Gerici ısrar sürüyor: Anıtkabir’e komşu cami planı yine mahkemeden döndü

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının Anıtkabir’e komşu bir alana cami yapılması yönündeki imar planı değişikliği, mahkeme tarafından reddedildi. Bu alana cami yapılması için ısrarlı imar girişimleri ve mahkemenin ret kararları, eski AKP’li belediye başkanı Melih Gökçek’e kadar dayansa da Mansur Yavaş yönetimi de bu konuda suçlu durumda. Ankara 3.

11:26 4 dk okuma

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının Anıtkabir’e komşu bir alana cami yapılması yönündeki imar planı değişikliği, mahkeme tarafından reddedildi. Bu alana cami yapılması için ısrarlı imar girişimleri ve mahkemenin ret kararları, eski AKP’li belediye başkanı Melih Gökçek’e kadar dayansa da Mansur Yavaş yönetimi de bu konuda suçlu durumda.

Ankara 3. İdare Mahkemesi, cami yapılmasına olanak tanıyan plan değişikliğini, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının yapmış olmasına rağmen kamu yararı ilkesine, şehircilik esaslarına ve önceki yargı kararlarına açıkça aykırı buldu. Mahkeme kararında ayrıca, yapılan değişikliğin teknik ve nesnel gerekçelerden yoksun olduğu vurgulandı. Özellikle 2024 yılı Ekim ayında Ankara 6. İdare Mahkemesi’nin aynı alana ilişkin iptal kararı alınmasına rağmen bu kararın göz ardı edilerek planın yeniden hazırlanması, mahkeme tarafından önceki yargı kararlarının açıkça yok sayılması anlamına geliyor.[1]

Bu son kararla birlikte, Anıtkabir çevresine cami yapılmasına yönelik tüm girişimler dördüncü kez yargıdan dönmüş oldu.

Gizli imar planları ve Gökçek’in izleri

2016’da AKP’li Belediye Başkanı Melih Gökçek döneminde, Beşevler semtindeki “eğitim alanı” olarak tanımlanan parselin imar planı kamuoyundan gizli bir biçimde “ibadet alanı” olarak değiştirildi.[2] Bu alan, 1925 yılında Mustafa Kemal tarafından “eğitim amacıyla kullanılmak üzere” tahsis edilmiş ve sonrasında Milli Eğitim Bakanlığı tarafından Diyanet İşleri Başkanlığı’na devredilmişti.[3] Anıtkabir’e yalnızca 300 metre uzaklıkta yer alan bu parselde bir dönem Anadolu Otelcilik ve Turizm Lisesi, ardından da Hacettepe Devlet Konservatuvarı yer alıyordu. Her iki kurum da, “depreme dayanıksız” oldukları gerekçesiyle yıkıldı.[4]

Gökçek’in ardından göreve gelen AKP’li Mustafa Tuna döneminde de, 2019 Yerel Seçimlerinden yalnızca 15 gün önce, aynı arazi üzerinde tekrar ibadet alanına dönüştürülmek üzere imar planı değişikliğine gidildi. Ancak bu girişim, Ankara 18. İdare Mahkemesi tarafından, “Beşevler Meydanı’na cami yapılması eğitim içeriğini zedeler” gerekçesiyle ikinci kez iptal edildi.[5]

AKP, CHP fark etmiyor

AKP’nin 23 yıllık iktidarında Cumhuriyetin kamusal ve ilerici değerlerine karşı sürdürülen gerici ve sermaye odaklı dönüşüm, Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin CHP’ye geçmesiyle kesintiye uğramadı. Mahkeme kararlarıyla iki kez iptal edilmiş olan bu tahsis, 11 Haziran 2023’te yeniden gündeme getirildi. 50 dönümlük eğitim alanına “Diyanet Külliyesi” yapılmasını öngören yeni plan değişikliği bu kez CHP’li Mansur Yavaş tarafından Belediye Meclisine sunuldu ve AKP, CHP, MHP ve İYİ Parti’nin oy birliğiyle kabul edildi.[6]

