Köşe Yazısı

Seçimleri aslında Millet İttifakı mı kazandı?

16:32 8 dk okuma

14 Mayıs ve 28 Mayıs 2023 tarihlerinde gerçekleşen ve nihayetinde Recep Tayyip Erdoğan’ın zaferiyle sonuçlanan iki turlu seçimleri geride bıraktık. Seçimlerin ardından, muhalefet cephesine ve muhalefete yakın yayın organlarında yapılan değerlendirmelere bakıldığında genellikle yenilginin muhasebesinin yapıldığını gördük.

Yapılan değerlendirmelerde ağırlıklı olarak seçim sürecinde başta Millet İttifakı ve CHP olmak üzere muhalefet bileşenlerinin yaptığı hatalar ele alınarak seçimin neden ‘kaybedildiği’ ve neler yapılsaydı ‘kazanılacağı’ anlatılmaya çalışıldı.

Bu süreçte iktisatçılardan veya ekonomiyle ilgilenen uzmanlardan da çeşitli analizler duyduk. Bu uzmanlar da ülkedeki ekonomik krizin muhalefetin kafasında çizdiği gibi bir senaryoyu ortaya çıkarmadığını ve ekonomideki gidişatın çeşitli toplumsal kesimler açısından farklı anlamları olduğunu belirterek kendi tezlerini anlattı.

Biz ise tüm bu anlatılardan farklı olarak bu sefer seçimlerin muhasebesini yapmayacağız ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin neden ‘kaybedildiğini’ ve neler yapılsaydı ‘kazanılacağını’ anlatmayacağız. Bunun aksine yazımızda seçim sonrasında iktidar cephesinde yaşanan gelişmelerin seçim öncesinde yaşanan hangi tartışmalara oturduğunu ele alıp Türkiye’de egemen siyasetin dinamiklerinin nasıl işlediğine ilişkin ipuçları arayacağız.

Hatırlanacağı gibi seçimden önceki dönemde Cumhurbaşkanı’nın talimatıyla ve Merkez Bankası (TCMB) eliyle ‘yüksek enflasyona rağmen düşük faiz politikası’ uygulanmıştı. 2021 yılının son aylarından itibaren faiz indirimlerine başlayan TCMB, politika faizini yüzde 19’dan yüzde 8,5’a kadar indirmişti.

Bu esnada faizlerin düşürülmesi liranın diğer döviz kurları karşısındaki değerini azaltırken para biriminin değerini korumak için Kur Korumalı Mevduat gibi pek çok enstrüman devreye sokuldu. Diğer yandan ihracatçıların, döviz işlemcilerinin ve bankaların tabi olduğu yüzlerce düzenleme devreye sokularak piyasada istikrar sağlanmaya çalışıldı.

Bir diğer taraftan ‘arka kapı satışı’ adını verebileceğimiz yöntem uygulanarak kamu bankaları aracılığı ile döviz piyasasına müdahale edildi ve TCMB’nin elindeki döviz rezervleri satıldı. Bu şekilde Türk lirasındaki değer kaybının önüne geçilmeye çalışıldı.

Bu politikaların ve enerji krizi gibi bir takım dış etkenlerin katkısı ile Türkiye ekonomisi enflasyonist bir döneme girmiş oldu. Seçim öncesi EYT düzenlemesi ile asgari ücretteki ve kamudaki zamlar da art arda gelince ücretli kesimler açısından döviz kurunun baskılanması çok önemli hale geldi. Bu şekilde fiyatlama davranışında kur etkisi zayıflatılırken bu dönemde enflasyon kısmen de olsa baskılanmaya çalışıldı. Böylece çalışan kesimlerin refahı önceki yıllara göre gerilese de 2021’deki kur şokunun yarattığı etki (tüketici güvenine de bakıldığında) zayıflamış göründü.

Kimi iktisatçılar bu projelerin seçimin kazanılması açısından da etkili olduğu görüşünde. Kuşkusuz seçmen davranışı tek başına ‘rasyonel bireyin gelir ve tüketim kalıpları’ ile analiz edilebilecek bir şey değil. Hem dünyada hem de Türkiye’de ideoloji ve siyasal aidiyet gibi oy verme davranışını belirleyen çok fazla etken var. Yine de uygulanan ekonomi politikalarının yoksullaşmanın etkisiyle muhalefete yönelecek tepkisel oyların önüne geçtiği görüşünün çok da yanlış olduğunu söyleyemeyiz.

