Köşe Yazısı

2023 Seçimlerinde Temelden Bir Muhasebe: Hüsranın Eşkali

15:41 8 dk okuma

2023 Genel Seçimleri üzerinden henüz iki ay geçmedi ama muhalefetin siyasal eliti içinde hüsranın nedenlerine ilişkin sorgulamalar buharlaştı. Elbette hiç muhasebe yapılmıyor değil. Altılı masadan çekilip gazeteci Merdan Yanardağ’ın hapse atılmasında rol oynayan İYİP’liler, Kılıçdaroğlu’na karşı yürüyüş başlatan Bolu Belediye Başkanı Tanju Özcan, HalkTV ekranlarından eksilmez olan Ümit Özdağ ve elbette Kılıçdaroğlu’na karşı sancak açma tereddütleri yaşayan İmamoğlu hep bir muhasebeyle hareket ediyorlar. Yalnız, bunların gereken ölçekte sorgulamalara yaslanmadığı açık ve muhasebeleri, seçimdeki hüsran politikasına dahil ettikleri kitlelerden kaçırılarak yapılıyor. Türkiye’nin Erdoğan rejiminden bunalmış en az yüzde ellisi –dünyanın en adaletsiz seçim ve şaibeli sayım sistemine göre bile yaklaşık yirmi beş milyon– tıpkı umutları gibi sorgulamalarının da CHP ve mülga altılı masa kulislerinde boğulmasını izlemeye koyuldu.

Aslında sorun biraz da “analiz” dediğimiz tuhaf inceleme biçiminde. Analiz, nihayetinde bütünü parçalara ayırma yöntemi ve zihninde hiçbir bütünlük bulunmayan bir siyasal elitin analiz adı altında sunduğu fason fikirlerin de ömrü 14 Mayıs’ta bitmiş durumda. Realizm ile hayallerin, rakamlar ile yalanların, uzmanlık ile cehaletin, hatta muhalefet ile iktidarın bu kadar birbirine karıştığı bir dönemde, analizlerin ve “analitik aklın” iflasını da kaçınılmaz saymalı. O nedenle, belki de soğuk analizden önce, çubuğu tersine bükerek, hüsranı anlamak için mesellere başvurmak o kayıp bütünlüğü bulmamıza yardım edebilir. Ne de olsa, mesel dediğimiz de kıssadan hisse çıkarma, neden’leri teke indirme sanatı olarak görülebilir.

Peki yirmi beş milyonluk ve yirmi yıllık hüsranı hangi mesel anlatabilir?

Hüsranın baş sorumlularını, yirmi yıldır AKP’ye muhalefet adı altında cumhuriyetçi tabana hezimetler yaşatıp her defasında kendini affettiren ve her defasında yeniden dolandıran meclis muhalefetini gördükçe, akla ister istemez Banker Bilo’nun Maho ağası geliyor. Ama cumhuriyetçi taban dediğimiz toplamı maraba Bilo yerine koymak güç. Bu kesimin kanaat önderlerinde somutlaşan özbilincini, Maho’nun kamyonuna binme ve başkalarını bindirme hevesini, Maho’nun dolandırıcılığına etkin biçimde katılma ısrarını gariban Bilo karakteri anlatamaz. Banker Bilo, hüsranın yalnızca Maho ağadan kaynaklandığını ima etmesi açısından tek boyutlu kalıyor.

Belki de sevinmeliyiz, Yeşilçam’ın sade meselleri artık trajedilerimizi anlatmaya yetmiyor. Daha derin, daha incelikli mesellere ineceksek de Sisifos’tan iyi bir hüsran tasviri bulmak herhalde imkânsız. Yeraltı tanrısı Hades’in Sisifos’a verdiği ceza tarih boyu öyle çağrışımlar uyandırmış ki, destan uygarlığın dağarcığından silinmemiş. Karakterin bir kayayı sonsuza dek dağın tepesine çıkarmakla cezalandırılması hep dehşet ve dahi ilham verici bulunmuş. Öyle ya, cehennemde yanacaklara bile sonunda cennet vaat ediliyor; Hades’in cezasında ise umudun ve iradenin biteviye kırılması esas. İlginç, çünkü ilk bakışta kaya itmenin cehennemde yanmaya göre daha az dehşet verici, yani “ehven-i şer” göründüğüne kuşku yok. Öyleyse, “Ehven-i şer, şerlerin en kötüsüdür,” sözünü Sisifos’un hüsrana ilişkin ilk dersi olarak kaydedebiliriz.

