Hukuk fakültelerinde nitelik tartışması: Baraj krizi

Türkiye’de hukuk fakültelerinin sayısındaki kontrolsüz artış, akademik kadro yetersizliği ve fiziki altyapı eksikliği, hukuk eğitiminin niteliğinde ciddi bir erozyona yol açtı. Baraj düzenlemeleri veya kontenjan düşürme gibi adımlar, yalnızca yüzeydeki sorunları geçici olarak hafifletiyor.

21:31 4 dk okuma

Türkiye’de hukuk fakültelerinin sayısındaki kontrolsüz artış, akademik kadro yetersizliği ve fiziki altyapı eksikliği, hukuk eğitiminin niteliğinde ciddi bir erozyona yol açtı. Baraj düzenlemeleri veya kontenjan düşürme gibi adımlar, yalnızca yüzeydeki sorunları geçici olarak hafifletiyor.

Bu yıl Ocak ayında alınan karar ile Hukuk Fakültesine giriş barajı 125 binden, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) kararıyla 100 bine çekildi. Yeni baraj, 6 Şubat’ta YÖK kılavuzuna girdikten sonra uygulanmaya başlanacaktı. Ancak geçtiğimiz günlerde Danıştay, konuya ilişkin yeni bir karar verdi. Kararla birlikte 2025 yılı YKS tercihlerinde uygulanacak olan 100 bin barajı hakkında yürütmenin durdurulması istendi. Böylelikle eski baraj olan 125 bin tekrar uygulamaya kondu.[1]

Devam eden endişeler

YKS tercih döneminde açıklanan YÖK kılavuzunda, çoğu hukuk fakültesinin kontenjanının düşürüldüğü görüldü.[2] Kontenjanların daraltılması, bazı çevrelerce hukuk fakültelerindeki eğitim niteliğinin artırılmasına yönelik olumlu bir adım olarak değerlendirilse de; geçtiğimiz yıl uygulanmaya başlayan Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı (HMGS) ve bu yıl barajın düşürülmesinin ertelenmesi haberleri, hukuk eğitimiyle ilgili endişelerin devam ettiğini gösteriyor.

İdeo Medya’nın daha önce derlediği HMGS’deki Başarısızlığın Gösterdikleri başlıklı haberde, hukuk fakültelerinde yaşanan nitelik kaybının nedenleri ele alınmıştı.[3] HMGS’nin nisan ayındaki başarı oranının yalnızca %23 olması, hukuk mezunlarını derin bir umutsuzlukla baş başa bırakırken; adaletin, eşitliğin ve liyakatin temeli olması gereken hukuk fakültelerinin alarm verdiğini bir kez daha ortaya koydu.

Tartışma yaratan kura töreni

2025 yılının başlarında gerçekleşen Hakim ve Savcı Kura Töreni, mezun hukukçuların karşı karşıya olduğu liyakat sorununu bir kez daha gündeme taşıdı. Beştepe Millet Kongre ve Kültür Merkezinde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımıyla gerçekleşen törende AKP Grup Başkanvekili Özlem Zengin, Erdoğan’a şu sözlerle seslendi:

“Sayın Cumhurbaşkanım, kurada hemen göremeyeceğiz ama benim yeğenim Arif Dağhan’ın adını da telaffuz etmek istiyorum. Benim yeğenim, hiç olmazsa size bir selam versin. Kurada da adını görürüz.”[4]

Arif Dağhan ise ayağa kalkarak Erdoğan’a kendini tanıttı. Bir ay geçmeden olay hakkında yapılan sosyal medya paylaşımlarına soruşturma başlatıldığı öğrenildi.

Hukuk fakültelerinin geleceği: Avukat Yasin Gökberk Çınar anlatıyor

Söz konusu gelişmeleri ve hukuk fakültelerindeki nitelik sorununu Avukat Yasin Gökberk Çınar ile konuştuk.

Türkiye’de hukuk fakültelerinin durumunu nasıl görüyorsunuz?

Av. Yasin Gökberk Çınar: Mevcut sorunu birkaç başlık altında incelemek ve nitel-nicel verilerden hareket etmek gerekir. Bu sorun, basit bir karşı çıkıştan ibaret değil.

AKP iktidarı, 2006 yılı itibarıyla üniversite sayısını ve kontenjanlarını artırma hedefiyle harekete geçti. Üniversite mezun sayısını artırmak, her ile üniversite kurmak gibi hedefler, üniversitenin asli amacından bağımsızdı. Asıl amaç, kentlerde ticari hareketliliği artırmak ve işsizliği azaltmaktı. Ancak bu yaklaşım, içerikten yoksun ve sonuç odaklı bir politika olarak kaldı.

