Sahte diplomalar gerçeği gösteriyor: Eğitim metalaştı, suç piyasalaştı

Sahte diploma çeteleri, e-Devlet kayıtlarına bile sızarken; AKP’lilerden cemaat imamlarına, üniversitelerden kamu kurumlarına dek uzanan geniş bir ağ ortaya çıktı. Bu suç düzeni, yalnızca dolandırıcılık değil; metalaştırılan eğitimin, AKP eliyle piyasaya teslim edilmesinin sonuçlarından biri. Şikayetvar isimli sitede bazı kullanıcıların yaptığı paylaşımlar, sahte diploma ağının ulaştığı boyutu çarpıcı bir biçimde gözler önüne serdi.

11:00 5 dk okuma

Sahte diploma çeteleri, e-Devlet kayıtlarına bile sızarken; AKP’lilerden cemaat imamlarına, üniversitelerden kamu kurumlarına dek uzanan geniş bir ağ ortaya çıktı. Bu suç düzeni, yalnızca dolandırıcılık değil; metalaştırılan eğitimin, AKP eliyle piyasaya teslim edilmesinin sonuçlarından biri.

Şikayetvar isimli sitede bazı kullanıcıların yaptığı paylaşımlar, sahte diploma ağının ulaştığı boyutu çarpıcı bir biçimde gözler önüne serdi. Yorum yapan mağdurlardan biri, ödeme yapmasına rağmen sahte diplomasının teslim edilmediğini, bu nedenle işini kaybetme riskiyle karşı karşıya olduğunu ifade ediyor. Bu yorumdan anlaşıldığı kadarıyla sahte diploma satanlar, hazırladıkları belgeleri e-Devlet sisteminde görünür hale bile getirebiliyor. Üstelik yalnızca diploma değil; parası karşılığında sertifika, denklik belgesi ve mesleki yeterlilik belgesi de sağlanıyor. Ancak yapılan şikâyetler, bu çetenin müşterilerini dahi dolandırdığını ortaya koyuyor.

Sözcü’nün haberine göre sahte diploma piyasasında fiyatlar şu şekilde belirlenmiş: İlköğretim: 10.000 TL, Lise: 20.000 TL, Önlisans ve Lisans: 30.000 TL, Yüksek Lisans ve Doktora: 35.000 TL, Denklik Belgesi: 10.000 TL, Sertifika ve Mesleki Yeterlilik Belgesi: 15.000 TL.[1]

Hamza Yerlikaya’nın diploması sahte

Cumhurbaşkanı Başdanışmanı, Gençlik ve Spor Bakan Yardımcısı, Vakıfbank Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı, eski AKP milletvekili Hamza Yerlikaya hakkında 2001 yılında açılan davada mahkeme, Yerlikaya’nın “sahte diploma kullandığını bildiği halde” bu belgeyi resmi işlemlerde kullandığına hükmetti. Kararda, Yerlikaya’nın “resmi evrakta sahtecilik” yaptığı açıkça belirtilmesine rağmen hüküm ertelendi. Böylece Yerlikaya herhangi bir cezai yaptırımdan muaf tutulmuş oldu. TBMM’nin resmi sitesinde üniversite mezunu olarak, AKP’nin sitesinde ise lise mezunu olarak gösterilen Yerlikaya hakkında verilen bu karar, lise diplomasının dahi sahte olduğunu gözler önüne seriyor.[2]

Sahte diploma satıcılarından tehdit

30 Aralık 2020 tarihinde radyo programcısı Zeki Kayahan Coşkun, attığı bir tweet’te sahte diploma satan bir internet sitesini ifşa etti ve bu nedenle aynı site tarafından tehdit edildiğini açıkladı. “www.sahtediploma.net” adlı sitede o günün fiyatlarıyla sadece 500 liraya sahte diploma satışı yapılıyordu. Söz konusu sitede Coşkun’a yönelik “Zeki Kayahan Coşkun Haydi BAKALIM..” şeklinde tehditvari ifadeler yayınlandı. Olay sonrası Emniyet birimleri devreye girdi.[3] Ancak aradan geçen 5 yıla rağmen sahte diploma ağının durdurulamadığı aksine daha da büyüdüğü görülüyor.

