MÜSİAD istiyor, MEB yapıyor: Zorunlu eğitim hedefte

MÜSİAD Genel Başkanı Burhan Özdemir’in zorunlu eğitim karşıtı açıklamaları, AKP’nin çocuk işçiliğini yaygınlaştıran politikalarının sermayeyle tam bir uyum içerisinde gerçekleştirildiğini gösterdi. Bugün Yeni Şafak’ta yayınlanan bir röportajda1, Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Genel Başkanı Burhan Özdemir tarafından zorunlu eğitimin istihdama engel olduğu öne sürüldü.

14:59 3 dk okuma

MÜSİAD Genel Başkanı Burhan Özdemir’in zorunlu eğitim karşıtı açıklamaları, AKP’nin çocuk işçiliğini yaygınlaştıran politikalarının sermayeyle tam bir uyum içerisinde gerçekleştirildiğini gösterdi.

Bugün Yeni Şafak’ta yayınlanan bir röportajda[1], Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Genel Başkanı Burhan Özdemir tarafından zorunlu eğitimin istihdama engel olduğu öne sürüldü. Röportajda patronların, özellikle sanayi bölgelerinde çalışan bulmakta zorlandığı, bunun temel nedenlerinden birinin ise 12 yıllık zorunlu eğitim olduğu iddia ediliyor. 12 yıllık kesintisiz eğitim sistemini “çok yanlış bir uygulama” olarak niteleyen Özdemir, zorunlu eğitimin ülkeye herhangi bir faydası olmadığını söylemekten de çekinmedi.

MÜSİAD Genel Başkanının zorunlu eğitime dair yaptığı açıklamalar, çocuk işçiliğini yaygınlaştıran MESEM projesiyle birlikte düşünüldüğünde karanlık bir tablo. Yakın zamanda yayınladığımız bir yazıda da MESEM programı kapsamında Savunma Sanayi Başkanlığı ile yapılan bir protokole dikkat çekmiştik.[2] MEB ile Savunma Sanayii Başkanlığı arasında imzalanan protokolle, 13 pilot meslek lisesinde öğrenciler savunma sanayii için “nitelikli iş gücü” olarak yetiştirilmesine karar verilmişti. Sermaye çevreleri, gençleri erken yaşta işgücüne katma hedefini “nitelikli istihdam” söylemleriyle pazarlarken, liseliler ve hatta ortaokul öğrencileri güvencesiz koşullarda çalıştırılıyor.

Kamunun kaynakları şirketlere veriliyor

Milli Eğitim Bakanlığı’nın son yıllarda yaygınlaştırdığı Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) ve sermayeye entegre okullar, çocuk emeğinin sömürüsünü büyütüyor 2023-2024 eğitim öğretim yılında 385 bini aşkın öğrencinin kayıtlı olduğu MESEM’lerde öğrenciler haftada sadece bir gün okula giderken, dört gün boyunca işyerlerinde çalışıyor. MEB’in 2024’te pilot olarak uygulamaya başladığı “Mesleki Ortaokul” projesi ise sömürüyü ortaokullara kadar indirmeye çalışıyor. Çocuklar 7. sınıfta atölyeye, 8. sınıfta ‘mesleğe’ yönlendiriliyor.

Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in övgüyle bahsettiği, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın da imzasını taşıyan MESEM, çocuk işçiliğini kurumsallaştırmaya çalışıyor. 2023-2024 eğitim öğretim yılında MESEM kapsamında çalıştırılan en az 12 çocuk iş cinayetlerinde hayatını kaybetti. 2025’in yalnızca ilk dört ayında ise bu sayı 23’e ulaştı. Bu ayın başında ise Mersin Silifke’de Ankara Erkunt Mesleki Eğitim Merkezinden kampa gelen iki öğrenci hayatını kaybetmişti.[3]