Kibir ve Ataletin Dansı

Destanda Sisifos, kayayı binbir gayretle zirveye ulaştırdığı anda kaya tekrar tepeden aşağıya yuvarlanıyor, Sisifos’un çabası yeniden başlıyordu. Bizde de nüfusun en az yüzde ellisi, en az yirmi yıldır “bu kez olacak” diyerek seçim sandığını zirveye taşımaya uğraşıyor. Başarıya ramak kaldığını düşündüğü her defasında sandık yeniden tepenin eteklerinde beliriyor. Nitekim, hüsranın üzerinden bir ay geçmeden belirdi bile; muhalefetteki hüsran siyasetinin sorumluları bir sonraki sandığı işaret etmeye başladılar.

Sisifos’un suçu basit görünse de, alegorinin güçlü olmasında etkili: hybris, yani kibir. Buradaki kibri ise hemen ahlakî anlamıyla almamak gerekli. Sisifos, ölümü kandırdığı, hayatın bu en temel yasasının etrafından dolandığı için cezalandırılmıştı. Bu bakımdan kibir, kurnazlığa, hatta oportünizme yakın bir anlam içeriyordu. Sisifos’a layık görülen ceza da tragedyalarının ortak dersine bağlanıyordu: Hayatı belirleyen yasalardan kaçınabilirsin ama kaçamazsın.

Bizim hüsran siyasetindeki kibrin hayret verici boyutu, ihlal ettiği yasaların basitliğine bakılarak anlaşılabilir. Altılı masanın politikacıları ve etraflarına topladıkları kariyerist yorumcuları, yirmi yıldır Erdoğan rejimine razı olmamış kitlelere bir süredir zehirli bir oportünizm salgıladılar: Program, ilke ve en önemlisi devrimci bir mücadele olmaksızın istibdatların aşılabileceği inancı. “Armut piş, ağzıma düş” siyaseti olarak özetleyebileceğimiz bu sözde stratejiye göre ekonomik, siyasal, sosyal kriz içindeki “tek adam rejimi” onulmaz derecede yıpranmıştı ve bir seçimle çözülecekti. (CHP’li yöneticilerin “hakemi de yeneceğiz” pehlivanlığında somutlaşan gaflet.) Pek çok açıdan eğitimli ama politik açıdan eğitimsiz cumhuriyetçi taban bu kolay ve pratik yolun cazibesiyle neredeyse büyülendi. Hüsranın pek çok başka nedeninin altında yatan asıl neden, söz yerindeyse, bu politik atalettir.

Ataletti, çünkü aritmetik toplam yakalama dışında, üzerine uzun uzun düşünülecek bir reçeteyi gerektirmiyordu. Türkiye’de yurttaşlık mefhumunun 1970’lerden beri devlet politikalarıyla baltalanmış olduğu, artık ortada duygu, değer, gelecek birliği anlamında bir toplum kalmadığı, sandıktaki aritmetik toplamdan da bir toplumsal uzlaşma ya da sözleşme çıktığına tarihin tanıklık etmediği gözardı ediliyordu. Yeni bir toplumsal uzlaşma yaratma iddiasındaki birtakım “somut” projeler mi? Bunların, göründüğü kadar somut olmadığını belirtelim. Örneğin Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem adındaki yeni anayasa vaadinin ne kadar geç, ne kadar laubali ve ne kadar sinsi bir tasarımla ortaya konduğu anımsansın. Bu, ciddi bir anayasal çatı değil, altılı masa kadrolarının kendi menfaat ve çekinceleriyle sakatlanmış bir dekordu. Nitekim, anayasa hukukçusu Profesör Kemal Gözler, bu sistem önerisinin parlamentarizme dönüş olduğu iddiası için “muazzam bir yalandır,” diye bas bas bağırdıysa da bu kakofonide kulak ardı edildi.