Sonuç itibariyle AKP ve Erdoğan seçimi kazanarak (erken seçim olmayacağı varsayılırsa) 5 yıl daha hükümet etme hakkını eline aldı. Ancak seçimlerin hemen ardından yukarıda anlattığımız iktisadi çerçeveden sert bir dönüş gerçekleşti. ‘Geleneksel’ ekonomi politikalarının temsilcisi kabul edilen isimler birbiri ardına ekonomi bürokrasisinde dümene geçti. Mehmet Şimşek Hazine ve Maliye Bakanlığı’na, Cevdet Yılmaz Cumhurbaşkanı Yardımcılığı görevine ve uluslararası finans kuruluşlarında kariyer yaptığı görülen Hafize Gaye Erkan ise TCMB Başkanlığı görevlerine atandı.

Şimşek, görevi önceki bakan Nureddin Nebati’den devraldığında yaptığı ilk konuşmada rasyonalizme dönüş vurgusu yaptı. Şimşek, “Türkiye’nin rasyonel bir zemine dönme dışında bir seçeneği kalmamıştır. Kurala dayalı bir Türkiye ekonomisi özlenen refaha ulaşmamızda önemli olacaktır. Makro finansal istikrarı önceliklendireceğiz” diyerek geçmiş dönemin esasında finans çevrelerinin anladığı çerçevede bir ‘ekonomik rasyonalizme’ uymadığını bir anlamda kabul etmiş oldu.

Millet İttifakı iktidara mı geldi?

Ekonomi yönetimi değişir değişmez piyasadaki ilk beklenti regülasyonların hafifletilmesi, dolar kuru üzerindeki baskının azaltılması ve faizlerin artırılması oldu. Çünkü piyasanın rasyonalizmden anladığı ‘enflasyona karşı mücadelede en önemli aracın para politikası olduğu’ teziydi. Bunun da ekonomiyi küçülterek milyonları işsiz bırakmak pahasına yapılması gerektiğinden kimse kuşku duymuyordu.

Tam da bu noktada ekonomi yönetimine liyakatli kadroların atanması, para politikasının başına ABD doktoralı bir Wall Street finansçısının getirilmesi ve Merkez Bankası’nın anında sıkılaştırma döngüsüne başlamasıyla birlikte Millet İttifakı’nın projelerine oldukça yakın bir tablo hayata geçirilmiş oldu. Kaldı ki, Millet İttifakı Ortak Politikalar Mutabakat Metni’ne bakıldığında mevcut uygulamalara benzer görüşlerin savunulduğu açıkça görülüyordu.

Metinde bu konu ile ilgili, “İktidara gelir gelmez ‘Merkez Bankası’na fiyat ve finansal istikrarı sağlama dışında sorumluluklar yüklemeyeceklerini’ duyurmuştu. Metinde, “TCMB’nin asli görevini yerine getirebilmesi için para politikası araçlarını fiyat istikrarı doğrultusunda bağımsız, şeffaf ve öngörülebilir bir şekilde kullanabilmesini temin edeceğiz” ifadelerini yer almıştı.

Mealen, Merkez Bankası’nın fiyat istikrarına odaklanma görevine, yani para politikası araçlarından en önemlisi olan faiz oranlarını artırıp azaltma görevine kavuşacağını yazmışlardı.

Millet İttifakı’nın 28 Şubat 2022’de yayımladığı Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem Mutabakat Metni’ne ve 30 Ocak 2023 tarihinde yayımladığı Ortak Politikalar Mutabakat Metni’ne bakıldığında da ekonomideki sorunların çözümünde Merkez Bankası bağımsızlığı ve liyakat fikirlerine sıklıkla vurgu yapıldığı görülüyordu.

Ayrıca Cumhurbaşkanı adayı Kemal Kılıçdaroğlu başta olmak üzere ittifakın tüm kurmayları da bu fikre sıkı sıkıya bağlı olduğunu defalarca bildirmişti.

Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem metninde bu durum, “Merkez Bankası’nın tam bağımsızlığının sağlanması için yasal ve yapısal önlemler alınacak, bankanın araç ve operasyon bağımsızlığı siyasi müdahalelere karşı korunacaktır. Merkez Bankası, para politikasının uygulanmasında tek karar merci olacaktır” ifadeleriyle vurgulandı.