MESEM kapsamında çalışan öğrencilerin maaşları ve sigortaları kamu kaynaklarından karşılanıyor. 12. sınıfta asgari ücretin yarısı kadar maaşla işyerlerinde çalışan bu öğrencilerin ücretlerini devlet ödüyor. Patronlar ise emeğe para vermekten kaçınmakla kalmıyor, aynı zamanda kamudan milyarlarca liralık teşvik alıyor. Sadece 2025’in ilk dört ayında, işsizlik sigortası fonundan patronlara 10,3 milyar TL ödendi. Bu rakam, 2024 yılında 22 milyar TL, 2023 yılında ise 38,6 milyar TL idi. Yani MESEM’in yalnızca son 2,5 yıldaki kamuya maliyeti toplam 70,9 milyar TL’yi buldu.[4]

Bakanın desteği tam

Geçtiğimiz yılın sonlarına doğru katıldığı AKP Batman Merkez İlçe 8. Olağan Kongresi’nde Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, Cumhuriyet ve laiklik karşıtı söylemlerde bulunmuştu. Laikliği “Türkiye’ye özgü, kendi icat ettiğin laiklik kavramının dayatılması” olarak tanımlamıştı.[5] Başında bulunduğu Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda her yıl artan zorunlu din derslerine, çocukların sistemli biçimde imam hatip okullarına yönlendirilmesine ve ÇEDES projesiyle birlikte tarikatların okullara sokulmasına dair tek bir kelime etmemişti. Bunun yanında bakan koltuğuna oturduğu süre boyunca karma eğitimi de birçok konuşmasında hedef almaktan çekinmedi.

Tekin, yalnızca tarikatlara sunduğu sınırsız destekle ve gericiliğiyle değil, sermayenin taleplerine yoğun desteği ile de AKP’nin sınıf karakterini yansıtıyor. Bugün MÜSİAD Genel Başkanının yaptığı açıklamalara benzer açıklamaları yakın zamanda Yusuf Tekin de yapmış, on iki yıllık zorunlu eğitimi tartışmaya açmıştı. Bu yılın Mayıs ayında AKP TBMM Grup Toplantısı öncesi soruları yanıtlayan Tekin, “İş dünyası ara eleman bulmakta zorlanıyor” diyerek 12 yıllık zorunlu eğitim tartışmalarına değinmiş ve patronların sesi olmuştu.[6]

Çıkış nerede?

Bir karanlık yaratılmaya çalışılıyor. Patronların ve tarikatların eğitim bakanı Tekin’in bu karanlıkta gerek MÜSİAD’ıyla gerek başka sermaye unsurlarıyla gerekse tarikatlarla aktif bir role soyunduğu da ortada. MESEM programı ve MÜSİAD Genel Başkanı Burhan Özdemir’in açıklamaları, çocukların eğitim hakkını gasp ederek onları erken yaşta sömürü çarklarının içine itiyor. Patronlar kârlarını arttırsın diye çocukları güvencesiz işlerde çalışmaya sürüklüyorlar. Eğitim gibi toplumsal niteliği olan bir alanın niteliğini sermayenin talepleri belirliyor. Buna mahkûm değiliz. Bize dayatılan bu karanlıktan laik, bilimsel ve kamucu eğitim için mücadeleyi büyüterek kurtulacağız.

Notlar:

Kısa Kısa

Önceki gün

  1. ABD’de bu kez bankacılık sistemi aksadı

    ABD’de JPMorgan Chase, Bank of America, Wells Fargo ve U.S. Bank müşterileri internet bankacılığında sorun yaşadı. Downdetector’a düşen bildirimlere göre ödeme ağı Zelle de etkilendi. Chase sözcüsü, sorunun siber değil teknik olduğunu, bazı işlemlerin gecikmeli tamamlandığını ancak müşterilerin hesaplarına erişebildiğini söyledi. Kesinti, Microsoft’un yaklaşık 20 saat süren arızası ve cuma günü uçuşları durduran hava trafik sistemi arızasının ardından geldi.