Ataletti, çünkü riskli politik ve ideolojik gerilimleri göze almayı değil, yalnızca “muhafazakâr seçmenin” kalbini fethedecek iletişim dilleri, zekice semboller bulmayı öngörüyordu. Hedeflenen “muhafazakâr tabanın” elma şekeriyle kandırılacak çocuklar olmadığı, hiç değilse 12 Eylül 1980’den beri ülkenin eğitimli kitleleri apolitikleştirilirken fabrikaların, gecekonduların ve taşraların bilfiil devlet eliyle politikleştirildiği unutuldu. AKP tabanının Sivas katliamlarıyla, din katkılı hınçla, –Müslüman burjuvazi efsanesinin yoksullar üzerine düşen gölgesi olarak– zenginlik vaatleriyle bilinçli olarak üretilmiş bir dinci kadrolaşmaya dayandığı görmezden gelindi; her şeyden önce de AKP’nin, 1980’lerden itibaren beslenen bu çekirdek kitleyi zirveye vardırdığı: 2023 Ocak ayında sırf AKP’nin üye sayısı 11 milyonu bulmuştu.

(Bunun, politikayla ilgilenmek ile politik olmak arasındaki farka tekabül etmesi konumuz açısından önemli. Gerçekten de, bugün belki Türkiye’de herkes politikayla ilgilidir ama yalnızca yoksullar ve muhtaçların politik olmasına izin vardır – İslamcı ve faşist partilerde. Ve devlet artık yalnızca İslamcı-faşist partilere gerçek bir politik mücadele kredisi, yani düzeni kendi ideolojisine göre değiştirme izni tanımaktadır. Buna göre Türkiye’de eşitsizlikler ve hukuksuzluklar ne kadar artarsa, yoksul ve muhtaçlar da devletçe o kadar “politikleştirilecektir.” Çünkü Türkiye halkına layık görülen fabrika ve iş düzeni, giderek daha fazla köle ücretiyle çalışan, itaatkâr, gereğinde de yanlış düşmanlara, kendi çıkarlarını savunanlara karşı yöneltilebilecek, manipüle edilebilir bir işgücü gerektirmektedir.)

Son olarak, muhalefetin sözde stratejisi temelde bir ataletti, çünkü en az Sisifos’un kayayı itmesi kadar “pratik,” başı sonu belli bir çalışkanlıktan ibaretti: Sandıklara sahip çıkmak. Sonra herkes “nefes alabilecekti”. Bir sivil muhalefetin ülke sathında devletten daha örgütlü olabileceğine ilişkin bu naif umut, sanıyorum seçim öncesinde salgılanan boş sözlerden seçim sonrasında geçerliliğini sürdüren en önemli mirastır.

Anketörler, medyatörler, reklamcılar ve her nevi kariyeristler seferber oldular; yirmi yıl içinde devletin askeri-sivil bürokrasisini kendine tâbi kılmış, Anadolu’nun dört yanında çıkar ağları, küçük Erdoğan şebekeleri kurmuş, ülkenin her parçasını uluslararası lobilerde pazarlayacak yetkilere sahip bir parti-devletten bu çok pratik çıkış yolunu makyajlamaya başladılar.

Küçük Talepler Tuzağı

Kangren olmuş yaralara gül suyu öneriliyordu. “Helalleşme” “normalleşme” “toplumsal uzlaşma” kodlarıyla yürütülen bu kozmetik politika, muhalefetin ufkunu da kişi hak ve özgürlüklerinin –tabii muhafazakâr hassasiyetler izin verdiği ölçüde– hatırlatılması, yolsuzlukların vurgulanması, bir de, teknokratik reçetelerle sınırladı. Bir kez Türkiye’nin krizinin “tek adam iktidarından” kaynaklandığına inanınca, mevcut siyasal-toplumsal yarılmalar da ikincil ve sahte görünüyor, gelişmiş bir sosyo-politik programlar ve çözümler düşünmek de fuzuli ve lüks kaçıyordu.

Yalnızca yolsuzluklar, yoksulluklar ve 90’lı yıllar politikacılarının karagöz-hacivat dövüşünü hatırlatan, maaşlara zam vaadi yarışmalarına odaklanıldı. Bir ara, CHP kodamanlarının, daha seçimler kazanılmamışken Kılıçdaroğlu’na cumhurbaşkanım diye hitap ederken bu zam vaatlerinin Erdoğan tarafından gerçekleştirilmesini de Kılıçdaroğlu’nun zaferi ilan ettiklerine tanık olduk. Bu, muhalefet elitindeki gafletin delilik eşiğini geçtiğini gösteriyordu.