Ayrıca bu metinde yine benzer şekilde, “Merkez Bankası’na fiyat ve finansal istikrarı sağlama dışında sorumluluklar yüklemeyeceğiz” sözleriyle Merkez Bankası’nın elindeki en önemli enstrüman olan politika faizi aracılığı ile enflasyonu kontrol altına almaktan başka bir iş yapmaması gerektiği söylenmişti.

CHP Sözücü Faik Öztrak da 3 Aralık 2022’de gerçekleştirilen ve Jeremy Riffkin gibi ana akım iktisatçıların da katıldığı ‘İkinci Yüzyıla Çağrı’ buluşmasında liyakatli merkez bankası başkanına vurgu yapmıştı.

Öztrak, “Kısa sürede ferahlamak için yanlış ekonomi politikalarının neden olduğu belirsizlik çarkını kırmamız; ülkemizin olağanüstü yüksek risk primini hızla aşağıya çekmemiz gerekiyor. Bunu gerçekleştirmek için; önce Merkez Bankası’nın başına tüm dünyanın saygı duyduğu bir ismi atayacağız” demişti.

Yukarıda özetlemeye çalıştığımız tezler, ekonomiyi kredi risk primi (CDS), faiz ve döviz kuru parametreleriyle okuyan ve sorunların kurumların bağımsızlığı ve liyakatle çözülebileceğini varsayan neoliberal yaklaşımın tipik bir ideolojik yansıması oldu.

Seçimlerin ardından ortaya çıkan tablo ise Millet İttifakı’nın mevcut ekonomik paradigmanın ötesinde bir ufuk sunamadığının en net kanıtı oldu. Seçimlerden önce Türkiye’nin 5 yıl vadeli borcunu iflasa karşı sigortalamanın maliyetini gösteren CDS seçimlerden önce 700 puanın üzerine kadar çıkmıştı. Seçimlerin ardından 500 puanın altına kadar gerileyen CDS’ler sonrasında 515 civarında seyretti.

Finans kapitalin en tepedeki kurumlarındaki kariyeri reddedilemeyecek eski bir üst düzey Wall Street bankacısı anında TCMB’nin başına atandı. Gaye Erkan’ın başkanlığındaki ilk Para Politikası Kurulu’nda (PPK) politika faizi yüzde 8,5’ten yüzde 15’e çıkartıldı.

Faiz miktarı ilk etapta piyasayı çok tatmin etmese de PPK metninde “Kurul politika faizini enflasyonun ana eğiliminin gerilemesini ve orta vadede yüzde 5 hedefine ulaşmasını sağlayacak parasal ve finansal koşulları oluşturacak şekilde belirleyecektir” denilerek faizlerin kademeli olarak artırılmaya devam edilebileceğinin sinyalini verdi.

Bir diğer önemli gelişme ise PPK metninde belirtilen sadeleşmelerin hayata geçirilmesi oldu. TCMB geçtiğimiz günlerde art arda iki adet sadeleşme hamlesi yaptı. Merkez, menkul kıymet tesisi uygulamasında bankaların tahvil tutma yükümlülükleri düşürdü.

PPK kararının tutanak özetlerine baktığımızda Şahap Kavcıoğlu ve Nureddin Nebati döneminde hayata geçirilen uygulamalara (makroihtiyati tedbirler) üstü örtülü çokça eleştiri yapıldığı görüldü.

Sadeleşme kavramının öncelikle piyasanın karmaşık regülasyondan kurtulması ve serbestleşmesi anlamına geldiğini söylemek gerekli. Bu noktada dövize ulaşımın kolaylaşması da Türk lirasının düşüşüne katkıda bulunuyor. Bir diğer değişle (muhalif iktisatçıların ısrarla savunduğu gibi) döviz piyasasının kendi haline bırakılması sürecine başlanmış durumda. Bu da kuşkusuz döviz ticaretindeki zorlukların azalması ve makasların küçülmesi demek.