Tarikatçıların diplomaları da sahte

Sözcü’den Müslüm Evci’nin haberine göre Konya İl Emniyet Müdürlüğü KOM ekipleri, yapılan bir ihbar üzerine biri Seydişehir ilçesinden, üçü Konya merkezden olmak üzere toplam 4 imamı sahte diploma kullanmaktan dolayı gözaltına aldı. İmamların İsmailağa Cemaatine bağlı oldukları belirtildi. Soruşturmanın yalnızca Konya ile sınırlı kalmayıp, ülke geneline yayılabileceği öngörülüyor.[4]

Sahte diplomalara e-imza nasıl atıldı?

Hürriyet’ten Mesut Hasan Benli’nin haberine göre çok sayıda kamu kurumu yöneticisinin e-imzaları kopyalanarak sahte lise, üniversite ve hatta sürücü belgeleri üretildi. Bu kapsamda 134 şüpheli hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, 16’sı tutuklu olmak üzere toplam 134 kişi hakkında dava açtı. Şüphelilere, “ÖSYM Kanununa muhalefet”, “elektronik sertifikalarda sahtekarlık”, “bilişim sistemlerine müdahale” ve “veri hırsızlığı” gibi suçlardan 6 yıldan 45 yıla kadar hapis cezası istendi.[5]

İddianameye göre, şüpheliler Adana, Mersin, Hatay, Ankara ve İstanbul’daki TÜRKTRUST ve E-İMZATR gibi sertifika sağlayıcı firmalar aracılığıyla kamu yöneticilerinin e-imzalarını kopyaladı. Gazi Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanı’nın e-imzası kullanılarak, Hukuk Fakültesi, Teknik Eğitim Fakültesi ve Mühendislik Fakültesi’nden mezuniyet belgeleri düzenlendi ve YÖKSİS sistemine işlendi. Altı kişi adına bu yöntemle diploma üretildiği tespit edildi.

KKTC’deki sahte diploma ağı

Sahte diploma ağı, özellikle Kuzey Kıbrıs’ta oldukça derin bir yapıya kavuşmuş durumda. Bu yapının içinde doğrudan bazı üniversiteler de yer alıyor. Örneğin, MHP Mersin Milletvekili Levent Uysal’ın sahibi olduğu Kıbrıs Sağlık ve Toplum Bilimleri Üniversitesi… Şu anda bu üniversiteyle ilgili süren bir davada, dönemin Gazimağusa Polis Müdürü Barış Sel ve okulun genel sekreteri Serdal Gündüz yargılanıyor.[6]

Gündüz’ün savcılığa sunduğu ifadede, üniversitenin rektör yardımcısının bazı siyasetçilere sahte diploma vererek KKTC vatandaşlığı kazandırdığı, rektörün de aynı yöntemle vatandaşlık başvurusu yaptığı belirtildi. Gündüz ayrıca, ailesinin Levent Uysal tarafından ölümle tehdit edildiğini, bu tehdidin ardından hisselerini devretmeye zorlandığını söyledi. Sahte diploma soruşturmasının başlamasından sadece birkaç gün önce, %30’luk hissesinin büyük bölümünü Uysal’a devrettiği ve hemen ardından tutuklandığı kayıtlara geçti.[7]

