Okul Saldırıları: Amerikanlaşma ve Gericileşme

Son altı ayda Türkiye’de meydana gelen üç okul saldırısının ardından, bugün Van ve Osmaniye’den de silahlı saldırı haberleri geldi. Soruşturma sonuçları, saldırganların ABD’deki okul saldırılarından etkilendiğini ortaya koyarken, Türkiye’de şiddet kültürünün nasıl yayıldığına dair soruları gündeme getirdi.

09:46 3 dk okuma
Okul saldırıları

Yaklaşık bir hafta önce Manisa’da gerçekleşen okul saldırısının etkisi devam ederken bugün 2 okuldan daha saldırı haberleri geldi. Van'ın Tuşba ilçesinde bir öğrenci, Polatoğlu İlk ve Ortaokulu'na pompalı tüfekle geldi. Öğretmenlerin ve velilerin müdahalesiyle tüfek öğrencinin elinden alınırken okulda eğitime ara verildi. Yine Osmaniye'deki Farabi Anadolu Lisesi'nde edebiyat öğretmeni Mehmet Bilgili, okul bahçesinde yeğeni tarafından silahla vurularak öldürüldü.

Daha önce, 22 Eylül'de Manisa'nın Turgutlu ilçesinde yeni bir silahlı saldırı gerçekleşmişti. İnci Üzmez Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi yakınında 15 yaşındaki bir öğrencinin pompalı tüfekle ateş açması sonucu 11 öğrenci yaralandı. Soruşturma kapsamında saldırganın ve aile üyelerinin de aralarında bulunduğu 10 şüpheliden 7'si tutuklandı. Yine 14 Nisan'da Şanlıurfa'nın Siverek ilçesindeki Ahmet Koyuncu Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'nde 16 kişinin yaralandığı bir saldırı gerçekleşmişti. Olayın ertesi günü, Kahramanmaraş'taki Ayser Çalık Ortaokulu'nda da benzer bir saldırı gerçekleşti. Yaşanan saldırıda 8 öğrenci ve 1 öğretmen hayatını kaybetmiş, 13 kişi yaralanmıştı. Her iki saldırının ardından okul güvenliğine yönelik yeni tedbirler gündeme gelmişti. Millî Eğitim Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, olayla ilgili Manisa il müfettişlerinin yanı sıra üç bakanlık müfettişinin de görevlendirildiği belirtilirken yaşanan hadise “menfur” olarak nitelendirilmiş, "Yaşanan menfur hadiseden etkilenen öğrenci, öğretmen ve velilerimiz için psikososyal destek ekiplerimiz de sahada rehabilitasyon faaliyetlerine başlamıştır" denilmişti.

Art arda gelen saldırı haberlerinin ardından okullardaki güvenlik önlemleri, bireysel silahlanma ve çocukların silahlara erişimi meselesi yeniden gündeme gelirken, gerçekleşen saldırılarla Amerika’daki saldırılar arasındaki benzerlikler dikkat çekti.

Amerika’dan Türkiye’ye uzanan Şiddet Kültürü

Kahramanmaraş’ta meydana gelen saldırı, Türkiye'deki saldırılarla ABD'deki okullarda gerçekleşen silahlı saldırılar arasında bir bağlantı ortaya çıkardı. Soruşturma sonucunda saldırganın WhatsApp profilinde 2014 yılında ABD'de silahlı saldırı gerçekleştiren Elliot Rodger'a atıfta bulunan bir görüntü bulunduğu belirlendi. Temmuz ayında hazırlanan iddianamede saldırganın ABD dahil olmak üzere farklı ülkelerde okul silahlı saldırıları hakkında araştırma yaptığı, öldürdüğü kişilerin karşılaştırıldığı ve örnek alındığı belirlendi. 2024 yılında da Eskişehir'de yaşanan bıçaklı saldırı sonrasında başka bir benzer senaryo ortaya çıktı. ABD'de okul silahlı saldırısı gerçekleştiren Natalie Rupnow'un Eskişehir saldırısını geçiren kişiyle aynı Telegram grubunda olduğu anlaşıldı. Grupların uluslararası bağları arasında Rupnow'un saldırı sonrası paylaştığı manifestosunda Eskişehir saldırısından etkilendiğini belirtmesi de bulunuyor.