Son olarak Merkez Bankası, ‘akılcı politikalara dönme’ reçetesi kapsamında arka kapı satışlarına da ara verdi. Konu ile ilgili hesap yapan bankacılar geçen TCMB’nin döviz piyasasına rezervleriyle satış yönlü müdahelesinin çok az olduğunu ve rezervlerin artışa geçtiğini olmadığını söyledi. Liranın döviz satışı yoluyla savunulmadığı tabloda kurdaki artış da hızlı bir seyirde gerçekleşmiş oldu.

Bu noktada hem TL’nin ihracatçıları mutlu edebilecek seviyeye yaklaşması hem de yaz mevsimi dolayısıyla turizmden beklenen gelirin cari dengeye katkıda bulunacağı yönündeki beklentiler, Türk lirasında kısmi bir değer kaybını göze alınabilir hale getirdi.

Millet İttifakı’na yakın kimi iktisatçılar faiz artışlarını yetersiz bulsa da ana amacı ‘Türk lirasını ucuzlatarak ve piyasaya güven vererek dış yatırım çekmek’ olan yeni ekonomi yönetiminin istediklerini gerçekleştirme olasılığı yüksek.

Öte yandan faizlerin piyasayı tatmin etmeyecek seviyelerde olmadığını söylesek bile burada yerel seçimlerin yaklaşıyor olmasının aşırı yüksek faiz tercih edilmemesinde etken olduğunu söylemek durumundayız. Yerel seçimlerden sonra 4 yıl boyunca bir başka seçim olmadığı hesaba katıldığında ekonomide (mevcut ekonomi bürokrasisine 2024 Mart’a kadar katlanılabilirse) sert bir daralma yaşanacağını söylemek yanlış olmayacak.

Dolayısıyla muhalefetin önerdiği senaryo gecikmeli de olsa bir süre sonra olduğu gibi hayata geçirilecek. Bu yerel seçimlerin ardından ekonominin yavaşlaması ve işsizliğin artması göze alınarak kurdaki kaybın minimize edilerek enflasyonun bastırılması, bu durumda da emekçiler açısından oldukça acı bir tablo ile karşı karşıya kalınması oldukça büyük bir olasılık.

Türkiye ekonomisi tekrar dışa açılıyor

Mevcut yönetim, şimdilik Türk lirasını ucuzlatarak ve yüksek faiz vaat ederek Türkiye’yi yabancı alımına daha cazip kılmaya çalışıyor. Bu politikanın da yukarıda aktardıklarımıza benzer bir şekilde Millet İttifakı projeleriyle uyumlu olduğunu söyleyebiliriz.

Seçimlerden önce çektiği videolardan birinde Kemal Kılıçdaroğlu, “Hesabımızı yaptık. 100 milyar dolarlık özel sektör yatırımının gelmesini sağlayacağız. Şu çok açık. Yabancı sermayenin yatırımları için Türkiye’den daha verimli başka bir ülke yok” ifadeleriyle kendi iktidarlarında yabancı yatırım için alan açılacağını vaat etmişti.

Yine millet ittifakı ekonomi kurmayları ve muhalefete yakın iktisatçılar Türkiye’de yeterli güven ortamı oluştuğunda yabancı paranın Türkiye’ye akacağını iddia etmişti. Bu noktada tabi ki Türkiye’de yabancı yatırımın zirve yaptığı 2007’den çok daha farklı bir küresel ve politik ortamın içerisinde olduğumuz gerçeğini kimse dile getirmedi.

Yine de tüm bunlara rağmen yabancı finans kuruluşlarının raporlarına bakıldığında özellikle doğrudan portföy yatırımları için yabancıların Türkiye’ye ilgisinin seçimlerden sonra arttığı görülecektir. Örneğin Wall Street’in önde gelen bankalarından Citi, faiz artırım kararı sonrası yayınladıkları notta, “Model portföyümüzde uzun dolar/TL pozisyonuna geri dönüyoruz” dedi. Kurum dolar/TL’de 30 hedefiyle üç ay vadeli alış önerdi.

Bank of America ekonomistleri ise geçtiğimiz hafta dolar/TL’nin 25’i aşması ve faizlerin yeterli seviyelere gelmesi halinde TL’de uzun pozisyon alma ve 10 yıl vadeli yerel tahvil satın alma opsiyonlarını değerlendirebileceğini belirtmişti.