  2. AKP’li Baykan’dan fon vurgunu yorumu: “İçimizdeki beyinsizler yüzünden bizi helak etme”

    Fon vurgunu soruşturmasına partisinin Konya İl Başkanlığı toplantısında değinen AKP Konya Milletvekili Mehmet Baykan, bir ayete atıfla “Ya Rabbi, içimizdeki beyinsizlerin yüzünden bizi helak etme” dedi. Partisinin bir imtihandan geçtiğini söyleyen Baykan, “sözüm ona bizden görünenlerin, hareketin içine sızmış olanların” hatalarını sonuna kadar eleştireceklerini savundu.

  3. Kılıçdaroğlu, Saadet Partisi lideri Mahmut Arıkan ile görüştü

    Butlan CHP'si Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan ile Ankara'daki CHP Genel Merkezi'nde bir araya geldi. Kılıçdaroğlu'nun makamında gerçekleşen görüşme yaklaşık 50 dakika sürdü. Görüşmede ele alınan konulara ilişkin açıklama yapılmadı. 2023 seçimlerinde CHP ve Saadet Partisi, Altılı Masa ittifakı kapsamında birlikte hareket etmiş, aralarında Mahmut Arıkan'ın da bulunduğu 10 Saadet Partili aday CHP listelerinden milletvekili seçilmişti.

  4. Büyükçekmece Belediyesi davasında bir sanık tahliye edildi, dört sanığın tutukluluğu sürecek

    Büyükçekmece Belediye Başkanı Hasan Akgün'ün de aralarında bulunduğu 5'i tutuklu 31 sanığın yargılandığı davanın üçüncü duruşması İstanbul 27. Ağır Ceza Mahkemesinde görüldü. Ruhsat işlemleri, bağış uygulamaları ve rüşvet iddialarının ele alındığı duruşmada mahkeme, sanıklardan Adem Çukur'un tahliyesine karar verdi. Hasan Akgün, Belediye Başkan Yardımcısı Ömer Kazancı, Büyükçekmece Basketbol Spor Kulübü Başkanı Osman Yeşilgül ve Mehmet Kılıç'ın tutukluluk hallerinin devamına hükmedildi.

  5. Trump, Şi Cinping ve Putin ile üçlü zirve için Asya turuna çıkıyor

    ABD Başkanı Donald Trump, Filipinler ve Çin'i kapsayan Asya ziyaretine başlıyor. Trump'ın Çin'de, Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile nükleer silahlar konusunda üçlü bir zirve gerçekleştirmesi planlanıyor. Görüşme, üç ülkenin liderlerini ilk kez bu formatta bir araya getirecek. Trump ayrıca Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ile görüşebileceğini ve Ukrayna'daki savaşı da gündeme getirmek istediğini açıkladı.

  6. Sarıgül so­ruş­tur­ma­sın­da 9 kişi hakkında tutuklama talebi

    Erzincan Milletvekili Mustafa Sarıgül ve ailesine yönelik kara para aklama iddiaları kapsamında yürütülen soruşturmada yeni bir gelişme yaşandı. Gözaltına alınarak İstanbul Adliyesi'ne sevk edilen 15 şüpheliden 9'u tutuklama, 6'sı ise adli kontrol talebiyle sulh ceza hakimliğine sevk edildi. Şüpheliler arasında Yeniden Refah Partisi'nin eski Yenimahalle Belediye Başkan Adayı Gamze Kılınç Büyük de bulunuyor.

  7. Beyoğlu Belediye Başkan Vekili Sefer Karaahmetoğlu, CHP'den istifa etti

    Beyoğlu Belediye Başkanı İnan Güney'in tutuklanarak görevden uzaklaştırılmasının ardından başkan vekilliğine seçilen Sefer Karaahmetoğlu, CHP üyeliğinden istifa ettiğini açıkladı. Karaahmetoğlu, parti içindeki tartışma ve ayrışmaların belediye çalışmalarını olumsuz etkilediğini savunarak mevcut parti yapısı içinde görevini gerektiği gibi yerine getirebileceğine dair inancını kaybettiğini belirtti.