İmar değişikliğinde gerekçe olarak, üniversite kampüslerinin çevresinde bulunan bu alanın ibadet alanı ihtiyacını karşılamak olduğu belirtildi. Ankara Büyükşehir Belediyesi, bilimsellikten ve laiklikten uzak olan bu tutumunun yanı sıra, Anıtkabir’in silüetinin bozulmayacağını söyleyerek imar değişikliğini savundu.[7] Mahkemede de iptal kararında yararlanılan bilirkişi raporunda, 500 metrelik çevredeki dört ibadet alanının yeterli olduğu belirtildi. Gelen itiraz dilekçeleri ve bilirkişi raporlarıyla Ankara 6. İdare Mahkemesi, imar planının iptaline hükmetti.[8]

Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin imar değişikliği talebinin de reddedilmesinin ardından, mahkeme kararına uyulmadı. Mansur Yavaş’ın bu ısrarına destek, bu kez Çevre, Şehircilik ve İklim Bakanlığı’ndan, yani AKP’li Murat Kurum’un bakanlığından geldi.

Mahkeme tarafından üç kez iptal edilmiş olan alan için bu kez Bakanlık tarafından yeni bir imar planı hazırlandı. Gerekçe olarak, alanın “üniversite fakülteleri ve ticari alanlara hizmet vereceği” iddia edildi. Süreç içinde Mansur Yavaş ile Murat Kurum’un da görüşmeler gerçekleştirdiği kamuoyuna yansıdı. Bakanlık tarafından hazırlanan proje raporunda, 34 bin 803 metrekarelik arazinin 13 bin 667 metrekaresinin (%39,33) cami alanı olarak planlandığı görülüyor.[9] [10]

Anıtkabir’e komşu olan eğitim alanı üzerindeki cami inşa girişimleri, yalnızca AKP iktidarının değil; CHP’li Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin de dâhil olduğu, uzun yıllardır süregelen gerici ve rant temelli bir planlamanın ürünü olarak dikkat çekiyor. Bu süreçte bir meslek lisesi ve bir konservatuvar yıkılırken, ortaya çıkan tablo, yönetimlerin yalnızca biçimsel olarak değil, planlama anlayışında da süreklilik gösterdiğini ortaya koyuyor.

Cumhuriyet’in ilerici değerlerine yönelik bu tür müdahaleler AKP eliyle yürütülüyor gibi gözükse de CHP de bu konuda masum değil. Görünürdeki iktidar değişimlerinin, gericilik ve sermaye odaklı uygulamaları kesintiye uğratmadığı bu örnekte bir kez daha somutlaşmış durumda.

Notlar:

Ankara İli Yenimahalle İlçesi Gazi Mahallesi Sınırları İçerisinde Kalan Yaklaşık 3,48 Hektarlık Alana İlişkin 1/1000 Ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliği Açıklama Raporu, 2025, Ankara Valiliği Çevre,Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü.

Kısa Kısa

Önceki gün

  1. Nvidia'nın eski CEO'su Jensen Huang, göreve dönmeyi de­ğer­len­di­ri­yor

    Financial Times'ın haberine göre, 12 Kasım'da Nvidia CEO'luğundan istifa eden Jensen Huang, görevine geri dönme olasılığını yakın çevresiyle görüşüyor. Huang, Çin adına casusluk yaptığından şüphelenilen bir kadınla ilişkisi olduğunun ortaya çıkmasının ardından istifa etmişti. Ancak casusluk iddiası bağımsız olarak doğrulanmış değil.

  2. Ali Babacan, KKTC Cumhurbaşkanı Erhürman ile görüştü

    DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, Lefkoşa'da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile bir araya geldi. Babacan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, görüşmede Birleşmiş Milletler öncülüğünde yürütülen müzakere sürecini ve ekonomideki gelişmeleri ele aldıklarını belirtti. Görüşmenin verimli geçtiğini ifade eden Babacan, Erhürman'a misafirperverliği için teşekkür etti.