Türkiye'de de bu dijital topluluklar üzerine soruşturmalar yürütülüyor. Daha yakın zamanda 11 Eylül tarihinde Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı 22 ilde C31K olarak bilinen bir gruba yönelik bir soruşturma başlattı. Grubun faaliyetlerinin Telegram ve Discord gibi platformlarda gerçekleştiği ve grubun üyelerinin başka okullarda da aynı şekilde silahlı saldırılar gerçekleştirmeyi planladıklarına dair yazışmalar yaptıkları belirtilirken grubun üyelerinin de Manisa'daki saldırıyı övdüklerine dair yazışmaların olduğu kaydedildi.

Kahramanmaraş ve Manisa'daki saldırılardan sonra ortaya çıkarılan bu bağlantılar, Türkiye'de de ABD'yle birlikte okullara yapılan saldırılarla bağlantılı olarak şiddet kültürünün yayıldığını gösteriyor. Saldırganların birbirlerini taklit ettikleri, geçmiş saldırıların yüceltildiği ve gelecekteki saldırıların planlandığı çevrimiçi topluluklar böyle bir kültürün gelişimine alan açıyor.

Türkiye’de Neden Karşılık Buluyor?

Türkiye’de ABD kaynaklı okul saldırısı kültürünün karşılık bulması, gençlerin içinde yetiştiği toplumsal ve siyasal koşullarla da yakından ilişkili. Özellikle son yıllarda toplumsal yaşamın giderek daha fazla dinî referanslar etrafında şekillendirilmesi, laikliğin yalnızca eğitimde değil, kamusal yaşamın pek çok alanında da gerilemesi ve yurttaşlık anlayışının ortak haklar yerine dinî ve kültürel kimlikler üzerinden yeniden tanımlanması bu sürecin önemli parçalarını oluşturuyor. Toplumu ortak bir yaşam etrafında bir arada tutabilecek değerlerin yerini giderek daha fazla kimlik temelli ayrışmaların alması, gençlerin birbirleriyle ve içinde yaşadıkları toplumla kurdukları ilişkileri de etkiliyor.

ABD’deki okul saldırganlarının örnek alınması ve şiddetin bir güç gösterisi olarak yüceltildiği dijital toplulukların Türkiye’de de karşılık bulması, bu nedenle yalnızca sosyal medyanın etkisiyle açıklanamaz. ABD’den yayılan şiddet kültürü, Türkiye’de laikliğin ve eşit yurttaşlık anlayışının aşındığı, toplumsal dayanışmanın zayıfladığı ve dinî referansların kamusal yaşamda giderek daha belirleyici hale geldiği bir ortamla buluşuyor. Gençlere, birlikte hareket edebilecekleri ortak bir toplumsallık sunmak yerine dinî ve kültürel ayrımların derinleştirilmesi, Amerika’dan şiddet kültürünün alınmasına alan açarken bireysel güç ve üstünlük arayışını öne çıkaran bu kültürün yaygınlaşabildiği koşulları da yeniden üretiyor.

Kısa Kısa

Önceki gün

  1. Nvidia'nın eski CEO'su Jensen Huang, göreve dönmeyi de­ğer­len­di­ri­yor

    Financial Times'ın haberine göre, 12 Kasım'da Nvidia CEO'luğundan istifa eden Jensen Huang, görevine geri dönme olasılığını yakın çevresiyle görüşüyor. Huang, Çin adına casusluk yaptığından şüphelenilen bir kadınla ilişkisi olduğunun ortaya çıkmasının ardından istifa etmişti. Ancak casusluk iddiası bağımsız olarak doğrulanmış değil.

  2. Ali Babacan, KKTC Cumhurbaşkanı Erhürman ile görüştü

    DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, Lefkoşa'da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile bir araya geldi. Babacan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, görüşmede Birleşmiş Milletler öncülüğünde yürütülen müzakere sürecini ve ekonomideki gelişmeleri ele aldıklarını belirtti. Görüşmenin verimli geçtiğini ifade eden Babacan, Erhürman'a misafirperverliği için teşekkür etti.