  8. Fon vurgununda yeni iddialar: AKP Milletvekili Çiğdem Karaaslan’ın eşinin ve kardeşinin bağlantıları gündemde

    Yeni Parti Milletvekili Ümit Özlale, AKP Milletvekili Çiğdem Karaaslan’ın eşi Direnç Karaaslan’ın, tutuklu Tera patronu Emre Tezmen’le aynı kullanıcı numarasıyla saniyeler arayla Tera sistemine kaydedildiğini açıkladı. Özlale, Karaaslan’ın kardeşi Halil Gökhan Özkal’ın da fon soruşturmasında adı geçen Ünsal Ban’la 2022'de Londra’da şirket kurduğunu belirtti. Karaaslan ise X’ten “Benim ve ailemin gündemdeki fonlarda herhangi bir hesabı veya işlemi asla yoktur” yanıtını verdi.

  9. Erdoğan: Muhalefet gençleri siyasi faaliyetleri için ucuz iş gücü olarak görüyor

    AKP Gençlik Kolları Üniversiteli Gençlik Buluşması'nda konuşan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan "Muhalefet gençleri siyasi faaliyetleri için ucuz iş gücü olarak görürken, biz gençleri siyasetin bizatihi aktörü olarak görüyoruz. Yeni bir dünya kurulurken 'Merkez ülke Türkiye' iddiamızı ete kemiğe sizler büründüreceksiniz" ifadelerini kullandı.

  10. ABD basını: Mossad, İranlı generali İstanbul’da kaçırıp öldürdü

    The New York Times’ın eski ABD’li yetkililere dayanan haberine göre, 2006'da İstanbul’da bir otelden kaybolan İran’ın eski Savunma Bakan Yardımcısı Alireza Asgari’yi Mossad kaçırdı. İddiaya göre general, İsrailli havacı Ron Arad hakkında haftalarca teknede sorgulandı, ardından öldürülüp Karadeniz’e atıldı.

  11. Menzil’de miras kavgası sokağa taştı: Mübarek Elhüseyni Uşak ve Alaşehir’de protesto edildi

    Menzil tarikatında eski şeyh Abdülbaki Elhüseyni’nin ölümünün ardından oğulları arasında başlayan miras ve vakıf malı kavgası sokaklara taştı. Tarikatın Semerkand kolunun başındaki Mübarek Elhüseyni, Uşak ve Alaşehir ziyaretlerinde kendisine tepkili müritlerin “Binlerce kişinin hakkını yediniz” pankartlarıyla karşılandı. Rakip kardeş Saki Elhüseyni’ye bağlı Serhendi Vakfı ise olaylarla ilgisi olmadığını öne sürdü.

  12. Ali Emre Ballı’nın ölümüne ilişkin dosya İstanbul Başsavcılığı’na gönderildi

    Fon soruşturmasında adı geçen Ali Emre Ballı’nın 6 Ekim’de Çekmeköy’de boş bir arazideki otomobilde ölü bulunmasına ilişkin soruşturma el değiştirdi. Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı, dosyayı yetkisizlik kararıyla İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderdi. Soruşturma kapsamında otopsi raporu ve baz kayıtlarının istendiği öğrenildi.

  13. Sarıgül ailesine yönelik soruşturmada 15 şüpheli adliyede

    İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın Sarıgül ailesine yönelik yürüttüğü “suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama” soruşturmasında 17 şüpheli hakkında örgüt üyeliği, aklama ve rüşvet suçlamalarıyla gözaltı kararı verildi. Gözaltına alınan 15 şüpheli, emniyetteki işlemlerinin ardından İstanbul Adalet Sarayı’na sevk edildi.