Dolayısıyla uygulamada, ülkeyi derinden bölen çatlakları örtbas eden bir söylemden başka bir şey gelişmedi. Hatta, başlıbaşına altılı masa kompozisyonu, Türkiye’deki çatlakların ve kutuplaşmaların ne kadar da suni olduklarına kanıt olarak sunuluyordu. Şimdi, bunların muhalefetin de içini gizli gizli oymuş gerçek ve etkili bölünmeler olduğu daha net görünüyor. Beklentiler doğru çıkıp seçim kazanılsaydı, bunlar kuşkusuz altılı masa iktidardayken patlayacak ve belki de Erdoğanizmin daha güçlü dönmesini sağlayacaktı.

Bütün “pratik” çözümler manzarası karşısında ilkeler, ideolojiler ve ondan süzülen programlar ile buna dayalı bir mücadele tam anlamıyla fuzuli, ertelenebilir göründü. “Realizm” kılığındaki bir dar kafalılık ve oportünizm, yirmi yıldır Erdoğan’dan bunalmış kitlelere bir siyaset yöntemi olarak aşılandı

Sonuçta, Mayıs 2019’da İmamoğlu rüzgârı sırasında ileri sürdüğüm bir uyarı gerçekleşmiş oldu: “Chp’nin, yönetimi, İmamoğlusu Kaftancısı vs ile tek bir mesleği var: Gezi’de damgasını vuran tabanın özlemlerini alıp mevcut rejime entegre etmek.” “Demokrasi” denen umut diyarına gitmek için CHP liderlikli altılı masanın kasasına atlayan cumhuriyetçi kitleler, kendilerini Beştepe diktatörlüğünün kapısında buldular.

Post-Politikanın Bitişi

Muhalefetin liderliğinden tabanına aşılanan bu atalet, Soğuk Savaş sonrası dünyanın merkez ülkelerinde “yeni demokrasi” ya da “üçüncü yol” gibi çeşitli adlarla pişirildi. Sağ ile solu ayıran çizgilerin silikleştiği, artık toplumun politika üstü reçetelerle düze çıkacağı vaaz edildi. Politika sahnesinin iki ucunda kalan partiler ideolojik, sınıfsal, toplumsal aidiyetlerini ne kadar bir yana bırakıp aynılaşırsa o kadar hızlı bir refah vaadi aşılandı.

Güncel siyaset düşünürleri buna “post-politika” diyorlar. Birebir çeviriyle “politika-sonrası” ama somut sonuçlarına bakınca “politika-dışılık” daha iyi oturuyor. Anlamı: Konsensüs uğruna, politik mücadelenin bir kenara itilmesi. “Asgari müşterekte birleşme” ya da “uzlaşmacı tavizler” uğruna politik mücadeleyi besleyecek ilke, ideoloji ve programların değersizleştirilmesi. Bir politik çizginin ve talebin ne kadar “asgari,” dolayısıyla ne kadar mücadeleden arındırılmış, ne kadar zararsızsa o kadar değerli ve kapsayıcı görülmesi. Politikanın bütün devrimci, dönüştürücü içeriğinin yok edilmesi. Dolayısıyla, içi boş, harcıâlem söylemleri yayan demagog, yeteneksiz ve umut taciri politikacılara yer açılması. Dolayısıyla, ideolojisiyle, kadrolarıyla, tabanıyla politikanın bitmesi.

İlginçtir, günümüzde dünya sağı bu vaazdan paçasını kurtarmaya başlarken, dünya solu hâlâ bu süslü pranganın ağırlığını taşıyor. Muhalefetimizin 2023 hüsranı bu konuda da örnek oldu ve sonunda yalnızca cumhuriyetçi tabanın hassasiyetlerinin feda edildiği anlaşıldı. Seçim sonrası muhafazakâr, İslamcı her nevi kara yüzlü siyasetçinin nasıl da “seküler” parti ve yayınları kullanarak kendisine ikbal yolu açtığını ibretle izliyoruz.

