Konser yasakları neyi gösteriyor?

Konser yasaklarından kara listelere, Zeytinli’deki iptal ve iade krizine kadar yaşananlar; sanatın gericilik ve piyasalaşma kıskacında boğulmaya çalışıldığını gösteriyor. Gericiliğe ve sermayeye karşı mücadeleyi büyütmek ise özgür bir sanat için zorunluluk. Konser ve festival yasaklamaları özellikle 2022’den itibaren sistematik bir hal aldı.

17:27 3 dk okuma

Konser yasaklarından kara listelere, Zeytinli’deki iptal ve iade krizine kadar yaşananlar; sanatın gericilik ve piyasalaşma kıskacında boğulmaya çalışıldığını gösteriyor. Gericiliğe ve sermayeye karşı mücadeleyi büyütmek ise özgür bir sanat için zorunluluk.

Konser ve festival yasaklamaları özellikle 2022’den itibaren sistematik bir hal aldı. İlk örnek, Eskişehir’de düzenlenecek Anadolu Fest’in, valiliğin 15 gün boyunca tüm etkinlikleri yasaklamasıyla iptal edilmesiydi.[1] Bu karar, sonraki yıllarda ülkenin dört bir yanında konser ve festivallerin engellenmesinin başlangıcı oldu. Yasaklar yalnızca yerli sanatçılara değil, yabancı sanatçılara da yöneldi. Gerici çevrelerin “Kuran ayetlerini şarkı yapıyor” diyerek hedef gösterdiği İranlı müzisyen Mohsen Namjoo’nun Türkiye turnesi kapsamındaki iki konseri de aynı yıl iptal edildi.[2]

Dönemin İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, attığı bir tweet’te “Festival adı altında bir dizi sahtekarın gayrikanuni olarak yapmak istediği hiçbir organizasyona devlet izin vermez” sözleriyle yasakların süreceğini açıkça ilan etti.[3] Böylece başlayan yasak furyası günümüze kadar artarak devam etti.

Bakanlığın kara listesi

Gazeteci Timur Soykan, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 2025 yaz konserleri için organizasyon şirketlerine resmi onay veriyor gibi görünse de fiilen engel koyduğunu yazdı. Soykan’ın aktardığına göre; Bakanlık, Ekrem İmamoğlu’nun diplomasının iptal edilmesine, tutuklanmasına ve darbe girişimini protesto eden öğrencilerin hapsedilmesine tepki gösteren bazı sanatçıları kara listeye aldı. Kara listeye giren isimler arasında Yalın, Hadise, Mabel Matiz, Melek Mosso, Sertab Erener, Melike Şahin ve Cem Adrian bulunuyor.[4]

Zeytinli Rock Festivali: yasakların sembolü

Uzun yıllar Balıkesir’in Akçay beldesinde yapılan Zeytinli Rock Festivali, 2022’de bu ilde yasaklandı. 2023’te Çanakkale’de, ardından Muğla Sarıgerme’de düzenlenmişti. Bu yıl da aynı yerde yapılması planlanırken, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı festivale izin vermedi. Bunun üzerine organizatör Milyon Yapım festivali Marmaris Saklıgöl’e taşımak istedi ancak bu kez alanın “sit alanı” olduğu gerekçesiyle izin verilmedi.

Şirket, festivali İstanbul Sarıyer’deki kendi alanı Milyon Beach Kilyos’a taşımaya karar verdi. Fakat 18 Ağustos’ta Sarıyer Kaymakamlığı, “orman yangınları genelgesi”ni gerekçe göstererek etkinliği burada da yasakladı. Şirketin yürütmeyi durdurma talebi mahkemece kabul edildi, fakat Kaymakamlık üst mahkemeye itiraz ederek kararı iptal ettirdi.[5]

Zeytinli’de iade krizi

Festivalin iptal edilmesi yalnızca yasak tartışmaları yaratmadı, aynı zamanda binlerce müzikseveri maddi olarak da mağdur etti. 2022’de Balıkesir Burhaniye’de yapılması planlanan Zeytinli Rock Festivali kaymakamlık tarafından iptal edildiğinde, organizatör firma Milyon Yapım biletlerin iade edileceğini duyurdu. Ancak aradan uzun zaman geçmesine rağmen iadeler yapılmadı. Bilet alan pek çok kişi şirketle defalarca iletişime geçti, fakat sürekli ertelenen ödeme vaatleri hiçbir zaman gerçekleşmedi. Mağdur olan müzikseverler dava açacaklarını açıkladı.[6]

Şirketin bu tutumu, “(Milyon Yapım) yapmadığı festivalden topladığı nakit ile vadesi gelen borçlarını kapatıyor, ertesi yıl daha büyük festivaller planlıyor. Katılımcı maliyeti sıfır, içerideki satış kârı daha yüksek. Böylece olmayan festivale bilet satıp ‘seneye geçerli olacak’ diyerek gençlerden faizsiz kredi alıyor, halktan festival tekeline servet transferi yapıyor. Bu yöntemi birkaç yıldır tekrar ediyor.” sözleriyle yorumlandı.[7]

Sanatın piyasa tuzağı ve gericiliğin saldırısı

Yasakların bu kadar kolay uygulanabilmesi ve hızla yaygınlaşabilmesi, sanatın piyasalaşmasının doğrudan bir sonucu. Sanat, bir tüketim nesnesine dönüştürüldükçe, gerici saldırılar karşısında sanat daha kırılgan hale gelmektedir.