Kurun bu seviyeleri geçtiği düşünülürse faizlerin dış yatırımcıyı tatmin edecek seviyelere gelmesi halinde sıcak paranın Türkiye’ye tekrardan gelmeye başlayacağını öngörmemek için şimdilik belirleyici bir neden bulunmuyor.

Dolayısıyla Millet İttifakı ekonomistlerinin iddia ettiği gibi Türkiye’de yatırımcının hukuksuzluk, otoriterlik gibi sebeplerden ötürü gelmediği tezinin yanlışlığı da görülebilir. Öte yandan doğrudan yatırımların veya sermaye yatırımlarının da uluslararası konjonktüre bağlı olarak Türkiye’ye yönelip yönelmemesinde de bambaşka parametrelerin rol oynadığını söylemek mümkün.

Sonuç

Neticesinde Türkiye’de AKP’den hazzetmeyen kitleler, ağır ekonomik sorunlara ve yoksullaşmaya karşı neoliberal iktisadın sıcak paraya bağımlı neoliberal ekonomi politikalarına mahkûm edildi. Böylece yoksul halk kesimleri merkez bankası bağımsızlığını esas alan, merkez bankasının görevlerini enflasyonla mücadeleyle sınırlı tutan, işsizliği ve eşitsizliği gündeme almayan bir ekonomik paradigma ile baş başa bırakıldı.

Faiz artırmaktan, işsizliği yükseltip ekonomiyi daraltmaktan ve dünyanın en iyi okullarında okumuş ancak birikimini halkın değil finans kapitalin hizmetine sunmuş bürokratları göreve getirmekten başka ufku olmayan muhalefetin ciddi bir alternatif sunamadığı geldiğimiz noktada iyice ayyuka çıktı.

Bu noktada muhalefetin değişim önerisinin boşa çıktığı söylenebilir. Muhalefetin milyonları AKP’nin önerdiği ve hayata geçirdiği iktisadi politikanın ötesinde ciddi bir alternatifle buluşturmadı. İçinde bulunduğumuz durumda insanların neden muhalefete oy vermesi gerektiğinin cevabı da bu durumda iyice muğlaklaşmış oldu.

Tüm bunlar göz önüne alındığında sosyalistlerin eşitlikçi, merkezi planlamayı ve kalkınmayı esas alan bir ekonomik programın temellerini tartıştırmaya başlamasının tam zamanı olduğu görülüyor. Merkez Bankası bağımsızlığını tartışmaya açan, ABD Merkez Bankası (Fed) odaklı ve para politikası merkezli iktisadi bakışı kenara atan, işsizlik ve yoksullukla koşulsuz mücadeleyi esas alan bir programı ortaya koymanın tam zamanı!

Kısa Kısa

  1. Avrupa’da bir haftada 35 uçağa sahte bomba ihbarı

    Avrupa’da bu hafta ticari uçuşları hedef alan sahte bomba ihbarları nedeniyle en az 35 uçak arandı ya da rotası değiştirildi. Bugün Prag rotasındaki en az 8 uçuş etkilendi. Fransa ise uçaklara yönelik 4 yeni tehdit aldığını açıkladı. Macaristan da üç sivil uçuşu izlemek için savaş uçaklarını havalandırdı.

  2. CHP Milletvekili Gürsel Erol'dan Erdoğan'a fon vurgunu övgüsü

    CHP Elazığ Milletvekili Gürsel Erol, AKP'li Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın fon vurgununa ilişkin tutumunu övdü. Erol "Sayın Cumhurbaşkanı son derece duyarlı. Çok acele etmeden, hemen önlemler alınmadan sakinlikle bu sürecin yönetimiyle ilgili bir iradeyi görüyoruz" ifadesini kullandı.

  3. Sarıgül so­ruş­tur­ma­sın­da yeni gelişme: Şişli Meslek Yüksekokulu'na kayyum atandı

    İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen ve ‘yurt içinde ve yurt dışında kurulan şirketler aracılığıyla kaynağı belirsiz yüksek miktarda paranın aklandığı’ iddiaları ile yürütülen soruşturmada yeni bir gelişme yaşandı. Sarıgül tarafından kurulan Şişli Meslek Yüksekokulu'na kayyum atanırken aralarında yöneticilerin, akademisyenlerin ve okul personelinin bulunduğu 11 kişi gözaltına alındı.

