Köşe Yazısı

İktidar içi çatlaklar: Halk kime güvenmeli?

12:42 4 dk okuma

Cumhurbaşkanlığı uçağına kabul edilen gazetecilerden hangisinin hangi soruyu hangi sırayla soracağı bilgisinin basına sızdırılması, sorulacak soruların İletişim Başkanlığı’na önceden iletildiğinin ve Cumhurbaşkanı’nın önceden hazırlanmış kartlardan okuduğu yanıtların deşifresinin de yine İletişim Başkanlığı’nca yapılarak basına servis edildiğinin taraflarca kabul edilmek zorunda kalınması…

İktidar bloku içinde kritik bir konumda bulunduğu açık olan Dışişleri Bakanı’nın bir soruyu yanıtlarken “yerli ve milli muharip uçak” diye duyurulan KAAN üretiminin en azından belirli bir aşamasında Amerikan teknolojisine bağımlı olunduğunu açık etmesi…

Devamında iktidar medyasında Cumhurbaşkanlığı uçağındaki soru-cevap seansının bir tür sansür kurulundan geçirilmesi uygulamasına yapılan “Zaten medyanın çoğu yandaş, ne gerek var” eleştirisi, KAAN üretiminin ilk aşamasındaki dışa bağımlılıktan aslında Erdoğan’ın haberinin olmadığı iddiası ve Fidan’ın bu durumu basın önünde dile getirmesine yapılan itirazlar…

Ardından NTV Vaşington temsilcisinin iktidar bloku içindeki “Erdoğan sonrası dönem” merkezli çatışmalar ve ABD gezisinin Türkiye adına başarısızlığına dair konuşmalarının ABD basınının kameralarına yakalanması ve görüntülerin servis edilmesi…

İktidar blokunda çatlaklar olduğu açık. Bu çatlakların salt AKP-MHP arasında değil aynı zamanda AKP içi klikler arasında olduğu ve kimin kiminle hangi uğrakta ve hangi tartışma başlığında yan yana geleceğinin asla önceden belli olmadığı bir karmaşıklık taşıdığı da. Hal böyle olunca muhalefetin önemli bir bölümünce iktidar içinde olduğu varsayılan “demokrat-otokrat” ya da “çözüm ve barış yanlısı-savaş yanlısı” ikiliklerinin hangi tarafına kimin yerleştirileceği de sürekli karışıyor. Bu da bizi daha temel bir soruna getiriyor: İktidar bloku içinde böyle ayrımlar aramak gerçekten gerekli mi?

Bu soruya yanıtımız olumsuz. Sadece bu ayrımları saptamanın olanaksızlığı ve nesnellikle bağdaşmazlığı nedeniyle değil, iktidar blokundaki çatlakların kaynağı ve niteliği nedeniyle de böyle.

Türkiye’de iktidar bloku tüm bileşenleriyle bir karşı-devrim iktidarı niteliği taşıyor. Bağımsızlığa, Cumhuriyet değerlerine, kamucu kazanımlara karşı düşmanlıkta bu bileşenlerden herhangi birinin soru işareti yok. Belki en çarpıcı örneğini İmralı sürecinde ortaya çıkan ve 2024 yılı TBMM açılışına kadar hayal bile edilemeyecek olan konumlanışlarda gördüğümüz üzere ortada politik-ideolojik tutarlılık da yok. Tek tutarlılık karşı-devrim projesinin bir biçimde sürmesinde, halka karşı saldırıların ne şekilde olursa olsun hızlanmasında, ABD yancılığının bir yolunun bulunabilmesinde.

Haliyle iktidar bloku içindeki çatlaklar, burada sol adına ehven-i şer kabilinden de olsa biri diğerinden daha makbul ittifak unsurları vadetmiyor. Hedefimiz Türkiye’nin karşı-devrim karanlığından kurtulması ise harekete geçirilecek potansiyel ve olası ittifak dinamikleri de halka karşı suç ortaklığı ve çıkar çatışmalarından ibaret olan bu düzlemin tamamen dışında aranmalı.

Peki iktidar blokunda ortaya çıkan gerilim görüntüsü yanılsamadan mı ibaret? Ya da buradaki çatlaklar tamamen önemsiz mi?

Bu iki sorunun yanıtı da olumsuz. Sadece son bir haftada ortaya çıkan itişmeler ve farklı nitelikteki sızıntılar, farklı unsurlar arasında gerçek gerilimler olduğunu ortaya koyuyor. Türkiye’yi bilfiil yöneten ve hükümet etmenin ötesinde köklü dönüşümler gerçekleştirmiş, bugün hem Türkiye hem bölge ölçeğinde bunun da ötesini hedefleyen bir koalisyonun içindeki çatlakların önemsiz olduğu da söylenemez. İktidar blokundaki çatlaklar önemlidir ve bu çatlaklar ile bunların taraflarından herhangi bir beklentiye girilmemelidir.