Kısacası denebilir ki, yirmi yıl boyunca, bu cumhuriyet düşmanı, bu köhne, bu boğucu istibdada karşı toplum ne kadar tepki göstermişse de, bu tepkiler, bütün ilke, hedef ve ufkundan arındırılmış, politika-dışı bir parti haline gelmiş CHP liderliğinde gerçek bir mücadeleye asla tedavül edilmedi. Dolayısıyla, yirmi yıl boyunca liberalden devletçiye, Kürtçü’den Atatürkçü’ye her kılığa giren İslamcılık, muhalefet planında gerçek bir antitezle hiç karşılaşmadı. Muhalefet dahil, her siyasete sızabildi. Konsensüs uğruna politikayı feda etmenin yol açtığı durum budur.

Ve özellikle bu bakımdan 2023 seçimlerinin sonucu çarpıcıdır. 2023 seçimleri, yeni bir merkez icat etme hayaliyle içine düşülen –en azından 15 yıldır muhalefeti oyalayan– konsensüs süslemeli tuzağın da iflası anlamına gelmektedir. Seçimde, beğeniriz beğenmeyiz, Özdağ-Oğan kliğinde somutlaşan neo-milliyetçilerden Türkiye İşçi Partisi’ne dek, politik olan, konsensüs değil, ayrım ortaya koyan, bir ideolojinin temsiliyetini elinden bırakmayan yeni güçler kazanımla çıkmıştır — AKP ile Yeniden Refah, Hüda-Par MHP’den oluşan İslamofaşist iktidar cephesi de buna dahildir. CHP ile İYİP gibi alıcısı olmayan merkez siyaset (burjuva uzlaşması) uğruna kendini eritenlerin bu sahnedeki geleceğini yeniden bir politik kimlik inşa edip edemeyecekleri belirleyecektir.

Her masala bir çocukça soru lazım: Sisifos neden bir an durup kayayı taşıyamayacağını anlamamış; umudunu başka yöne çevirmemiş, başka yol, yordam düşünememişti? Belki lanetin püf noktası burada: Hades, aslında ceza olarak Sisifos’tan amaç ve yön duygusunu almıştı; onun umudunu, aklını, –eğer söz edebilirsek– iradesini bir süredurum, yani atalet içinde hapsetmişti. Demek ki önümüzde, yönümüzü belirleme ve palyatif çözümleri bırakıp kökten bir ameliyata yönelme görevi duruyor.

Kısa Kısa

  1. Avrupa’da bir haftada 35 uçağa sahte bomba ihbarı

    Avrupa’da bu hafta ticari uçuşları hedef alan sahte bomba ihbarları nedeniyle en az 35 uçak arandı ya da rotası değiştirildi. Bugün Prag rotasındaki en az 8 uçuş etkilendi. Fransa ise uçaklara yönelik 4 yeni tehdit aldığını açıkladı. Macaristan da üç sivil uçuşu izlemek için savaş uçaklarını havalandırdı.

  2. CHP Milletvekili Gürsel Erol'dan Erdoğan'a fon vurgunu övgüsü

    CHP Elazığ Milletvekili Gürsel Erol, AKP'li Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın fon vurgununa ilişkin tutumunu övdü. Erol "Sayın Cumhurbaşkanı son derece duyarlı. Çok acele etmeden, hemen önlemler alınmadan sakinlikle bu sürecin yönetimiyle ilgili bir iradeyi görüyoruz" ifadesini kullandı.

  3. Sarıgül so­ruş­tur­ma­sın­da yeni gelişme: Şişli Meslek Yüksekokulu'na kayyum atandı

    İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen ve ‘yurt içinde ve yurt dışında kurulan şirketler aracılığıyla kaynağı belirsiz yüksek miktarda paranın aklandığı’ iddiaları ile yürütülen soruşturmada yeni bir gelişme yaşandı. Sarıgül tarafından kurulan Şişli Meslek Yüksekokulu'na kayyum atanırken aralarında yöneticilerin, akademisyenlerin ve okul personelinin bulunduğu 11 kişi gözaltına alındı.

