Köşe Yazısı

Assange, basın özgürlüğü ve insan hakları: Aradığınız kavramlara şu anda ulaşılamıyor

16:24 4 dk okuma

“Gerçeklik, mülkiyetin bir yönüdür. Ele geçirilmelidir. Ve araştırmacı gazetecilik, gerçeği muktedirlerden geri almanın asil sanatıdır.”

Julian Assange

İngiltere’de 2019’dan bu yana hapishanede olan WikiLeaks kurucusu Julian Assange ile ilgili ABD’ye iade süreci tartışmalarında sona gelindi. Daha önce, Assange’ın iadesine ilişkin alt mahkeme kararını yüksek mahkemeye taşıyan ABD hükümeti, temyiz davasını kazanmıştı. ABD’ye iade davasında son sözü ise, bugün Yüksek Mahkeme söyleyecek.

Assange’ı belki de ölüme götürecek süreç

ABD’nin 18 farklı ‘suçtan’ yargılamak istediği Assange’ın 175 yıla kadar hapis cezası alabileceği belirtiliyor. Bu da, halihazırda ‘İngiltere’nin Guantanamo’su olarak bilinen Belmarsh hapishanesinde fiziksel ve ruhsal açıdan olumsuz koşullar altında bulunan Assange’ın bir anlamda idam cezası alması demek.

Üstelik, ABD’nin Assange’ı öldürmek için kullandığı tek yol ‘bağımsız’ İngiliz yargısı da değil. Daha önce de CIA’in Beyaz Saray’a Assange’ı kaçırıp öldürmeye yönelik planlar sunduğu Batı medyasında gündeme gelmişti.

Bu süreç, ABD başta olmak üzere dünya çapında çok sayıda skandalı ve savaş suçunu delillendirerek emperyalizme güçlü bir tokat atan WikiLeaks’in ‘asla cezasız kalmayacağının’ bir göstergesi.

WikiLeaks belgelerinde ne vardı?

ABD Dışişleri Bakanlığı ve dünya genelindeki ABD büyükelçilikleri arasındaki yazışmalarda oluşan 251.287 gizli belgenin yayınlandığı WikiLeaks ifşaatları arasında, Washington’dan sonra en çok belge ile ABD Ankara büyükelçiliği dikkat çekiyordu.

Yayınlanan belgeler arasında, ABD güçlerinin, Irak ve Afganistan’da çok sayıda sivili ayrım gözetmeden öldürüp bu katliamları gizlemesi ve mahkumlara işkence etmesi gibi insanlık suçları da yer alıyordu:

Afganistan’daki CIA mensuplarının kendilerinden kaçtığını zanneden sağır ve dilsiz bir sivili öldürmesi, Savunma Bakanlığı’na iş yapan şirket çalışanlarının çocuk istismarı, ABD ordusunun Irak’ta Reuters’ın 2 çalışanı dahil 15 sivili öldürmesi (Collateral Murder), Blackwater çetesinin yargısız infazları, Guantanamo’da mahkumlara yapılan işkenceler…

İşte bu yüzden, 7 yıl bir büyükelçilik binasında yaşamak zorunda bırakılan, ardından İngiltere’de hapse atılan, en temel savunma haklarının bile gasp edildiği bir ‘bağımsız yargı’ sürecine mahkum edilen Assange’ı ‘günden güne eriterek’ WikiLeaks’i cezalandırıyorlar.

Üstelik, Assange’ı esarete götüren bu süreç, birden ‘ortaya çıkan’ tecavüz davasıyla başlamıştı. İsveç’in başkenti Stockholm’de ‘iki kadına tecavüz ettiği’ iddia edilen Assange, Ekvador’un Londra büyükelçiliğine bu davalarda yargılanmamak için sığınmıştı.

(Meraklısına not: Yakın tarihimizde ‘iptal kültürünün kötüye kullanımının’ ilk örneklerinden olan bu olayın aslında bir komplo olduğu delilleriyle ortaya çıkarıldı, ancak tek bir yazıya sığmayacağı için konuyla ilgili yayınların incelenmesini öneriyoruz.)

Kulak tırmalayan sessizlik

Yayın faaliyetine başladığı günden itibaren WikiLeaks ile Julian Assange’ın başına gelenler, ABD ve İngiltere’nin hak ihlalleri ve ‘bağımsız İngiliz yargısı’ adı altında oynanan tiyatro şaşırtıcı değil.

Ancak, Assange’ın esir alınıp ölüme gönderildiği bu süreçte, normalde sıkça duyduğumuz ‘insan hakları’, ‘basın özgürlüğü’, ‘bilgi paylaşma hakkı’ gibi kavramlar Assange özelinde yeteri kadar gündeme gelmedi. Hatta, bu kavramları dillerine pelesenk edenlerde kulakları tırmalayan bir sessizlik hakim.

İşte asıl şaşırtıcı olan bu.