Gelinen noktada, üniversite enflasyonu ve mezun sayısındaki hızlı artış, hukuk fakültelerini de derinden etkiledi. Fiziksel ve akademik yeterlilik hazırlığı yapılmadan hukuk fakültesi kontenjanları artırıldı; var olan üniversitelere hukuk fakülteleri açıldı ve yeni üniversiteler kurularak fakülte sayısı hızla yükseldi.

Bu artış hukukçuların niteliğini nasıl etkiledi?

Çınar: Her yıl artan mezun sayısıyla birlikte fakültelerin içi boşaldı, eğitimin niteliği düştü. Bu “hukuk fakültesi enflasyonu” giderek büyüyor ve başta avukatlar olmak üzere tüm hukukçuların niteliksizleşmesine yol açıyor.

Durum öyle bir hal aldı ki yeterli akademik kadroya sahip olmayan, bilimsel bilgi üretmeyen, teknik hukuk öğretiminden ibaret fakülteler, hukukçuluğu yalnızca bir kanun teknikerliğine indirgedi. Temel hukuki tartışmalar geri plana itildi; felsefe, siyaset bilimi ve sosyoloji gibi alanlar eğitimden dışlandı.

Akademik kadro yetersizliği ne boyutta bir sorun?

Çınar: Çok ciddi bir sorun. Fakülte ve kontenjan artışı ile akademisyen artışı arasındaki dengesizlik büyük bir açık yarattı. Akademik teamüller ve gelişim süreci dikkate alınmadan yapılan kadrolaşma, eğitimi sıradan ve niteliksiz hale getirdi.

Hukuksuz biçimde ihraç edilen akademisyenler de süreci olumsuz etkiledi. Hatta hukuk alanında üretim yapması beklenen fakültelere, veterinerlik, ilahiyat veya iktisadi-idari bilimler mezunları dekan olarak atandı. Akademik planlama eksikliği, hukuk fakültelerinin temel sorunlarından biri haline geldi.

Barajın düşürülmesi kararını nasıl değerlendiriyorsunuz?

Çınar: Barajın düşürülmesi, sınava hazırlık sürecinin ortasında alındığı için hukuki öngörülebilirlik ilkesini ihlal etti. Nitekim Danıştay 8. Dairesi de 2025 yılı YKS’yi kapsayacak şekilde düzenlenmesini gerekçe göstererek yürütmeyi durdurma kararı verdi.

Ancak meseleyi yalnızca baraj üzerinden tartışmak eksik olur. Fakülte sayısı ve kontenjanlardaki kontrolsüz artış, sorunların temel nedenidir. Baraj uygulaması, kaynağa dokunmayan yüzeysel bir çözümdür.

Kontenjanların azaltılması yeterli olur mu?

Çınar: Kontenjanların azalması, sorunun çözümü açısından değerli bir adım ama tek başına yeterli değil. Önceden var olan kontenjanlar, akademik ve fiziki imkanlarla uyumsuzdu.

Asıl yapılması gereken, yetersiz akademik kadroya sahip, fiziki imkanları sınırlı ve hukuk eğitimini yalnızca teknik bilgi aktarımına indirgeyen fakültelerin kapatılmasıdır. Fakülte sayısı azaltılmadan, eğitim niteliği kalıcı biçimde yükseltilemez.

Sonuç

Türkiye’de hukuk fakültelerinin sayısındaki kontrolsüz artış, akademik kadro yetersizliği ve fiziki altyapı eksikliği, hukuk eğitiminin niteliğinde ciddi bir erozyona yol açtı. Baraj düzenlemeleri veya kontenjan düşürme gibi adımlar, yalnızca yüzeydeki sorunları geçici olarak hafifletiyor.

Avukat Yasin Gökberk Çınar’ın da belirttiği gibi, sorunların kaynağına inmeden ve köklü bir değişiklik yapılmadan, nitelikli hukukçular yetiştirmek mümkün değil.

https://medyascope.tv/2025/08/09/hukuk-fakultesi-baraji-kac-oldu-ilk-100-bin-sarti-durduruldu/

https://share.google/o7N25alELklYgbnv3

https://share.google/QFHjyCJ0wglh81BVW

https://share.google/WH2t64lb54ImPSI3v

Kısa Kısa

Önceki gün

  1. Nvidia'nın eski CEO'su Jensen Huang, göreve dönmeyi de­ğer­len­di­ri­yor

    Financial Times'ın haberine göre, 12 Kasım'da Nvidia CEO'luğundan istifa eden Jensen Huang, görevine geri dönme olasılığını yakın çevresiyle görüşüyor. Huang, Çin adına casusluk yaptığından şüphelenilen bir kadınla ilişkisi olduğunun ortaya çıkmasının ardından istifa etmişti. Ancak casusluk iddiası bağımsız olarak doğrulanmış değil.