  4. Mekke İttifakı Meclis'ten geçti

    "Mekke Ortak Savunma Anlaşması"nın onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun teklifi TBMM'de kabul edildi. Teklife AKP, MHP ve CHP 279 kabul oyuyla destek verirken, red oyları ise 119'da kaldı. Ağustos ayında imzalanan anlaşma fiilen uygulanmaya başlamış olmasına karşın Meclis'te görüşülmesi Kasım ayını buldu. Bu kararla birlikte Suudi Arabistan'ın ya da Pakistan'ın herhangi bir saldırıya uğradığını iddia etmesi halinde Türkiye'nin de çatışma süreçlerine dahil edilmesi mümkün hale geldi.

  5. Fatma Betül Sayan Kaya tutuklandı

    Fon soruşturması kapsamında şüpheli sıfatıyla ifadesi alınan AKP'li eski bakan ve milletvekili Fatma Betül Sayan Kaya hakkında tutuklama kararı verildi. Eşi İlyas Kaya ve eski SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül ise adli kontrolle serbest bırakıldı.

Önceki gün

  1. Fatma Betül Sayan Kaya tutuklamaya sevk edildi

    Fatma Betül Sayan Kaya, eşi İlyas Kaya ve eski Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı İbrahim Ömer Gönül fon soruşturmasında savcıya ifade verdi. Fatma Betül Sayan Kaya, tutuklamaya sevk edildi.

  2. Bakan Şimşek: Listelerin açıklanmasını tercih ederim

    Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon krizine dair açıklamalarda bulundu. İsim listesinin açıklanmamasına değinen Şimşek, "Listelerin açıklanıp açıklanmamasında benim dahlim yok, ben şahsen açıklanmasını tercih ederim" dedi.

  3. Emekliye 'seyyanen zam' açıklaması

    Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, emekliliklere ilişkin düzenlemenin tüm emeklilikleri kapsayacağını belirterek “Yapılacak artış yaş ve ödenen prime göre farklılaşacak” dedi.

  4. Fransa bankasına siber saldırı: Yaklaşık 100 milyon euro çalındı

    Fransız bankası Credit Mutuel Arkea, siber korsanların düzenlediği saldırı sonucu yaklaşık 100 milyon euro çalındığını ve paranın kurtarılması için çalışmaların sürdüğünü duyurdu. Müşteri varlıklarının etkilenmediği belirtilen olayla ilgili Paris Savcılığı tarafından soruşturma başlatıldı.

  5. Afyonkarahisar'da silahlı saldırı: 7 kişi hayatını kaybetti

    Afyonkarahisar'ın İhsaniye ilçesinde iki farklı noktada 7 kişi silahla öldürülmüş halde bulundu. 2 kişi ise ağır yaralı olarak hastaneye kaldırıldı. Öte yandan Afyonkarahisar merkezde bir adreste de bir kadının silahla vurulduğu ve ağır yaralı olduğu öğrenildi.

  6. Kredi kartı borçları 3,5 trilyon liraya dayandı

    BDDK’nin 30 Ekim haftasına ilişkin verilerine göre, bireysel kredi kartı borçları bir haftada 82,1 milyar lira artarak 3 trilyon 496 milyar liraya yükseldi. Bankacılık sektöründe takipteki alacaklar ise 983,1 milyar liraya ulaştı.

  7. Almanya’dan Türkiye’de vize süreci açıklaması

    Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, Türkiye’den Almanya’ya seyahat edecek iş insanlarının vize işlemlerinin kolaylaştırılması için hazırlıkların sürdüğünü ve uygulamanın kısa sürede hayata geçirileceğini açıkladı. Wadephul, vize süreçlerini hızlandırmak amacıyla Türkiye’de yeni bir şube açılmasının da değerlendirildiğini belirtti.

  8. Merkez Bankası rezervleri düştü

    TCMB, haftalık para ve banka istatistiklerini açıkladı. Açıklanan verilere göre, 30 Ekim itibarıyla brüt döviz rezervleri 2 milyar 955 milyon dolar azalışla 56 milyar 90 milyon dolara geriledi. Altın rezervleri de 1 milyar 129 milyon dolar düşüşle 103 milyar 146 milyon dolardan 102 milyar 17 milyon dolara geriledi.