  3. SPK'den tasfiye edilen fonların hisse satışlarına ilişkin açıklama

    SPK, kapatılma sürecindeki yatırım fonlarının ellerinde bulunan şirket hisselerinin nasıl satılacağına ilişkin açıklama yaptı. SPK, bu hisselerin topluca borsada satışa çıkarılmasının fiyatlarda düşüşe yol açabileceğini belirtti. Bu nedenle hisselerin, borsada satışa sunulmadan, ilgili şirketlere son kapanış fiyatı üzerinden satılmasına imkan tanındığını duyurdu.

  4. İran: Hürmüz Boğazı'nda iki petrol tankeri mayına çarptı, biri battı

    İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nın güneyinde iki petrol tankerinin deniz mayınlarına çarparak alev aldığını duyurdu. Açıklamada, tankerlerin izin verilmeyen bir güzergahı kullanmaya çalıştığı öne sürüldü. İki milyon varilden fazla ham petrol taşıyan süper tankerlerden birinin Basra Körfezi'nin güneyinde yanarak battığı belirtildi. Gemilerin kimlikleri ve mürettebatın durumuna ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

  5. Seçimi kaybedip ABD’ye kaçan Bolsonaro, kalıcı oturum izni isteyecek

    Devlet başkanlığı seçimini kaybettikten sonra ülkesini terk eden Brezilyalı siyasetçi Flavio Bolsonaro, ABD’de ailesiyle birlikte kalıcı oturum izni almak istediğini açıkladı. Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu, siyasi çalışmalarını ABD’den yöneteceğini söyledi.

  6. Bakan Şimşek’ten fon vurgunu açıklaması: Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz

    Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon vurgunu sonrası TMSF’de oluşturulan iade ve geri kazanım hesabında bugüne kadar 35,6 milyar liralık birikim olduğunu, büyük kısmının fonlara aktarıldığını söyledi. Şimşek, “2,6 milyar liralık bir kısmı nakit olarak duruyor. Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz” dedi.

  7. Orban’ın eski bakanına operasyon: 20 milyon dolar nakit ele geçirildi

    Macaristan’da Viktor Orban döneminin bakanlarından Miklos Sesztak’a yönelik yolsuzluk soruşturmasında ormanlık alanlara gömülmüş, depo ve konutlara saklanmış 20 milyon dolarlık nakit ele geçirildi. Paranın beş makineyle sayılması sekiz saat sürdü. Sesztak, 37 milyon dolardan fazla rüşvet ve yasa dışı komisyon almakla suçlanıyor.

  8. Kocaeli’deki saldırının ardından CHP Sözcüsü Sönmez gazetecileri hedef aldı

    Mahkemenin mutlak butlan kararıyla CHP’nin başına getirilen Kemal Kılıçdaroğlu’nun Kocaeli etkinliğinde gazetecilere saldırılmasının ardından partiden açıklama geldi. Sözcü Atakan Sönmez, gazetecilerin hakaret ve fiziki müdahaleye uğradığı olayları “provokasyon girişimi” olarak niteledi. Sönmez, saldırıya uğrayan gazetecilerden birini hedef alarak olayların “gazetecilik ile aktivizm arasında kararsız kalmış bir medya çalışanından” kaynaklandığını savundu.

  9. AKP ilçe başkanıyla görüşmeyen sağlık müdürüne istifa baskısı iddiası

    Makamında AKP ilçe başkanıyla görüşmeyi reddeden bir ilçe sağlık müdürünün istifaya zorlandığı iddia edildi. Rize’nin Pazar ilçesinde müdürlük yapan Dr. İ.Ö., AKP İlçe Başkanı Furkan Namlı’nın randevu talebine kamu görevlisi olduğu gerekçesiyle olumsuz yanıt verdi. İstifa etmeye zorlanan ama yanaşmayan müdür, bir süre sonra görevden alındı.

✓