Hukuk mezunlarının sorunları büyüyor: HMGS’deki başarısızlığın gösterdikleri

2025 Nisan HMGS sonuçları, AKP iktidarının plansız yükseköğretim politikalarının ve eğitimde piyasalaşmanın hukuk fakültelerinde yarattığı derin nitelik sorununu gözler önüne serdi. Kamusal, eşit ve kaliteli eğitim talebi de bu bağlamda geçerliliğini koruyor. 2025 Nisan ayında gerçekleştirilen Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı (HMGS) sonuçları geçtiğimiz günlerde açıklandı.

18:59 3 dk okuma

2025 Nisan HMGS sonuçları, AKP iktidarının plansız yükseköğretim politikalarının ve eğitimde piyasalaşmanın hukuk fakültelerinde yarattığı derin nitelik sorununu gözler önüne serdi. Kamusal, eşit ve kaliteli eğitim talebi de bu bağlamda geçerliliğini koruyor.

2025 Nisan ayında gerçekleştirilen Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı (HMGS) sonuçları geçtiğimiz günlerde açıklandı. Sınava katılan 5.818 hukuk mezunu arasında başarı oranı sadece %23 olarak gerçekleşti.[1] Bu düşük oran, hukuk mesleğine adım atmak isteyen binlerce mezun için büyük bir hayal kırıklığı yaratırken, sınavın uygulanma amacı ve mevcut yükseköğretim politikaları hakkında da ciddi soru işaretleri doğurdu.

Ne zamandır uygulanıyor?

31 Mayıs 2019’da Cumhurbaşkanlığı tarafından yayımlanan “Yargı Reformu Strateji Belgesi”nde hukuk mesleğindeki nitelik sorunu vurgulanarak, mesleğe girişte yeterlilik koşulu aranması önerilmişti. Bu belgeyi takiben, 24 Ekim 2019’da TBMM’de kabul edilen 7188 sayılı Kanun ile Avukatlık Kanunu’na, hukuk fakültesi mezunlarının staja başlamadan önce bu sınavda başarılı olma şartı getirildi.[2] Uygulamanın 2023’te başlaması planlanırken pandemi gerekçesiyle 2024 Eylül ayına ertelendi. İlk sınavda başarı oranı %47 olarak açıklandı. HMGS’nin yılda iki kez, Eylül ve Nisan aylarında yapılması öngörülüyor.[3]

AKP ile artan hukuk fakülteleri

2002 öncesinde Türkiye’de 24 hukuk fakültesi varken, AKP’nin “her ile bir üniversite” politikasıyla yükseköğretim kurumu sayısı 76’dan 208’e, hukuk fakültesi sayısı ise 24’ten 82’ye yükseldi. Ayrıca, aktif olmayan veya öğrenci almayan 5’ten fazla fakülte daha bulunuyor.[4]

Nicelikteki bu artışa rağmen, yükseköğretime ayrılan kamu kaynakları azaldı. AKP, bu durumu “fırsat eşitliği” olarak sunmaya çalışsa da gerçek bambaşka: Ulaşımın imkânsız olduğu, barınma gibi temel ihtiyaçların karşılanmadığı bölgelerde hızla açılan üniversiteler, yeterli akademik kadro ve bilimsel ortamdan yoksun. Binlerce genç, işsizliği ötelemek için kalitesiz eğitim kurumlarında sıkışıp kaldı.

Bu hızlı fakülte artışı, nitelikli ve bağımsız hukukçular yetiştirmek yerine yargıdaki krizi derinleştiriyor. Yeni fakültelerin çoğunda akademik personel yetersiz, kaynak desteği sağlanmıyor, bilimsel üretim yerine ezberci yöntemler dayatılıyor. Tüm bunlar, AKP’nin ihtiyaç duyduğu yandaş yargı kadrolarını hızlıca yetiştirme ve seçme amacına hizmet ediyor.

Sınav ve eğitimdeki tablo

Mevcut durum, 120 soruluk bir sınavla düzeltilemeyecek kadar büyük bir piyasalaşma ve yozlaşmanın ürünü. HMGS ise bu yozlaşmanın üzerini kapatan bir perde işlevi görüyor. Eğitim, tıpkı barınma ve beslenme gibi anayasal bir haktır ancak yıllardır özelleştirmeler ve sermaye yanlısı düzenlemelerle bu hak yok sayılıyor. Yasalar ve mevzuat iktidarın ihtiyaçlarına göre esnetilirken, öğrenciler akademik kadro yetersizliği ve kütüphane eksikliği gibi temel sorunlarla karşı karşıya, kanun maddelerini ezberleyerek elenmeye zorlanıyor.

Çözüm nerede?

Yüksek başarı ancak eğitimin kamucu, planlı ve eşitlikçi hale gelmesiyle mümkün olabilir. Ancak tablo tam tersi. Kamu kaynakları vakıf üniversitelerine aktarılırken, devlet üniversiteleriyle aralarındaki imkan farkı giderek açılıyor. Eğitim ticari bir alana dönüşürken, zaten pek olmayan fırsat eşitliği tamamen ortadan kalkıyor.