  9. Fransa'da liselilere polis müdahalesi

    Fransa'da sendikaların çağrısıyla yapılan genel grev kapsamında eğitim koşullarını protesto etmek için lise ve üniversitelerin önünde kuşatma eylemi düzenleyen öğrencilere polis müdahale etti. Sendikaların bugün için genel grev çağrısı yaptığı ülkede, hükümetin eğitim taahhütlerini yetersiz bulan öğrencilerin lise ve üniversitelerdeki kuşatma eylemleri birçok şehirde devam ediyor.

  10. İngiltere Merkez Bankası faiz artırdı

    İngiltere Merkez Bankası, politika faizini yüzde 4'e yükseltti. BoE Başkanı Andrew Bailey, faiz kararına ilişkin "Bugünkü faiz artışı, kaçınılmaz olarak uzun bir faiz artırımı sürecinin ilk adımı olarak görülmemeli. Ancak Ortadoğu'daki çatışma sona ermediği sürece, bunun son faiz artışı olması da pek olası görünmüyor" değerlendirmesinde bulundu.

  11. Muhittin Böcek ve oğlunun tutukluluğuna devam kararı

    Antalya Büyükşehir Belediyesi'ne yönelik 'rüşvet' ve 'yolsuzluk' iddiasıyla başlatılan soruşturması kapsamında tutuklanıp, belediye başkanlığı görevinden uzaklaştırılan Muhittin Böcek'in de aralarında olduğu 2'si tutuklu 50 sanığın yargılandığı davanın 6. duruşması görüldü. Mahkeme heyeti, Muhittin Böcek ve oğlu Gökhan Böcek'in tutukluluk halinin devamına hükmetti. Bir sonraki duruşmanın karar duruşması olması bekleniyor.

  12. İran Deniz Kuvvetleri: Hürmüz'de mayına çarpan 2 tanker alev aldı

    İran Deniz Kuvvetleri, Hürmüz Boğazı'nın doğusundaki güvensiz bölgede 2 petrol tankerinin deniz mayınlarına çarparak alev aldığını bildirdi. Açıklamada, tankerlerin denizcilik uyarılarını dikkate almadığı öne sürüldü; ülke ve can kaybı bilgisi verilmedi.

  13. Bahçelievler'de iş cinayeti: Göçüğün altında bir işçinin cansız bedenine ulaşıldı

    İstanbul Bahçelievler'de bir inşaatın temeli kazılırken göçük meydana gelmiş, 2 işçi toprak altında kalmıştı. İşçilerden birisi yaralı olarak kurtarılabilirken diğeri ise hayatını kaybetti.

  14. Havacılık devi KLM, 5 bin kişiyi işten çıkartıyor

    Hollandalı havayolu KLM, küresel istikrarsızlık, yüksek yakıt fiyatları ve havacılık sektörü üzerindeki artan baskılar nedeniyle 5 bin kişiyi işten çıkaracağını duyurdu. Bu durum, KLM bünyesindeki pozisyon sayısının yaklaşık yüzde 15 azaltılması anlamına geliyor. İşten çıkarmalarla ve küçülmeyle şirketin yıllık kazancının 1 milyar euro artmasının hedeflendiği ileri sürüldü.

  15. İmbat Madencilik işçileri TKİ önünde eylemde

    Manisa Soma’daki İmbat Madencilik’te çalışan madenciler, aylardır ödenmeyen maaşları ve TİS alacakları için TKİ binası önünde eylem başlattı.⁠ İşçiler baretlerini dizerek oturma eylemi yaptı. Bağımsız Maden İş Sendikası, ücretlerin düzenli ödenmesini, bayram ve prim alacaklarının verilmesini, çalışma koşullarının iyileştirilmesini ve İSİG denetiminin işçilere açılmasını istedi. Sendika, “TKİ ve İmbat, batık Torku’yu işaret ediyor. Bu oyuna gelmiyoruz” açıklamasında bulundu.

  16. Eskişehir'de Arçelik-Beko fabrikasında işçi kıyımı sürüyor

    Eskişehir'de yer alan ve Arçelik-Beko ürünlerinin üretildiği fabrikada yeni işten çıkarmaların olacağı iddia edildi. Fabrika'da Ekim ayında siparişlerdeki düşüşler gerekçe gösterilerek 600 çalışan işten çıkarılmıştı. Yeni ekleneceklerle birlikte çıkarılan işçilerinin sayısının 800'ü bulması bekleniyor.