  4. Mekke İttifakı Meclis'ten geçti

    "Mekke Ortak Savunma Anlaşması"nın onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun teklifi TBMM'de kabul edildi. Teklife AKP, MHP ve CHP 279 kabul oyuyla destek verirken, red oyları ise 119'da kaldı. Ağustos ayında imzalanan anlaşma fiilen uygulanmaya başlamış olmasına karşın Meclis'te görüşülmesi Kasım ayını buldu. Bu kararla birlikte Suudi Arabistan'ın ya da Pakistan'ın herhangi bir saldırıya uğradığını iddia etmesi halinde Türkiye'nin de çatışma süreçlerine dahil edilmesi mümkün hale geldi.

  5. Fatma Betül Sayan Kaya tutuklandı

    Fon soruşturması kapsamında şüpheli sıfatıyla ifadesi alınan AKP'li eski bakan ve milletvekili Fatma Betül Sayan Kaya hakkında tutuklama kararı verildi. Eşi İlyas Kaya ve eski SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül ise adli kontrolle serbest bırakıldı.

Önceki gün

  1. Fatma Betül Sayan Kaya tutuklamaya sevk edildi

    Fatma Betül Sayan Kaya, eşi İlyas Kaya ve eski Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı İbrahim Ömer Gönül fon soruşturmasında savcıya ifade verdi. Fatma Betül Sayan Kaya, tutuklamaya sevk edildi.

  2. Bakan Şimşek: Listelerin açıklanmasını tercih ederim

    Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon krizine dair açıklamalarda bulundu. İsim listesinin açıklanmamasına değinen Şimşek, "Listelerin açıklanıp açıklanmamasında benim dahlim yok, ben şahsen açıklanmasını tercih ederim" dedi.

  3. Emekliye 'seyyanen zam' açıklaması

    Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, emekliliklere ilişkin düzenlemenin tüm emeklilikleri kapsayacağını belirterek “Yapılacak artış yaş ve ödenen prime göre farklılaşacak” dedi.

  4. Fransa bankasına siber saldırı: Yaklaşık 100 milyon euro çalındı

    Fransız bankası Credit Mutuel Arkea, siber korsanların düzenlediği saldırı sonucu yaklaşık 100 milyon euro çalındığını ve paranın kurtarılması için çalışmaların sürdüğünü duyurdu. Müşteri varlıklarının etkilenmediği belirtilen olayla ilgili Paris Savcılığı tarafından soruşturma başlatıldı.

  5. Afyonkarahisar'da silahlı saldırı: 7 kişi hayatını kaybetti

    Afyonkarahisar'ın İhsaniye ilçesinde iki farklı noktada 7 kişi silahla öldürülmüş halde bulundu. 2 kişi ise ağır yaralı olarak hastaneye kaldırıldı. Öte yandan Afyonkarahisar merkezde bir adreste de bir kadının silahla vurulduğu ve ağır yaralı olduğu öğrenildi.

  6. Kredi kartı borçları 3,5 trilyon liraya dayandı

    BDDK’nin 30 Ekim haftasına ilişkin verilerine göre, bireysel kredi kartı borçları bir haftada 82,1 milyar lira artarak 3 trilyon 496 milyar liraya yükseldi. Bankacılık sektöründe takipteki alacaklar ise 983,1 milyar liraya ulaştı.

  7. Almanya’dan Türkiye’de vize süreci açıklaması

    Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, Türkiye’den Almanya’ya seyahat edecek iş insanlarının vize işlemlerinin kolaylaştırılması için hazırlıkların sürdüğünü ve uygulamanın kısa sürede hayata geçirileceğini açıkladı. Wadephul, vize süreçlerini hızlandırmak amacıyla Türkiye’de yeni bir şube açılmasının da değerlendirildiğini belirtti.

  8. Merkez Bankası rezervleri düştü

    TCMB, haftalık para ve banka istatistiklerini açıkladı. Açıklanan verilere göre, 30 Ekim itibarıyla brüt döviz rezervleri 2 milyar 955 milyon dolar azalışla 56 milyar 90 milyon dolara geriledi. Altın rezervleri de 1 milyar 129 milyon dolar düşüşle 103 milyar 146 milyon dolardan 102 milyar 17 milyon dolara geriledi.