Çözümün yolu, kamusal, ücretsiz ve nitelikli eğitimden geçiyor. Bu da plansızca her ile üniversite açmakla değil, erişilebilir, planlı ve kaliteli üniversiteler oluşturmakla sağlanabilir. Hukuk fakülteleri, yargının yandaş eleman ihtiyacını karşılayan fabrikalar değil; evrensel hukuk değerlerini taşıyan ve toplumsal ilerlemeye katkı sunan kurumlar olarak yeniden kurgulanmalıdır.

Notlar:

Kısa Kısa

Önceki gün

  1. Nvidia'nın eski CEO'su Jensen Huang, göreve dönmeyi de­ğer­len­di­ri­yor

    Financial Times'ın haberine göre, 12 Kasım'da Nvidia CEO'luğundan istifa eden Jensen Huang, görevine geri dönme olasılığını yakın çevresiyle görüşüyor. Huang, Çin adına casusluk yaptığından şüphelenilen bir kadınla ilişkisi olduğunun ortaya çıkmasının ardından istifa etmişti. Ancak casusluk iddiası bağımsız olarak doğrulanmış değil.

  2. Ali Babacan, KKTC Cumhurbaşkanı Erhürman ile görüştü

    DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, Lefkoşa'da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile bir araya geldi. Babacan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, görüşmede Birleşmiş Milletler öncülüğünde yürütülen müzakere sürecini ve ekonomideki gelişmeleri ele aldıklarını belirtti. Görüşmenin verimli geçtiğini ifade eden Babacan, Erhürman'a misafirperverliği için teşekkür etti.

  3. SPK'den tasfiye edilen fonların hisse satışlarına ilişkin açıklama

    SPK, kapatılma sürecindeki yatırım fonlarının ellerinde bulunan şirket hisselerinin nasıl satılacağına ilişkin açıklama yaptı. SPK, bu hisselerin topluca borsada satışa çıkarılmasının fiyatlarda düşüşe yol açabileceğini belirtti. Bu nedenle hisselerin, borsada satışa sunulmadan, ilgili şirketlere son kapanış fiyatı üzerinden satılmasına imkan tanındığını duyurdu.

  4. İran: Hürmüz Boğazı'nda iki petrol tankeri mayına çarptı, biri battı

    İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nın güneyinde iki petrol tankerinin deniz mayınlarına çarparak alev aldığını duyurdu. Açıklamada, tankerlerin izin verilmeyen bir güzergahı kullanmaya çalıştığı öne sürüldü. İki milyon varilden fazla ham petrol taşıyan süper tankerlerden birinin Basra Körfezi'nin güneyinde yanarak battığı belirtildi. Gemilerin kimlikleri ve mürettebatın durumuna ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

  5. Seçimi kaybedip ABD’ye kaçan Bolsonaro, kalıcı oturum izni isteyecek

    Devlet başkanlığı seçimini kaybettikten sonra ülkesini terk eden Brezilyalı siyasetçi Flavio Bolsonaro, ABD’de ailesiyle birlikte kalıcı oturum izni almak istediğini açıkladı. Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu, siyasi çalışmalarını ABD’den yöneteceğini söyledi.

  6. Bakan Şimşek’ten fon vurgunu açıklaması: Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz

    Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon vurgunu sonrası TMSF’de oluşturulan iade ve geri kazanım hesabında bugüne kadar 35,6 milyar liralık birikim olduğunu, büyük kısmının fonlara aktarıldığını söyledi. Şimşek, “2,6 milyar liralık bir kısmı nakit olarak duruyor. Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz” dedi.

  7. Orban’ın eski bakanına operasyon: 20 milyon dolar nakit ele geçirildi

    Macaristan’da Viktor Orban döneminin bakanlarından Miklos Sesztak’a yönelik yolsuzluk soruşturmasında ormanlık alanlara gömülmüş, depo ve konutlara saklanmış 20 milyon dolarlık nakit ele geçirildi. Paranın beş makineyle sayılması sekiz saat sürdü. Sesztak, 37 milyon dolardan fazla rüşvet ve yasa dışı komisyon almakla suçlanıyor.

  8. Kocaeli’deki saldırının ardından CHP Sözcüsü Sönmez gazetecileri hedef aldı

    Mahkemenin mutlak butlan kararıyla CHP’nin başına getirilen Kemal Kılıçdaroğlu’nun Kocaeli etkinliğinde gazetecilere saldırılmasının ardından partiden açıklama geldi. Sözcü Atakan Sönmez, gazetecilerin hakaret ve fiziki müdahaleye uğradığı olayları “provokasyon girişimi” olarak niteledi. Sönmez, saldırıya uğrayan gazetecilerden birini hedef alarak olayların “gazetecilik ile aktivizm arasında kararsız kalmış bir medya çalışanından” kaynaklandığını savundu.

  9. AKP ilçe başkanıyla görüşmeyen sağlık müdürüne istifa baskısı iddiası

    Makamında AKP ilçe başkanıyla görüşmeyi reddeden bir ilçe sağlık müdürünün istifaya zorlandığı iddia edildi. Rize’nin Pazar ilçesinde müdürlük yapan Dr. İ.Ö., AKP İlçe Başkanı Furkan Namlı’nın randevu talebine kamu görevlisi olduğu gerekçesiyle olumsuz yanıt verdi. İstifa etmeye zorlanan ama yanaşmayan müdür, bir süre sonra görevden alındı.

✓