  3. SPK'den tasfiye edilen fonların hisse satışlarına ilişkin açıklama

    SPK, kapatılma sürecindeki yatırım fonlarının ellerinde bulunan şirket hisselerinin nasıl satılacağına ilişkin açıklama yaptı. SPK, bu hisselerin topluca borsada satışa çıkarılmasının fiyatlarda düşüşe yol açabileceğini belirtti. Bu nedenle hisselerin, borsada satışa sunulmadan, ilgili şirketlere son kapanış fiyatı üzerinden satılmasına imkan tanındığını duyurdu.

  4. İran: Hürmüz Boğazı'nda iki petrol tankeri mayına çarptı, biri battı

    İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nın güneyinde iki petrol tankerinin deniz mayınlarına çarparak alev aldığını duyurdu. Açıklamada, tankerlerin izin verilmeyen bir güzergahı kullanmaya çalıştığı öne sürüldü. İki milyon varilden fazla ham petrol taşıyan süper tankerlerden birinin Basra Körfezi'nin güneyinde yanarak battığı belirtildi. Gemilerin kimlikleri ve mürettebatın durumuna ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

  5. Seçimi kaybedip ABD’ye kaçan Bolsonaro, kalıcı oturum izni isteyecek

    Devlet başkanlığı seçimini kaybettikten sonra ülkesini terk eden Brezilyalı siyasetçi Flavio Bolsonaro, ABD’de ailesiyle birlikte kalıcı oturum izni almak istediğini açıkladı. Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu, siyasi çalışmalarını ABD’den yöneteceğini söyledi.

  6. Bakan Şimşek’ten fon vurgunu açıklaması: Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz

    Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon vurgunu sonrası TMSF’de oluşturulan iade ve geri kazanım hesabında bugüne kadar 35,6 milyar liralık birikim olduğunu, büyük kısmının fonlara aktarıldığını söyledi. Şimşek, “2,6 milyar liralık bir kısmı nakit olarak duruyor. Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz” dedi.

  7. Orban’ın eski bakanına operasyon: 20 milyon dolar nakit ele geçirildi

    Macaristan’da Viktor Orban döneminin bakanlarından Miklos Sesztak’a yönelik yolsuzluk soruşturmasında ormanlık alanlara gömülmüş, depo ve konutlara saklanmış 20 milyon dolarlık nakit ele geçirildi. Paranın beş makineyle sayılması sekiz saat sürdü. Sesztak, 37 milyon dolardan fazla rüşvet ve yasa dışı komisyon almakla suçlanıyor.

  8. Kocaeli’deki saldırının ardından CHP Sözcüsü Sönmez gazetecileri hedef aldı

    Mahkemenin mutlak butlan kararıyla CHP’nin başına getirilen Kemal Kılıçdaroğlu’nun Kocaeli etkinliğinde gazetecilere saldırılmasının ardından partiden açıklama geldi. Sözcü Atakan Sönmez, gazetecilerin hakaret ve fiziki müdahaleye uğradığı olayları “provokasyon girişimi” olarak niteledi. Sönmez, saldırıya uğrayan gazetecilerden birini hedef alarak olayların “gazetecilik ile aktivizm arasında kararsız kalmış bir medya çalışanından” kaynaklandığını savundu.

  9. AKP ilçe başkanıyla görüşmeyen sağlık müdürüne istifa baskısı iddiası

    Makamında AKP ilçe başkanıyla görüşmeyi reddeden bir ilçe sağlık müdürünün istifaya zorlandığı iddia edildi. Rize’nin Pazar ilçesinde müdürlük yapan Dr. İ.Ö., AKP İlçe Başkanı Furkan Namlı’nın randevu talebine kamu görevlisi olduğu gerekçesiyle olumsuz yanıt verdi. İstifa etmeye zorlanan ama yanaşmayan müdür, bir süre sonra görevden alındı.

✓