‘Batı kamuoyu sindirilmiş ve pasifize edilmiş durumda’

2020 yılında İstanbul’da hayatını kaybeden Rus asıllı ABD’li gazeteci Andre Vltchek, Assange’ın durumuyla ilgili şu tespitte bulunmuştu:

“Assange’ı destekleyin veya desteklemeyin, Batı onun direncini kırmak ve hayatını mahvetmek için elinden geleni yapacak. Corbyn, Livingston ve diğer bazı isimler sert tepki gösterseler de Assange için büyük çaplı bir protesto henüz düzenlenmedi. Batı kamuoyu sindirilmiş ve pasifize edilmiş durumda. Yalnızca kendi çıkarları için savaşıyorlar, özgürlük veya bilgiye erişme hakkı için değil.”

Bunun yanında, ‘gazetecilik’ ve ‘basın özgürlüğü’ gibi kavramların sıkça gündeme geldiği Türkiye’de de Assange’ın durumuyla ilgili genel bir sessizlik hakim.

Peki, bu sessizliğin sebebi ne? Assange’ın ‘gazeteciliği’ mi, politik duruşu mu, yoksa bizzat sessiz kalanların siyasi konumu mu?

WikiLeaks’ten öğrendiklerimiz

Julian Assange’ın ve WikiLeaks faaliyetlerinin ‘gazetecilik’ olup olmadığı çokça tartışıldı. Kimi çevreler, Assange’ın gazeteci olmadığını, WikiLeaks’in bir ‘istihbarat faaliyeti olduğunu’ ve hatta Rus istihbaratına çalıştığını iddia etti. Bu görüş temelde ABD’nin konuyu kendi siyasi çıkarları gereği manipüle etmesinden kaynaklansa da Türkiye’de de bir dönem geniş yer buldu.

Her şeyden önce, kariyerine ‘Mendax’ mahlasıyla bir hacker olarak başladığı bilinen Assange’ın ifşaatlarının yakın tarihin en önemli olaylarından biri olduğunu söylemek gerekiyor. Üstelik, yalnızca ABD’nin savaş suçlarını değil, Türkiye siyasetine dair neredeyse en önemli olayları da yine WikiLeaks’in ifşaatlarından öğrendik.

Ne vardı o ifşaatlarda? Dönemin TBMM Başkanı Bülent Arınç’ın TSK’yı ABD’ye şikayet etmesi ve Türk polisinin ABD’li yetkililere yaptığı ‘Ergenekon’ sunumlarını yanı sıra, Sezgin Tanrıkulu’nun ‘TR705’ koduyla ABD elçiliğinin kaynaklarından biri olduğunu ortaya çıkmıştı.

Ayrıca Selahattin Demirtaş’ın ‘ABD dış politika hedeflerini desteklemek üzere’ eğitim veren ABD Uluslararası Ziyaretçi Liderlik Programı’nın (IVLP) katılımcısı olduğunu, Ergenekon gözaltılarının ABD’lilere önceden haber verildiğini ve saymakla bitmeyecek çok sayıda skandalı WikiLeaks sayesinde öğrenmiştik.

Bu açıdan WikiLeaks, son yıllarda dünya çapındaki en önemli gazetecilik olaylarından biridir ve Assange’ın faaliyetlerinin Türkiye’de basın özgürlüğü mücadelesine, şimdilerde yeniden ‘muhalif starlara’ dönüşen İkinci Cumhuriyet’in kalemşörlerinden daha fazla katkı sunduğunun göstergesidir.

Ancak, ortaya çıkan tabloda, gazeteciliği, ifade özgürlüğünü, halkın bilgi edinme hakkını ve temel insan haklarını savunduğunu iddia eden kurumların ve bu alanda öne çıkan kişilerin özellikle konuşmaktan kaçındığı birkaç konudan birinin WikiLeaks ve Assange olduğunu açıkça görüyoruz.

Öte yandan bu durum, ‘kimliğinden ve dünya görüşünden bağımsız olarak, her türlü hak ihlalinin karşısında duracağız’ diyerek sözde ‘siyaset üstü’ bir dayanışma tarifinde bulunanların aslında ne kadar politik davrandıklarının bir kanıtıdır.

Sonuçta Assange’ın iadesinin karara bağlanmasına artık kesin gözüyle bakıyor. Assange’ın ‘başına gelecekleri’ ise dünya çapındaki dayanışmanın gücü belirleyecek.

Günümüzde dünya çapında güncel olarak devam eden bütün savaşlarda veya siyasi gerilim başlıklarında, WikiLeaks’in ifşa ettiği bir ABD ‘ihlaline’ rastlamak mümkün.

Assange ise, “Son 50 yılda başlayan neredeyse her savaş, medya yalanlarının bir sonucu oldu” demişti.

Bu yüzden susturmaya çalışıyorlar.

Sıra, ifade özgürlüğünü ve insan haklarını gerçekten savunanların çıkaracağı seste.