Bahçeşehir Üniversitesi’nin KKTC şubesiyle ilgili de benzer bir tablo çiziliyor. Bugün Kıbrıs’tan Ayşemden Akın’ın haberine göre, bu üniversitenin Kıbrıs şubesi Azerbaycan’dan gelen kamu görevlilerine derslere katılmadan doktora diploması veriyor. “Fleksibl ve hibrit” sistem adı altında, ders takibinin zorunlu tutulmadığı, akademik takvim dışında sınavlar yapıldığı ve diploma karşılığında 3.000 ila 4.000 Amerikan doları arasında ödeme alındığı belirtiliyor.[8]

“Yeliz”in diploması da şaibeli

Cumhuriyet’in ilanını “1923’teki kanlı darbe” olarak niteleyen, kamuoyunda “Yeliz” olarak bilinen eski AKP milletvekili Ahmet Hamdi Çamlı’nın diploması da tartışmalı. Mezun olduğu iddia edilen Newport Üniversitesi’nin internet üzerinden diploma sattığı, Türkiye’de ise geçerliliğinin bulunmadığı ortaya çıktı. TBMM’de ilahiyat mezunu olarak gösterilen Çamlı’nın özgeçmişinde bu üniversitenin adı dahi geçmiyor.[9]

Abdülhamid’in torunu sahte tarih diploması peşinde

Sahte diplomaya dair bir diğer örnek de, II. Abdülhamid’in 4. kuşak torunu Abdülhamid Kayıhan Osmanoğlu. YÖK’ün yaptığı denetimlerde, Osmanoğlu’nun kendi adına İnönü Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih lisans diploması üretmeye çalıştığı belirlendi. Bu süreçte, üniversitenin Öğrenci İşleri Daire Başkanı S.D. adına sahte e-imza kullanıldığı tespit edildi.[10]

YÖK tarafından savcılığa sunulan belgelerde, Osmanoğlu’nun ne öğrenci kaydına ne de mezuniyetine dair herhangi bir bilgiye ulaşılamadığı, ayrıca kendi adına kayıtlı numaradan defalarca mezuniyet belgesi sorgulaması yaptığı bilgisi yer aldı. Osmanoğlu hakkındaki dosya, diğerlerinden ayrılarak müstakil olarak soruşturmaya alındı.

Bu derin ve yaygın sahte diploma ağı, eğitimin metalaştırılmasının, piyasaya teslim edilmesinin ve AKP iktidarının neoliberal politikalarının doğrudan bir sonucu. Eğitim, kamusal bir hak olmaktan çıkarılıp parayla erişilen bir ayrıcalığa dönüştükçe; diploma bir bilgi ve yetkinlik belgesi değil, satın alınabilir bir meta haline geliyor.

Bu karanlık yapıyı yalnızca polisiye tedbirlerle değil, AKP’nin ve onun temsil ettiği kapitalist düzenin köküne karşı örgütlü mücadele yürüterek durdurabiliriz. Bunun dışında atılacak her adım, bu hastalığın kökenine değil yalnızca yüzeyine müdahale eden bir ağrı kesici işlevi görecek.

Notlar:

Kısa Kısa

Önceki gün

  1. Nvidia'nın eski CEO'su Jensen Huang, göreve dönmeyi de­ğer­len­di­ri­yor

    Financial Times'ın haberine göre, 12 Kasım'da Nvidia CEO'luğundan istifa eden Jensen Huang, görevine geri dönme olasılığını yakın çevresiyle görüşüyor. Huang, Çin adına casusluk yaptığından şüphelenilen bir kadınla ilişkisi olduğunun ortaya çıkmasının ardından istifa etmişti. Ancak casusluk iddiası bağımsız olarak doğrulanmış değil.

  2. Ali Babacan, KKTC Cumhurbaşkanı Erhürman ile görüştü

    DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, Lefkoşa'da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile bir araya geldi. Babacan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, görüşmede Birleşmiş Milletler öncülüğünde yürütülen müzakere sürecini ve ekonomideki gelişmeleri ele aldıklarını belirtti. Görüşmenin verimli geçtiğini ifade eden Babacan, Erhürman'a misafirperverliği için teşekkür etti.

