MÜSİAD istiyor, MEB yapıyor: Zorunlu eğitim hedefte

MÜSİAD Genel Başkanı Burhan Özdemir’in zorunlu eğitim karşıtı açıklamaları, AKP’nin çocuk işçiliğini yaygınlaştıran politikalarının sermayeyle tam bir uyum içerisinde gerçekleştirildiğini gösterdi. Bugün Yeni Şafak’ta yayınlanan bir röportajda1, Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Genel Başkanı Burhan Özdemir tarafından zorunlu eğitimin istihdama engel olduğu öne sürüldü.

14:59 3 dk okuma

MÜSİAD Genel Başkanı Burhan Özdemir’in zorunlu eğitim karşıtı açıklamaları, AKP’nin çocuk işçiliğini yaygınlaştıran politikalarının sermayeyle tam bir uyum içerisinde gerçekleştirildiğini gösterdi.

Bugün Yeni Şafak’ta yayınlanan bir röportajda[1], Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Genel Başkanı Burhan Özdemir tarafından zorunlu eğitimin istihdama engel olduğu öne sürüldü. Röportajda patronların, özellikle sanayi bölgelerinde çalışan bulmakta zorlandığı, bunun temel nedenlerinden birinin ise 12 yıllık zorunlu eğitim olduğu iddia ediliyor. 12 yıllık kesintisiz eğitim sistemini “çok yanlış bir uygulama” olarak niteleyen Özdemir, zorunlu eğitimin ülkeye herhangi bir faydası olmadığını söylemekten de çekinmedi.

MÜSİAD Genel Başkanının zorunlu eğitime dair yaptığı açıklamalar, çocuk işçiliğini yaygınlaştıran MESEM projesiyle birlikte düşünüldüğünde karanlık bir tablo. Yakın zamanda yayınladığımız bir yazıda da MESEM programı kapsamında Savunma Sanayi Başkanlığı ile yapılan bir protokole dikkat çekmiştik.[2] MEB ile Savunma Sanayii Başkanlığı arasında imzalanan protokolle, 13 pilot meslek lisesinde öğrenciler savunma sanayii için “nitelikli iş gücü” olarak yetiştirilmesine karar verilmişti. Sermaye çevreleri, gençleri erken yaşta işgücüne katma hedefini “nitelikli istihdam” söylemleriyle pazarlarken, liseliler ve hatta ortaokul öğrencileri güvencesiz koşullarda çalıştırılıyor.

Kamunun kaynakları şirketlere veriliyor

Milli Eğitim Bakanlığı’nın son yıllarda yaygınlaştırdığı Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) ve sermayeye entegre okullar, çocuk emeğinin sömürüsünü büyütüyor 2023-2024 eğitim öğretim yılında 385 bini aşkın öğrencinin kayıtlı olduğu MESEM’lerde öğrenciler haftada sadece bir gün okula giderken, dört gün boyunca işyerlerinde çalışıyor. MEB’in 2024’te pilot olarak uygulamaya başladığı “Mesleki Ortaokul” projesi ise sömürüyü ortaokullara kadar indirmeye çalışıyor. Çocuklar 7. sınıfta atölyeye, 8. sınıfta ‘mesleğe’ yönlendiriliyor.

Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in övgüyle bahsettiği, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın da imzasını taşıyan MESEM, çocuk işçiliğini kurumsallaştırmaya çalışıyor. 2023-2024 eğitim öğretim yılında MESEM kapsamında çalıştırılan en az 12 çocuk iş cinayetlerinde hayatını kaybetti. 2025’in yalnızca ilk dört ayında ise bu sayı 23’e ulaştı. Bu ayın başında ise Mersin Silifke’de Ankara Erkunt Mesleki Eğitim Merkezinden kampa gelen iki öğrenci hayatını kaybetmişti.[3]