  9. Fransa'da liselilere polis müdahalesi

    Fransa'da sendikaların çağrısıyla yapılan genel grev kapsamında eğitim koşullarını protesto etmek için lise ve üniversitelerin önünde kuşatma eylemi düzenleyen öğrencilere polis müdahale etti. Sendikaların bugün için genel grev çağrısı yaptığı ülkede, hükümetin eğitim taahhütlerini yetersiz bulan öğrencilerin lise ve üniversitelerdeki kuşatma eylemleri birçok şehirde devam ediyor.

  10. İngiltere Merkez Bankası faiz artırdı

    İngiltere Merkez Bankası, politika faizini yüzde 4'e yükseltti. BoE Başkanı Andrew Bailey, faiz kararına ilişkin "Bugünkü faiz artışı, kaçınılmaz olarak uzun bir faiz artırımı sürecinin ilk adımı olarak görülmemeli. Ancak Ortadoğu'daki çatışma sona ermediği sürece, bunun son faiz artışı olması da pek olası görünmüyor" değerlendirmesinde bulundu.

  11. Muhittin Böcek ve oğlunun tutukluluğuna devam kararı

    Antalya Büyükşehir Belediyesi'ne yönelik 'rüşvet' ve 'yolsuzluk' iddiasıyla başlatılan soruşturması kapsamında tutuklanıp, belediye başkanlığı görevinden uzaklaştırılan Muhittin Böcek'in de aralarında olduğu 2'si tutuklu 50 sanığın yargılandığı davanın 6. duruşması görüldü. Mahkeme heyeti, Muhittin Böcek ve oğlu Gökhan Böcek'in tutukluluk halinin devamına hükmetti. Bir sonraki duruşmanın karar duruşması olması bekleniyor.

  12. İran Deniz Kuvvetleri: Hürmüz'de mayına çarpan 2 tanker alev aldı

    İran Deniz Kuvvetleri, Hürmüz Boğazı'nın doğusundaki güvensiz bölgede 2 petrol tankerinin deniz mayınlarına çarparak alev aldığını bildirdi. Açıklamada, tankerlerin denizcilik uyarılarını dikkate almadığı öne sürüldü; ülke ve can kaybı bilgisi verilmedi.

  13. Bahçelievler'de iş cinayeti: Göçüğün altında bir işçinin cansız bedenine ulaşıldı

    İstanbul Bahçelievler'de bir inşaatın temeli kazılırken göçük meydana gelmiş, 2 işçi toprak altında kalmıştı. İşçilerden birisi yaralı olarak kurtarılabilirken diğeri ise hayatını kaybetti.

  14. Havacılık devi KLM, 5 bin kişiyi işten çıkartıyor

    Hollandalı havayolu KLM, küresel istikrarsızlık, yüksek yakıt fiyatları ve havacılık sektörü üzerindeki artan baskılar nedeniyle 5 bin kişiyi işten çıkaracağını duyurdu. Bu durum, KLM bünyesindeki pozisyon sayısının yaklaşık yüzde 15 azaltılması anlamına geliyor. İşten çıkarmalarla ve küçülmeyle şirketin yıllık kazancının 1 milyar euro artmasının hedeflendiği ileri sürüldü.

  15. İmbat Madencilik işçileri TKİ önünde eylemde

    Manisa Soma’daki İmbat Madencilik’te çalışan madenciler, aylardır ödenmeyen maaşları ve TİS alacakları için TKİ binası önünde eylem başlattı.⁠ İşçiler baretlerini dizerek oturma eylemi yaptı. Bağımsız Maden İş Sendikası, ücretlerin düzenli ödenmesini, bayram ve prim alacaklarının verilmesini, çalışma koşullarının iyileştirilmesini ve İSİG denetiminin işçilere açılmasını istedi. Sendika, “TKİ ve İmbat, batık Torku’yu işaret ediyor. Bu oyuna gelmiyoruz” açıklamasında bulundu.

  16. Eskişehir'de Arçelik-Beko fabrikasında işçi kıyımı sürüyor

    Eskişehir'de yer alan ve Arçelik-Beko ürünlerinin üretildiği fabrikada yeni işten çıkarmaların olacağı iddia edildi. Fabrika'da Ekim ayında siparişlerdeki düşüşler gerekçe gösterilerek 600 çalışan işten çıkarılmıştı. Yeni ekleneceklerle birlikte çıkarılan işçilerinin sayısının 800'ü bulması bekleniyor.