Bu önerme çelişkili görünebilirse de siyasi mücadeleye yaklaşımımız açısından tutarlılık taşıyor. İktidar içindeki çatlaklar önemlidir ve bu çatlakların kaynağı, taraf olan unsurlar arasında herhangi bir uzlaşmazlık olması değil, halkın direnci sayesinde ortaya çıkan yeni denklemin iktidar açısından hesapları bozmuş olmasıdır. İktidarın siyasal alaniı daraltıp halkı bu alandan tamamen tasfiye etmeye yönelik saldırıları, 19 Mart sonrası bir halk hareketini tetikleyerek ters tepmiştir. Halk hareketinin varlığı, karşı-devrim projesi açısından öncesine göre daha dezavantajlı bir denklem çıkardığı için tamamen eskisi gibi devam etme olanağı ortadan kalkmakta, işin içinden çıkmak için girişilen hamleler iktidar bloku içindeki dengelere bir biçimde dokunmaktadır.

Keza halk hareketinin yarattığı sarsıntı ve gerileme, iktidar bloku bileşenlerinin tümü açısından yenilgi ihtimalini daha fazla gündeme getirmektedir. Bu da bu unsurların geleceğe (daha açığı Erdoğan sonrasına) dair kendi projeksiyonları arasındaki açıyı büyütmekte, bunların arasındaki sürtünmeyi artırmaktadır.

İktidar bloku içindeki çatlaklar önemlidir ve bu çatlakları büyütmenin yolu; anlık olarak iktidar içinde demokrat, barış yanlısı, hukuktan yana, çözüm sürecinde daha samimi ya da konjonktürün çağırdığı “pozitif” nitelik her ne ise ona daha fazla yakınsadığı varsayılan bir muhatap bulmaktan değil, iktidarın bütününe karşı mücadeleyi yükseltmekten geçmektedir. Aksi takdirde iktidar karşısındaki mücadele bu tür denge arayışlarının doğal sonucu olarak yumuşamakta, iktidar zaman kazanarak kendi içindeki çelişkileri daha rahat yönetebilme olanağı yakalamaktadır.

Gezi Direnişi ve sonrasını hatırlayalım. Direnişin ortaya çıkardığı yeni denklem iktidar içi dengeleri bütünüyle sarsmış, o dönemde fiilen koalisyon gibi hareket eden AKP ile Fethullahçı çete arasında işaretleri öncesinde de görülen gerilimi tırmandırarak taraflar arasında açık savaş hali ortaya çıkarmıştı. Dönemin iktidar koalisyonundaki çatırdamanın kaynağı, halk hareketinin yarattığı yeni denklemdi. Halk hareketi yerine bu ayrışmayı veri alarak kendince Fethullahçı çete ile temas yüzeyleri arayan, bu çeteyle rezonans arayan politik denemelerin tamamı halka kaybettirdi ve halka karşı işlenen suçlara ortak oldu. Fethullahçı medyaya yapılan operasyonlarda operasyona hedef olan medya organları etrafında verilen “dayanışma” fotoğrafları, farklı seçimlerde bu çetenin oy potansiyeli üzerinden girilen hesaplar… Bunların kaybedeni halk oldu.

Aynısını günümüze de uyarlamak mümkün. Belediyelere ve ana muhalefet partisine yönelik operasyonlarda MHP kapısında destek arayışları, AKP çözüm sürecinde ayak diriyor diye Bahçeli’ye yapılan şikayetler, öncesinde türlü hukuksuzlukların sorumluluğunu tek taraflı olarak MHP’ye yükleyerek AKP’ye ya da AKP içindeki şu ya da bu kanada yapılan çağrılar… Bunların kaybedeni de halk oldu. İktidarı tüm bileşenleriyle süpürme potansiyeline sahip uğraklar bu yüzden heba edildi, iktidar bloku içinde olası bir çözülüş anının tetikleyebileceği onarılamaz çatışmalar ertelenebildi ve devamında iktidar kendi iç krizlerini çözebildi.

İktidar içi çatlaklar önemlidir ve çatlakları büyütmenin yolu, halkın mücadelesini yükseltmekten geçmektedir. Kurtuluş halkın ellerinde, satın alınamayacak olanların mücadelesinde.