MESEM kapsamında çalışan öğrencilerin maaşları ve sigortaları kamu kaynaklarından karşılanıyor. 12. sınıfta asgari ücretin yarısı kadar maaşla işyerlerinde çalışan bu öğrencilerin ücretlerini devlet ödüyor. Patronlar ise emeğe para vermekten kaçınmakla kalmıyor, aynı zamanda kamudan milyarlarca liralık teşvik alıyor. Sadece 2025’in ilk dört ayında, işsizlik sigortası fonundan patronlara 10,3 milyar TL ödendi. Bu rakam, 2024 yılında 22 milyar TL, 2023 yılında ise 38,6 milyar TL idi. Yani MESEM’in yalnızca son 2,5 yıldaki kamuya maliyeti toplam 70,9 milyar TL’yi buldu.[4]

Bakanın desteği tam

Geçtiğimiz yılın sonlarına doğru katıldığı AKP Batman Merkez İlçe 8. Olağan Kongresi’nde Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, Cumhuriyet ve laiklik karşıtı söylemlerde bulunmuştu. Laikliği “Türkiye’ye özgü, kendi icat ettiğin laiklik kavramının dayatılması” olarak tanımlamıştı.[5] Başında bulunduğu Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda her yıl artan zorunlu din derslerine, çocukların sistemli biçimde imam hatip okullarına yönlendirilmesine ve ÇEDES projesiyle birlikte tarikatların okullara sokulmasına dair tek bir kelime etmemişti. Bunun yanında bakan koltuğuna oturduğu süre boyunca karma eğitimi de birçok konuşmasında hedef almaktan çekinmedi.

Tekin, yalnızca tarikatlara sunduğu sınırsız destekle ve gericiliğiyle değil, sermayenin taleplerine yoğun desteği ile de AKP’nin sınıf karakterini yansıtıyor. Bugün MÜSİAD Genel Başkanının yaptığı açıklamalara benzer açıklamaları yakın zamanda Yusuf Tekin de yapmış, on iki yıllık zorunlu eğitimi tartışmaya açmıştı. Bu yılın Mayıs ayında AKP TBMM Grup Toplantısı öncesi soruları yanıtlayan Tekin, “İş dünyası ara eleman bulmakta zorlanıyor” diyerek 12 yıllık zorunlu eğitim tartışmalarına değinmiş ve patronların sesi olmuştu.[6]

Çıkış nerede?

Bir karanlık yaratılmaya çalışılıyor. Patronların ve tarikatların eğitim bakanı Tekin’in bu karanlıkta gerek MÜSİAD’ıyla gerek başka sermaye unsurlarıyla gerekse tarikatlarla aktif bir role soyunduğu da ortada. MESEM programı ve MÜSİAD Genel Başkanı Burhan Özdemir’in açıklamaları, çocukların eğitim hakkını gasp ederek onları erken yaşta sömürü çarklarının içine itiyor. Patronlar kârlarını arttırsın diye çocukları güvencesiz işlerde çalışmaya sürüklüyorlar. Eğitim gibi toplumsal niteliği olan bir alanın niteliğini sermayenin talepleri belirliyor. Buna mahkûm değiliz. Bize dayatılan bu karanlıktan laik, bilimsel ve kamucu eğitim için mücadeleyi büyüterek kurtulacağız.

Notlar:

Kısa Kısa

Önceki gün

  1. Nvidia'nın eski CEO'su Jensen Huang, göreve dönmeyi de­ğer­len­di­ri­yor

    Financial Times'ın haberine göre, 12 Kasım'da Nvidia CEO'luğundan istifa eden Jensen Huang, görevine geri dönme olasılığını yakın çevresiyle görüşüyor. Huang, Çin adına casusluk yaptığından şüphelenilen bir kadınla ilişkisi olduğunun ortaya çıkmasının ardından istifa etmişti. Ancak casusluk iddiası bağımsız olarak doğrulanmış değil.

  2. Ali Babacan, KKTC Cumhurbaşkanı Erhürman ile görüştü

    DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, Lefkoşa'da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile bir araya geldi. Babacan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, görüşmede Birleşmiş Milletler öncülüğünde yürütülen müzakere sürecini ve ekonomideki gelişmeleri ele aldıklarını belirtti. Görüşmenin verimli geçtiğini ifade eden Babacan, Erhürman'a misafirperverliği için teşekkür etti.