  2. Ali Babacan, KKTC Cumhurbaşkanı Erhürman ile görüştü

    DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, Lefkoşa'da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile bir araya geldi. Babacan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, görüşmede Birleşmiş Milletler öncülüğünde yürütülen müzakere sürecini ve ekonomideki gelişmeleri ele aldıklarını belirtti. Görüşmenin verimli geçtiğini ifade eden Babacan, Erhürman'a misafirperverliği için teşekkür etti.

  3. SPK'den tasfiye edilen fonların hisse satışlarına ilişkin açıklama

    SPK, kapatılma sürecindeki yatırım fonlarının ellerinde bulunan şirket hisselerinin nasıl satılacağına ilişkin açıklama yaptı. SPK, bu hisselerin topluca borsada satışa çıkarılmasının fiyatlarda düşüşe yol açabileceğini belirtti. Bu nedenle hisselerin, borsada satışa sunulmadan, ilgili şirketlere son kapanış fiyatı üzerinden satılmasına imkan tanındığını duyurdu.

  4. İran: Hürmüz Boğazı'nda iki petrol tankeri mayına çarptı, biri battı

    İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nın güneyinde iki petrol tankerinin deniz mayınlarına çarparak alev aldığını duyurdu. Açıklamada, tankerlerin izin verilmeyen bir güzergahı kullanmaya çalıştığı öne sürüldü. İki milyon varilden fazla ham petrol taşıyan süper tankerlerden birinin Basra Körfezi'nin güneyinde yanarak battığı belirtildi. Gemilerin kimlikleri ve mürettebatın durumuna ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

  5. Seçimi kaybedip ABD’ye kaçan Bolsonaro, kalıcı oturum izni isteyecek

    Devlet başkanlığı seçimini kaybettikten sonra ülkesini terk eden Brezilyalı siyasetçi Flavio Bolsonaro, ABD’de ailesiyle birlikte kalıcı oturum izni almak istediğini açıkladı. Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu, siyasi çalışmalarını ABD’den yöneteceğini söyledi.

  6. Bakan Şimşek’ten fon vurgunu açıklaması: Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz

    Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon vurgunu sonrası TMSF’de oluşturulan iade ve geri kazanım hesabında bugüne kadar 35,6 milyar liralık birikim olduğunu, büyük kısmının fonlara aktarıldığını söyledi. Şimşek, “2,6 milyar liralık bir kısmı nakit olarak duruyor. Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz” dedi.

  7. Orban’ın eski bakanına operasyon: 20 milyon dolar nakit ele geçirildi

    Macaristan’da Viktor Orban döneminin bakanlarından Miklos Sesztak’a yönelik yolsuzluk soruşturmasında ormanlık alanlara gömülmüş, depo ve konutlara saklanmış 20 milyon dolarlık nakit ele geçirildi. Paranın beş makineyle sayılması sekiz saat sürdü. Sesztak, 37 milyon dolardan fazla rüşvet ve yasa dışı komisyon almakla suçlanıyor.

  8. Kocaeli’deki saldırının ardından CHP Sözcüsü Sönmez gazetecileri hedef aldı

    Mahkemenin mutlak butlan kararıyla CHP’nin başına getirilen Kemal Kılıçdaroğlu’nun Kocaeli etkinliğinde gazetecilere saldırılmasının ardından partiden açıklama geldi. Sözcü Atakan Sönmez, gazetecilerin hakaret ve fiziki müdahaleye uğradığı olayları “provokasyon girişimi” olarak niteledi. Sönmez, saldırıya uğrayan gazetecilerden birini hedef alarak olayların “gazetecilik ile aktivizm arasında kararsız kalmış bir medya çalışanından” kaynaklandığını savundu.

  9. AKP ilçe başkanıyla görüşmeyen sağlık müdürüne istifa baskısı iddiası

    Makamında AKP ilçe başkanıyla görüşmeyi reddeden bir ilçe sağlık müdürünün istifaya zorlandığı iddia edildi. Rize’nin Pazar ilçesinde müdürlük yapan Dr. İ.Ö., AKP İlçe Başkanı Furkan Namlı’nın randevu talebine kamu görevlisi olduğu gerekçesiyle olumsuz yanıt verdi. İstifa etmeye zorlanan ama yanaşmayan müdür, bir süre sonra görevden alındı.

✓