Kısa Kısa

Önceki gün

  1. Nvidia'nın eski CEO'su Jensen Huang, göreve dönmeyi de­ğer­len­di­ri­yor

    Financial Times'ın haberine göre, 12 Kasım'da Nvidia CEO'luğundan istifa eden Jensen Huang, görevine geri dönme olasılığını yakın çevresiyle görüşüyor. Huang, Çin adına casusluk yaptığından şüphelenilen bir kadınla ilişkisi olduğunun ortaya çıkmasının ardından istifa etmişti. Ancak casusluk iddiası bağımsız olarak doğrulanmış değil.

  2. Ali Babacan, KKTC Cumhurbaşkanı Erhürman ile görüştü

    DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, Lefkoşa'da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile bir araya geldi. Babacan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, görüşmede Birleşmiş Milletler öncülüğünde yürütülen müzakere sürecini ve ekonomideki gelişmeleri ele aldıklarını belirtti. Görüşmenin verimli geçtiğini ifade eden Babacan, Erhürman'a misafirperverliği için teşekkür etti.

  3. SPK'den tasfiye edilen fonların hisse satışlarına ilişkin açıklama

    SPK, kapatılma sürecindeki yatırım fonlarının ellerinde bulunan şirket hisselerinin nasıl satılacağına ilişkin açıklama yaptı. SPK, bu hisselerin topluca borsada satışa çıkarılmasının fiyatlarda düşüşe yol açabileceğini belirtti. Bu nedenle hisselerin, borsada satışa sunulmadan, ilgili şirketlere son kapanış fiyatı üzerinden satılmasına imkan tanındığını duyurdu.

  4. İran: Hürmüz Boğazı'nda iki petrol tankeri mayına çarptı, biri battı

    İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nın güneyinde iki petrol tankerinin deniz mayınlarına çarparak alev aldığını duyurdu. Açıklamada, tankerlerin izin verilmeyen bir güzergahı kullanmaya çalıştığı öne sürüldü. İki milyon varilden fazla ham petrol taşıyan süper tankerlerden birinin Basra Körfezi'nin güneyinde yanarak battığı belirtildi. Gemilerin kimlikleri ve mürettebatın durumuna ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

  5. Seçimi kaybedip ABD’ye kaçan Bolsonaro, kalıcı oturum izni isteyecek

    Devlet başkanlığı seçimini kaybettikten sonra ülkesini terk eden Brezilyalı siyasetçi Flavio Bolsonaro, ABD’de ailesiyle birlikte kalıcı oturum izni almak istediğini açıkladı. Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu, siyasi çalışmalarını ABD’den yöneteceğini söyledi.

  6. Bakan Şimşek’ten fon vurgunu açıklaması: Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz

    Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon vurgunu sonrası TMSF’de oluşturulan iade ve geri kazanım hesabında bugüne kadar 35,6 milyar liralık birikim olduğunu, büyük kısmının fonlara aktarıldığını söyledi. Şimşek, “2,6 milyar liralık bir kısmı nakit olarak duruyor. Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz” dedi.

  7. Orban’ın eski bakanına operasyon: 20 milyon dolar nakit ele geçirildi

    Macaristan’da Viktor Orban döneminin bakanlarından Miklos Sesztak’a yönelik yolsuzluk soruşturmasında ormanlık alanlara gömülmüş, depo ve konutlara saklanmış 20 milyon dolarlık nakit ele geçirildi. Paranın beş makineyle sayılması sekiz saat sürdü. Sesztak, 37 milyon dolardan fazla rüşvet ve yasa dışı komisyon almakla suçlanıyor.

  8. Kocaeli’deki saldırının ardından CHP Sözcüsü Sönmez gazetecileri hedef aldı

    Mahkemenin mutlak butlan kararıyla CHP’nin başına getirilen Kemal Kılıçdaroğlu’nun Kocaeli etkinliğinde gazetecilere saldırılmasının ardından partiden açıklama geldi. Sözcü Atakan Sönmez, gazetecilerin hakaret ve fiziki müdahaleye uğradığı olayları “provokasyon girişimi” olarak niteledi. Sönmez, saldırıya uğrayan gazetecilerden birini hedef alarak olayların “gazetecilik ile aktivizm arasında kararsız kalmış bir medya çalışanından” kaynaklandığını savundu.

  9. AKP ilçe başkanıyla görüşmeyen sağlık müdürüne istifa baskısı iddiası

    Makamında AKP ilçe başkanıyla görüşmeyi reddeden bir ilçe sağlık müdürünün istifaya zorlandığı iddia edildi. Rize’nin Pazar ilçesinde müdürlük yapan Dr. İ.Ö., AKP İlçe Başkanı Furkan Namlı’nın randevu talebine kamu görevlisi olduğu gerekçesiyle olumsuz yanıt verdi. İstifa etmeye zorlanan ama yanaşmayan müdür, bir süre sonra görevden alındı.

✓