Kısa Kısa

Önceki gün

  1. Nvidia'nın eski CEO'su Jensen Huang, göreve dönmeyi de­ğer­len­di­ri­yor

    Financial Times'ın haberine göre, 12 Kasım'da Nvidia CEO'luğundan istifa eden Jensen Huang, görevine geri dönme olasılığını yakın çevresiyle görüşüyor. Huang, Çin adına casusluk yaptığından şüphelenilen bir kadınla ilişkisi olduğunun ortaya çıkmasının ardından istifa etmişti. Ancak casusluk iddiası bağımsız olarak doğrulanmış değil.

  2. Ali Babacan, KKTC Cumhurbaşkanı Erhürman ile görüştü

    DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, Lefkoşa'da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile bir araya geldi. Babacan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, görüşmede Birleşmiş Milletler öncülüğünde yürütülen müzakere sürecini ve ekonomideki gelişmeleri ele aldıklarını belirtti. Görüşmenin verimli geçtiğini ifade eden Babacan, Erhürman'a misafirperverliği için teşekkür etti.

  3. SPK'den tasfiye edilen fonların hisse satışlarına ilişkin açıklama

    SPK, kapatılma sürecindeki yatırım fonlarının ellerinde bulunan şirket hisselerinin nasıl satılacağına ilişkin açıklama yaptı. SPK, bu hisselerin topluca borsada satışa çıkarılmasının fiyatlarda düşüşe yol açabileceğini belirtti. Bu nedenle hisselerin, borsada satışa sunulmadan, ilgili şirketlere son kapanış fiyatı üzerinden satılmasına imkan tanındığını duyurdu.

  4. İran: Hürmüz Boğazı'nda iki petrol tankeri mayına çarptı, biri battı

    İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nın güneyinde iki petrol tankerinin deniz mayınlarına çarparak alev aldığını duyurdu. Açıklamada, tankerlerin izin verilmeyen bir güzergahı kullanmaya çalıştığı öne sürüldü. İki milyon varilden fazla ham petrol taşıyan süper tankerlerden birinin Basra Körfezi'nin güneyinde yanarak battığı belirtildi. Gemilerin kimlikleri ve mürettebatın durumuna ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

  5. Seçimi kaybedip ABD’ye kaçan Bolsonaro, kalıcı oturum izni isteyecek

    Devlet başkanlığı seçimini kaybettikten sonra ülkesini terk eden Brezilyalı siyasetçi Flavio Bolsonaro, ABD’de ailesiyle birlikte kalıcı oturum izni almak istediğini açıkladı. Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu, siyasi çalışmalarını ABD’den yöneteceğini söyledi.

  6. Bakan Şimşek’ten fon vurgunu açıklaması: Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz

    Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon vurgunu sonrası TMSF’de oluşturulan iade ve geri kazanım hesabında bugüne kadar 35,6 milyar liralık birikim olduğunu, büyük kısmının fonlara aktarıldığını söyledi. Şimşek, “2,6 milyar liralık bir kısmı nakit olarak duruyor. Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz” dedi.

  7. Orban’ın eski bakanına operasyon: 20 milyon dolar nakit ele geçirildi

    Macaristan’da Viktor Orban döneminin bakanlarından Miklos Sesztak’a yönelik yolsuzluk soruşturmasında ormanlık alanlara gömülmüş, depo ve konutlara saklanmış 20 milyon dolarlık nakit ele geçirildi. Paranın beş makineyle sayılması sekiz saat sürdü. Sesztak, 37 milyon dolardan fazla rüşvet ve yasa dışı komisyon almakla suçlanıyor.

  8. Kocaeli’deki saldırının ardından CHP Sözcüsü Sönmez gazetecileri hedef aldı

    Mahkemenin mutlak butlan kararıyla CHP’nin başına getirilen Kemal Kılıçdaroğlu’nun Kocaeli etkinliğinde gazetecilere saldırılmasının ardından partiden açıklama geldi. Sözcü Atakan Sönmez, gazetecilerin hakaret ve fiziki müdahaleye uğradığı olayları “provokasyon girişimi” olarak niteledi. Sönmez, saldırıya uğrayan gazetecilerden birini hedef alarak olayların “gazetecilik ile aktivizm arasında kararsız kalmış bir medya çalışanından” kaynaklandığını savundu.

  9. AKP ilçe başkanıyla görüşmeyen sağlık müdürüne istifa baskısı iddiası

    Makamında AKP ilçe başkanıyla görüşmeyi reddeden bir ilçe sağlık müdürünün istifaya zorlandığı iddia edildi. Rize’nin Pazar ilçesinde müdürlük yapan Dr. İ.Ö., AKP İlçe Başkanı Furkan Namlı’nın randevu talebine kamu görevlisi olduğu gerekçesiyle olumsuz yanıt verdi. İstifa etmeye zorlanan ama yanaşmayan müdür, bir süre sonra görevden alındı.

✓