  17. Bahçelievler'de inşaat göçtü, 2 kişi göçük altında kaldı

    İstanbul Bahçelievler'de bir inşaatın temeli kazılırken göçük meydana geldi. 2 kişi toprak altında kalırken göçük altında kalanların kimliklerine dair henüz bir açıklama yok. Arama kurtarma çalışmaları sürüyor.

  18. Erdoğan: 8 Kasım'da Azerbaycan'a gideceğim

    Cumhurbaşkanı Erdoğan, Güney Kore dönüşü uçakta açıklamalarda bulundu. Azerbaycan'la yaşanan gerilime değinmeyen Erdoğan bu ülkeyi ziyaret edeceğini belirterek, "8 Kasım’da Azerbaycan'ın Zafer Günü var. Ben de, fevkalade bir durum söz konusu olmazsa, 8 Kasım günü bir Azerbaycan ziyareti yapmayı düşünüyorum" dedi. Çözüm süreci ile ilgili de konuşan Erdoğan, "Silah bırakmanın tam anlamıyla gerçekleşmesi, tespit ve teyit süreçlerinin tamamlanması ile yeni aşamaya geçeceğiz" dedi.

  19. Numan Kurtulmuş'tan açıklama: "Bir önceki süreç terör ve savaş baronları bu sorunun devam etmesini istediği için sonuç vermedi"

    AKP'li TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş katıldığı bir programda "Sayın Cumhurbaşkanımızın 2013-2014'te çok ciddi çabalarına rağmen sürecin akamete uğradığını da gayet iyi biliyoruz" ifadelerini kullandı. Konuşmada gerekçe olarak "eski Türkiye'nin bazı derin unsurları" ile "terör ve savaş baronları" işaret edildi. Öte yandan Erdoğan, bir önceki çözüm sürecinin bitmesinin ardından "Çözüm sürecini buzdolabına koyduk" ve "O iş bitmiştir, o işi gömdük" ifadelerini kullanmıştı.

  20. Fatma Betül Sayan Kaya yeniden adliyede

    AKP'li eski bakan Fatma Betül Sayan Kaya ve eşi İlyas Kaya, fon soruşturması kapsamında ifade vermek üzere Çağlayan Adliyesi'ne geldi. Kaya çifti, adliyeye girişi sırasında gazeteciler tarafından kendilerine sorulan "163 milyon lirayı nereden temin ettiniz" sorusuna yanıt vermediler.

  21. Antalya'da 11-12 Kasım'da eğitim uzaktan

    Antalya'da COP31 İklim Zirvesi'nin gerçekleşeceği 11-12 Kasım'da yüz yüze eğitim gerçekleşmeyecek. Antalya Valiliği tarafından yayımlanan genelgeye göre bu tarihlerde Aksu, Döşemealtı, Konyaaltı, Kepez, Manavgat, Muratpaşa ve Serik ilçelerinde eğitim uzaktan gerçekleşecek.

  22. ABD'den yeni İran yaptırımları: Kapsamda Türkiye'den bir şirket de yer alıyor

    ABD Hazine Bakanlığı, İran'ın "gizli filosu"nu desteklediği iddiası ile Hindistan merkezli bir organizasyonu hedef aldığını açıkladı. Açıklamaya göre yaptırım listesine alınan şirketler arasında Türkiye'den Fugo Yer Hizmetleri A.Ş. de yer alıyor. Hazine Bakanı Scott Bessent ise konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı: "Daha önce birçok kez söylediğimiz gibi, ya bizdensiniz ya da bize karşı."

  23. İsrail devlet te­le­viz­yo­nun­dan ABD casus uçağı iddiası

    İsrail devlet televizyon Kan'da yer alan habere göre ABD Ortadoğu'ya bir casus uçağı gönderdi. Gönderilen stratejik casus uçağının RC-135U Combat Sent tipi olduğu ve ABD ordusunun envanterinde yalnızca iki adet bulunduğu iddia edildi.

  24. Mekke Anlaşması teklifinin birinci maddesi Meclis'te kabul edildi

    Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan ‘Mekke Anlaşması’nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifinin birinci maddesi TBMM Genel Kurulu’ndan geçti.

✓