  3. SPK'den tasfiye edilen fonların hisse satışlarına ilişkin açıklama

    SPK, kapatılma sürecindeki yatırım fonlarının ellerinde bulunan şirket hisselerinin nasıl satılacağına ilişkin açıklama yaptı. SPK, bu hisselerin topluca borsada satışa çıkarılmasının fiyatlarda düşüşe yol açabileceğini belirtti. Bu nedenle hisselerin, borsada satışa sunulmadan, ilgili şirketlere son kapanış fiyatı üzerinden satılmasına imkan tanındığını duyurdu.

  4. İran: Hürmüz Boğazı'nda iki petrol tankeri mayına çarptı, biri battı

    İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nın güneyinde iki petrol tankerinin deniz mayınlarına çarparak alev aldığını duyurdu. Açıklamada, tankerlerin izin verilmeyen bir güzergahı kullanmaya çalıştığı öne sürüldü. İki milyon varilden fazla ham petrol taşıyan süper tankerlerden birinin Basra Körfezi'nin güneyinde yanarak battığı belirtildi. Gemilerin kimlikleri ve mürettebatın durumuna ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

  5. Seçimi kaybedip ABD’ye kaçan Bolsonaro, kalıcı oturum izni isteyecek

    Devlet başkanlığı seçimini kaybettikten sonra ülkesini terk eden Brezilyalı siyasetçi Flavio Bolsonaro, ABD’de ailesiyle birlikte kalıcı oturum izni almak istediğini açıkladı. Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu, siyasi çalışmalarını ABD’den yöneteceğini söyledi.

  6. Bakan Şimşek’ten fon vurgunu açıklaması: Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz

    Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon vurgunu sonrası TMSF’de oluşturulan iade ve geri kazanım hesabında bugüne kadar 35,6 milyar liralık birikim olduğunu, büyük kısmının fonlara aktarıldığını söyledi. Şimşek, “2,6 milyar liralık bir kısmı nakit olarak duruyor. Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz” dedi.

  7. Orban’ın eski bakanına operasyon: 20 milyon dolar nakit ele geçirildi

    Macaristan’da Viktor Orban döneminin bakanlarından Miklos Sesztak’a yönelik yolsuzluk soruşturmasında ormanlık alanlara gömülmüş, depo ve konutlara saklanmış 20 milyon dolarlık nakit ele geçirildi. Paranın beş makineyle sayılması sekiz saat sürdü. Sesztak, 37 milyon dolardan fazla rüşvet ve yasa dışı komisyon almakla suçlanıyor.

  8. Kocaeli’deki saldırının ardından CHP Sözcüsü Sönmez gazetecileri hedef aldı

    Mahkemenin mutlak butlan kararıyla CHP’nin başına getirilen Kemal Kılıçdaroğlu’nun Kocaeli etkinliğinde gazetecilere saldırılmasının ardından partiden açıklama geldi. Sözcü Atakan Sönmez, gazetecilerin hakaret ve fiziki müdahaleye uğradığı olayları “provokasyon girişimi” olarak niteledi. Sönmez, saldırıya uğrayan gazetecilerden birini hedef alarak olayların “gazetecilik ile aktivizm arasında kararsız kalmış bir medya çalışanından” kaynaklandığını savundu.

  9. AKP ilçe başkanıyla görüşmeyen sağlık müdürüne istifa baskısı iddiası

    Makamında AKP ilçe başkanıyla görüşmeyi reddeden bir ilçe sağlık müdürünün istifaya zorlandığı iddia edildi. Rize’nin Pazar ilçesinde müdürlük yapan Dr. İ.Ö., AKP İlçe Başkanı Furkan Namlı’nın randevu talebine kamu görevlisi olduğu gerekçesiyle olumsuz yanıt verdi. İstifa etmeye zorlanan ama yanaşmayan müdür, bir süre sonra görevden alındı.

✓