  17. Bahçelievler'de inşaat göçtü, 2 kişi göçük altında kaldı

    İstanbul Bahçelievler'de bir inşaatın temeli kazılırken göçük meydana geldi. 2 kişi toprak altında kalırken göçük altında kalanların kimliklerine dair henüz bir açıklama yok. Arama kurtarma çalışmaları sürüyor.

  18. Erdoğan: 8 Kasım'da Azerbaycan'a gideceğim

    Cumhurbaşkanı Erdoğan, Güney Kore dönüşü uçakta açıklamalarda bulundu. Azerbaycan'la yaşanan gerilime değinmeyen Erdoğan bu ülkeyi ziyaret edeceğini belirterek, "8 Kasım’da Azerbaycan'ın Zafer Günü var. Ben de, fevkalade bir durum söz konusu olmazsa, 8 Kasım günü bir Azerbaycan ziyareti yapmayı düşünüyorum" dedi. Çözüm süreci ile ilgili de konuşan Erdoğan, "Silah bırakmanın tam anlamıyla gerçekleşmesi, tespit ve teyit süreçlerinin tamamlanması ile yeni aşamaya geçeceğiz" dedi.

  19. Numan Kurtulmuş'tan açıklama: "Bir önceki süreç terör ve savaş baronları bu sorunun devam etmesini istediği için sonuç vermedi"

    AKP'li TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş katıldığı bir programda "Sayın Cumhurbaşkanımızın 2013-2014'te çok ciddi çabalarına rağmen sürecin akamete uğradığını da gayet iyi biliyoruz" ifadelerini kullandı. Konuşmada gerekçe olarak "eski Türkiye'nin bazı derin unsurları" ile "terör ve savaş baronları" işaret edildi. Öte yandan Erdoğan, bir önceki çözüm sürecinin bitmesinin ardından "Çözüm sürecini buzdolabına koyduk" ve "O iş bitmiştir, o işi gömdük" ifadelerini kullanmıştı.

  20. Fatma Betül Sayan Kaya yeniden adliyede

    AKP'li eski bakan Fatma Betül Sayan Kaya ve eşi İlyas Kaya, fon soruşturması kapsamında ifade vermek üzere Çağlayan Adliyesi'ne geldi. Kaya çifti, adliyeye girişi sırasında gazeteciler tarafından kendilerine sorulan "163 milyon lirayı nereden temin ettiniz" sorusuna yanıt vermediler.

  21. Antalya'da 11-12 Kasım'da eğitim uzaktan

    Antalya'da COP31 İklim Zirvesi'nin gerçekleşeceği 11-12 Kasım'da yüz yüze eğitim gerçekleşmeyecek. Antalya Valiliği tarafından yayımlanan genelgeye göre bu tarihlerde Aksu, Döşemealtı, Konyaaltı, Kepez, Manavgat, Muratpaşa ve Serik ilçelerinde eğitim uzaktan gerçekleşecek.

  22. ABD'den yeni İran yaptırımları: Kapsamda Türkiye'den bir şirket de yer alıyor

    ABD Hazine Bakanlığı, İran'ın "gizli filosu"nu desteklediği iddiası ile Hindistan merkezli bir organizasyonu hedef aldığını açıkladı. Açıklamaya göre yaptırım listesine alınan şirketler arasında Türkiye'den Fugo Yer Hizmetleri A.Ş. de yer alıyor. Hazine Bakanı Scott Bessent ise konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı: "Daha önce birçok kez söylediğimiz gibi, ya bizdensiniz ya da bize karşı."

  23. İsrail devlet te­le­viz­yo­nun­dan ABD casus uçağı iddiası

    İsrail devlet televizyon Kan'da yer alan habere göre ABD Ortadoğu'ya bir casus uçağı gönderdi. Gönderilen stratejik casus uçağının RC-135U Combat Sent tipi olduğu ve ABD ordusunun envanterinde yalnızca iki adet bulunduğu iddia edildi.

  24. Mekke Anlaşması teklifinin birinci maddesi Meclis'te kabul edildi

    Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan ‘Mekke Anlaşması’nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifinin birinci maddesi TBMM Genel Kurulu’ndan geçti.

✓