  14. Jensen Huang, ABD Kongresi’nde ifade verecek

    12 Kasım’da görevinden ayrılan eski Nvidia CEO’su Jensen Huang, Çin’e yönelik ihracat kısıtlamalarının ihlal edildiği iddiaları kapsamında Temsilciler Meclisi komitelerinde kapalı oturumda ifade vermeyi kabul etti. Bilgiyi Çin Özel Komitesi Başkanı John Moolenaar CBS News’e doğruladı.

  15. Fatih Altaylı, HABAŞ patronunu savundu

    Fatih Altaylı, 19 işçinin hayatını kaybettiği HABAŞ Aliağa fabrikasındaki patlamaya ilişkin yazısında, medyanın Başaran’a linç kültürüyle yaklaştığını öne sürdü. Başaran’ın yalıda ev hapsine ilişkin eleştirilere tepki gösteren Altaylı, "Türkiye’nin en zenginlerinden biri gecekonduda mı kalsın?" dedi.

  16. Akit TV’de yerel seçimlerin kaldırılması çağrısı yapıldı, 12 Eylül övüldü

    Akit TV’de yayınlanan “Erkan Tan ile Konuşalım” programında konuk Ece Sevim, belediyelerin neden siyasi partilerce yönetildiğini anlamadığını söyleyerek yerel seçimlerin kaldırılmasını önerdi. Sunucu Erkan Tan da 12 Eylül darbesiyle belediye başkanlarının görevden alınıp yerlerine kaymakam atanmasını örnek göstererek bunun “müthiş bir hizmet” olduğunu öne sürdü.

  17. ABD, Ortadoğu’ya üçüncü uçak gemisini gönderiyor

    New York Times’ın bir askeri yetkiliye dayandırdığı habere göre, USS Theodore Roosevelt uçak gemisi birkaç gün içinde Ortadoğu’ya ulaşarak bölgedeki diğer iki ABD uçak gemisine katılacak. Sevkiyat, Trump’ın Washington’un artık Tahran’la bir anlaşmaya ihtiyaç duymadığını söylemesinin ardından geldi. Pentagon ve CENTCOM’dan henüz resmi açıklama yapılmadı.

  18. Arhavi’de KYK yurdunda 300 öğrenci üç haftadır soğukta

    ANKA’nın haberine göre, Artvin’in Arhavi ilçesindeki KYK’ye bağlı Nedime Lütfiye Günal Öğrenci Yurdu’nda üç haftadır kaloriferler yanmıyor, yurtta kalan yaklaşık 300 üniversite öğrencisi sıcak suya erişemiyor. Elektrikli ısıtıcı kullanımına izin verilmeyen yurtta öğrenciler, vize haftasında battaniyelere sarılarak ders çalıştıklarını söylüyor.

  19. Eğitim-İş Genel Başkanı Kadem Özbay, YENİ Parti PM’ye seçilince görevinden ayrıldı

    Eğitim-İş, YENİ Parti Parti Meclisi üyeliğine seçilen Genel Başkan Kadem Özbay’ın genel başkanlık görevinden ve sendika üyeliğinden ayrıldığını duyurdu. Sendika, kamu emekçilerinin siyaset yapma hakkını savunduğunu belirterek Özbay’a teşekkür etti. Sendikanın tüzük gereği yeni görev dağılımına gideceği bildirildi.

  20. Sıradaki NATO zirvesi Arnavutluk’ta

    NATO, bu yıl Türkiye’de düzenlenen zirvenin ardından bir sonraki zirvenin Arnavutluk’ta yapılacağını duyurdu. Zirvenin tarihi henüz belirlenmedi; Arnavutluk Başbakanı Edi Rama toplantının 2028'de yapılabileceğini söyledi. ABD'nin zirvelerin iki yılda bir düzenlenmesini istediği belirtildi.

✓