Sanatın özgürleşmesi için, buna karşı yalnızca münferit tepkiler değil; gericiliğe, piyasalaşmaya ve tüketim kültürüne karşı kapsamlı, örgütlü bir mücadele zorunluluk.

https://www.cumhuriyet.com.tr/turkiye/valilik-karariyla-iptal-edilmisti-anadolu-festin-baska-bir-tarihe-alinmasi-da-engellendi-1940635

https://www.diken.com.tr/islamci-gruplarin-hedef-aldigi-mohsen-namjoonun-iki-konseri-iptal/

https://x.com/suleymansoylu/status/1562186166820028417

https://haber.sol.org.tr/haber/bakanliktan-yasak-listesi-bazi-isimlerin-antik-kent-tiyatrolarinda-konser-vermelerine-engel

https://www.gazeteduvar.com.tr/festival-iptal-oldu-bilet-paralari-kayboldu-haber-1588378

Kısa Kısa

Önceki gün

  1. Nvidia'nın eski CEO'su Jensen Huang, göreve dönmeyi de­ğer­len­di­ri­yor

    Financial Times'ın haberine göre, 12 Kasım'da Nvidia CEO'luğundan istifa eden Jensen Huang, görevine geri dönme olasılığını yakın çevresiyle görüşüyor. Huang, Çin adına casusluk yaptığından şüphelenilen bir kadınla ilişkisi olduğunun ortaya çıkmasının ardından istifa etmişti. Ancak casusluk iddiası bağımsız olarak doğrulanmış değil.

  2. Ali Babacan, KKTC Cumhurbaşkanı Erhürman ile görüştü

    DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, Lefkoşa'da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile bir araya geldi. Babacan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, görüşmede Birleşmiş Milletler öncülüğünde yürütülen müzakere sürecini ve ekonomideki gelişmeleri ele aldıklarını belirtti. Görüşmenin verimli geçtiğini ifade eden Babacan, Erhürman'a misafirperverliği için teşekkür etti.

  3. SPK'den tasfiye edilen fonların hisse satışlarına ilişkin açıklama

    SPK, kapatılma sürecindeki yatırım fonlarının ellerinde bulunan şirket hisselerinin nasıl satılacağına ilişkin açıklama yaptı. SPK, bu hisselerin topluca borsada satışa çıkarılmasının fiyatlarda düşüşe yol açabileceğini belirtti. Bu nedenle hisselerin, borsada satışa sunulmadan, ilgili şirketlere son kapanış fiyatı üzerinden satılmasına imkan tanındığını duyurdu.

  4. İran: Hürmüz Boğazı'nda iki petrol tankeri mayına çarptı, biri battı

    İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nın güneyinde iki petrol tankerinin deniz mayınlarına çarparak alev aldığını duyurdu. Açıklamada, tankerlerin izin verilmeyen bir güzergahı kullanmaya çalıştığı öne sürüldü. İki milyon varilden fazla ham petrol taşıyan süper tankerlerden birinin Basra Körfezi'nin güneyinde yanarak battığı belirtildi. Gemilerin kimlikleri ve mürettebatın durumuna ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

  5. Seçimi kaybedip ABD’ye kaçan Bolsonaro, kalıcı oturum izni isteyecek

    Devlet başkanlığı seçimini kaybettikten sonra ülkesini terk eden Brezilyalı siyasetçi Flavio Bolsonaro, ABD’de ailesiyle birlikte kalıcı oturum izni almak istediğini açıkladı. Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu, siyasi çalışmalarını ABD’den yöneteceğini söyledi.

  6. Bakan Şimşek’ten fon vurgunu açıklaması: Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz

    Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon vurgunu sonrası TMSF’de oluşturulan iade ve geri kazanım hesabında bugüne kadar 35,6 milyar liralık birikim olduğunu, büyük kısmının fonlara aktarıldığını söyledi. Şimşek, “2,6 milyar liralık bir kısmı nakit olarak duruyor. Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz” dedi.

  7. Orban’ın eski bakanına operasyon: 20 milyon dolar nakit ele geçirildi

    Macaristan’da Viktor Orban döneminin bakanlarından Miklos Sesztak’a yönelik yolsuzluk soruşturmasında ormanlık alanlara gömülmüş, depo ve konutlara saklanmış 20 milyon dolarlık nakit ele geçirildi. Paranın beş makineyle sayılması sekiz saat sürdü. Sesztak, 37 milyon dolardan fazla rüşvet ve yasa dışı komisyon almakla suçlanıyor.

  8. Kocaeli’deki saldırının ardından CHP Sözcüsü Sönmez gazetecileri hedef aldı

    Mahkemenin mutlak butlan kararıyla CHP’nin başına getirilen Kemal Kılıçdaroğlu’nun Kocaeli etkinliğinde gazetecilere saldırılmasının ardından partiden açıklama geldi. Sözcü Atakan Sönmez, gazetecilerin hakaret ve fiziki müdahaleye uğradığı olayları “provokasyon girişimi” olarak niteledi. Sönmez, saldırıya uğrayan gazetecilerden birini hedef alarak olayların “gazetecilik ile aktivizm arasında kararsız kalmış bir medya çalışanından” kaynaklandığını savundu.

  9. AKP ilçe başkanıyla görüşmeyen sağlık müdürüne istifa baskısı iddiası

    Makamında AKP ilçe başkanıyla görüşmeyi reddeden bir ilçe sağlık müdürünün istifaya zorlandığı iddia edildi. Rize’nin Pazar ilçesinde müdürlük yapan Dr. İ.Ö., AKP İlçe Başkanı Furkan Namlı’nın randevu talebine kamu görevlisi olduğu gerekçesiyle olumsuz yanıt verdi. İstifa etmeye zorlanan ama yanaşmayan müdür, bir süre sonra görevden alındı.

✓