  3. SPK'den tasfiye edilen fonların hisse satışlarına ilişkin açıklama

    SPK, kapatılma sürecindeki yatırım fonlarının ellerinde bulunan şirket hisselerinin nasıl satılacağına ilişkin açıklama yaptı. SPK, bu hisselerin topluca borsada satışa çıkarılmasının fiyatlarda düşüşe yol açabileceğini belirtti. Bu nedenle hisselerin, borsada satışa sunulmadan, ilgili şirketlere son kapanış fiyatı üzerinden satılmasına imkan tanındığını duyurdu.

  4. İran: Hürmüz Boğazı'nda iki petrol tankeri mayına çarptı, biri battı

    İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nın güneyinde iki petrol tankerinin deniz mayınlarına çarparak alev aldığını duyurdu. Açıklamada, tankerlerin izin verilmeyen bir güzergahı kullanmaya çalıştığı öne sürüldü. İki milyon varilden fazla ham petrol taşıyan süper tankerlerden birinin Basra Körfezi'nin güneyinde yanarak battığı belirtildi. Gemilerin kimlikleri ve mürettebatın durumuna ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

  5. Seçimi kaybedip ABD’ye kaçan Bolsonaro, kalıcı oturum izni isteyecek

    Devlet başkanlığı seçimini kaybettikten sonra ülkesini terk eden Brezilyalı siyasetçi Flavio Bolsonaro, ABD’de ailesiyle birlikte kalıcı oturum izni almak istediğini açıkladı. Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu, siyasi çalışmalarını ABD’den yöneteceğini söyledi.

  6. Bakan Şimşek’ten fon vurgunu açıklaması: Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz

    Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon vurgunu sonrası TMSF’de oluşturulan iade ve geri kazanım hesabında bugüne kadar 35,6 milyar liralık birikim olduğunu, büyük kısmının fonlara aktarıldığını söyledi. Şimşek, “2,6 milyar liralık bir kısmı nakit olarak duruyor. Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz” dedi.

  7. Orban’ın eski bakanına operasyon: 20 milyon dolar nakit ele geçirildi

    Macaristan’da Viktor Orban döneminin bakanlarından Miklos Sesztak’a yönelik yolsuzluk soruşturmasında ormanlık alanlara gömülmüş, depo ve konutlara saklanmış 20 milyon dolarlık nakit ele geçirildi. Paranın beş makineyle sayılması sekiz saat sürdü. Sesztak, 37 milyon dolardan fazla rüşvet ve yasa dışı komisyon almakla suçlanıyor.

  8. Kocaeli’deki saldırının ardından CHP Sözcüsü Sönmez gazetecileri hedef aldı

    Mahkemenin mutlak butlan kararıyla CHP’nin başına getirilen Kemal Kılıçdaroğlu’nun Kocaeli etkinliğinde gazetecilere saldırılmasının ardından partiden açıklama geldi. Sözcü Atakan Sönmez, gazetecilerin hakaret ve fiziki müdahaleye uğradığı olayları “provokasyon girişimi” olarak niteledi. Sönmez, saldırıya uğrayan gazetecilerden birini hedef alarak olayların “gazetecilik ile aktivizm arasında kararsız kalmış bir medya çalışanından” kaynaklandığını savundu.

  9. AKP ilçe başkanıyla görüşmeyen sağlık müdürüne istifa baskısı iddiası

    Makamında AKP ilçe başkanıyla görüşmeyi reddeden bir ilçe sağlık müdürünün istifaya zorlandığı iddia edildi. Rize’nin Pazar ilçesinde müdürlük yapan Dr. İ.Ö., AKP İlçe Başkanı Furkan Namlı’nın randevu talebine kamu görevlisi olduğu gerekçesiyle olumsuz yanıt verdi. İstifa etmeye zorlanan ama yanaşmayan müdür, bir süre sonra görevden alındı.

✓