzerinden yürüttüğü uluslararası para transferlerine; Bank Asya örneğinden OECD’ye taşınan Vakıfbank skandalına kadar uzanan tablo, tarikatların devlet eliyle nasıl korunup beslendiğini gözler önüne seriyor. Tarikatlar, iktidarın ve düzen muhalefetinin desteğiyle hem Türkiye içinde hem de uluslararası alanda faaliyet yürütürken, devletin en kritik kurumlarını kendi çıkarlarına göre kullanabiliyor.

Bu gerçek, yalnızca yolsuzluk ve kara para aklamanın değil, devletin tarikat ağları tarafından kuşatılmasının ifadesi. Bu düzeni ayakta tutan siyasal iktidara ve onunla çıkar ilişkisine girmiş tarikatlara karşı, emekçilerin örgütlü ve kararlı mücadelesi dışında hiçbir çözüm yok.

Notlar:

Kısa Kısa

Önceki gün

  1. Nvidia'nın eski CEO'su Jensen Huang, göreve dönmeyi de­ğer­len­di­ri­yor

    Financial Times'ın haberine göre, 12 Kasım'da Nvidia CEO'luğundan istifa eden Jensen Huang, görevine geri dönme olasılığını yakın çevresiyle görüşüyor. Huang, Çin adına casusluk yaptığından şüphelenilen bir kadınla ilişkisi olduğunun ortaya çıkmasının ardından istifa etmişti. Ancak casusluk iddiası bağımsız olarak doğrulanmış değil.

  2. Ali Babacan, KKTC Cumhurbaşkanı Erhürman ile görüştü

    DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, Lefkoşa'da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile bir araya geldi. Babacan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, görüşmede Birleşmiş Milletler öncülüğünde yürütülen müzakere sürecini ve ekonomideki gelişmeleri ele aldıklarını belirtti. Görüşmenin verimli geçtiğini ifade eden Babacan, Erhürman'a misafirperverliği için teşekkür etti.

  3. SPK'den tasfiye edilen fonların hisse satışlarına ilişkin açıklama

    SPK, kapatılma sürecindeki yatırım fonlarının ellerinde bulunan şirket hisselerinin nasıl satılacağına ilişkin açıklama yaptı. SPK, bu hisselerin topluca borsada satışa çıkarılmasının fiyatlarda düşüşe yol açabileceğini belirtti. Bu nedenle hisselerin, borsada satışa sunulmadan, ilgili şirketlere son kapanış fiyatı üzerinden satılmasına imkan tanındığını duyurdu.

  4. İran: Hürmüz Boğazı'nda iki petrol tankeri mayına çarptı, biri battı

    İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nın güneyinde iki petrol tankerinin deniz mayınlarına çarparak alev aldığını duyurdu. Açıklamada, tankerlerin izin verilmeyen bir güzergahı kullanmaya çalıştığı öne sürüldü. İki milyon varilden fazla ham petrol taşıyan süper tankerlerden birinin Basra Körfezi'nin güneyinde yanarak battığı belirtildi. Gemilerin kimlikleri ve mürettebatın durumuna ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

  5. Seçimi kaybedip ABD’ye kaçan Bolsonaro, kalıcı oturum izni isteyecek

    Devlet başkanlığı seçimini kaybettikten sonra ülkesini terk eden Brezilyalı siyasetçi Flavio Bolsonaro, ABD’de ailesiyle birlikte kalıcı oturum izni almak istediğini açıkladı. Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu, siyasi çalışmalarını ABD’den yöneteceğini söyledi.

  6. Bakan Şimşek’ten fon vurgunu açıklaması: Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz

    Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon vurgunu sonrası TMSF’de oluşturulan iade ve geri kazanım hesabında bugüne kadar 35,6 milyar liralık birikim olduğunu, büyük kısmının fonlara aktarıldığını söyledi. Şimşek, “2,6 milyar liralık bir kısmı nakit olarak duruyor. Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz” dedi.

  7. Orban’ın eski bakanına operasyon: 20 milyon dolar nakit ele geçirildi

    Macaristan’da Viktor Orban döneminin bakanlarından Miklos Sesztak’a yönelik yolsuzluk soruşturmasında ormanlık alanlara gömülmüş, depo ve konutlara saklanmış 20 milyon dolarlık nakit ele geçirildi. Paranın beş makineyle sayılması sekiz saat sürdü. Sesztak, 37 milyon dolardan fazla rüşvet ve yasa dışı komisyon almakla suçlanıyor.

  8. Kocaeli’deki saldırının ardından CHP Sözcüsü Sönmez gazetecileri hedef aldı

    Mahkemenin mutlak butlan kararıyla CHP’nin başına getirilen Kemal Kılıçdaroğlu’nun Kocaeli etkinliğinde gazetecilere saldırılmasının ardından partiden açıklama geldi. Sözcü Atakan Sönmez, gazetecilerin hakaret ve fiziki müdahaleye uğradığı olayları “provokasyon girişimi” olarak niteledi. Sönmez, saldırıya uğrayan gazetecilerden birini hedef alarak olayların “gazetecilik ile aktivizm arasında kararsız kalmış bir medya çalışanından” kaynaklandığını savundu.

  9. AKP ilçe başkanıyla görüşmeyen sağlık müdürüne istifa baskısı iddiası

    Makamında AKP ilçe başkanıyla görüşmeyi reddeden bir ilçe sağlık müdürünün istifaya zorlandığı iddia edildi. Rize’nin Pazar ilçesinde müdürlük yapan Dr. İ.Ö., AKP İlçe Başkanı Furkan Namlı’nın randevu talebine kamu görevlisi olduğu gerekçesiyle olumsuz yanıt verdi. İstifa etmeye zorlanan ama yanaşmayan müdür, bir süre sonra görevden alındı.

✓