Köşe Yazısı

Emperyalizm saldırırken: Devlet, çözülme ve devrim

15:40 3 dk okuma

Emperyalizmin istikrarlı ve güvenli siyasal birimlere sahip olmayı bir hak olarak görmeyen kibrine karşı “Kimsesizlerin kimsesi olacak” ve “uğrunda savaşmaya değecek” bir cumhuriyet inşa etme görevi devrimcilerin üstüne düşüyor.

ABD emperyalizminin yeniden yapılanması, yalnızca Amerika kıtasında yeni bir odaklanma içerisine girilmesi anlamına gelmiyor; aynı zamanda coğrafyamızı da doğrudan etkileyen bütünlüklü bir düzenlemeyi dayatıyor.

Dayatılan bu yeni çerçevede artık emperyalist merkezlerin hedefinde yer alan ülkelere “batık devlet” (failed state) olmanın ötesinde bir alan tanınmıyor.

Emperyalizm, devlet başkanını bir gece yarısı operasyonu ile yatağından kaçırdığı Venezuela’nın işbirlikçi muhalefet liderine bile ülkeyi teslim etmeye yanaşmayarak “artık biz yöneteceğiz” diyor.

Suriye’de iktidara taşıdığı El Kaide artığı cihatçı çetelerin meşruiyet krizinden faydalanarak bu ülkeyi bir istikrarsızlık ve kriz sarmalında tutuyor. Ancak bağımsızlıkçı ve laik bir zeminde kurulabilecek yurttaşlık bağlarının çözüldüğü bu yeni denklemin sonucu, farklı topluluklar arasında süreklileşmiş bir çatışma hâli oluyor. Bu istikrarsızlık, emperyalizm açısından bir ara aşamayı değil, ülkenin yeni normalini temsil ediyor.

Emperyalizm açısından bu tablo bütünüyle yeni bir stratejiyi de temsil etmiyor. Daha önce işgal edilen Irak’ta ve Afganistan’da izlenen rota da bugün Suriye’de karşı karşıya kalınan tablonun ipuçlarını sunan bir nitelik taşıyordu.

Suriye ilk olmadığı gibi son da değil. İran’ı hedef alan dönüşüm ve yakın zamanda daha fazla dillendirilen şahçı restorasyon da bu ülkeyi eski sınırları ve bütünlüğüyle bir arada tutmayı hedeflemiyor. Aksine, bu ülkeye biçilen gelecek senaryosu da Suriye ve Irak’a sunulanın bir benzeri.

Bir sömürge valisi gibi hareket eden ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi ve Ankara Büyükelçisi Tom Barrack’ın açık sözlü bir biçimde ulus devletleri hedef alması[1] bir rastlantı değildi.

Emperyalizm yalnızca ulus devletleri değil, aynı zamanda bölgemizde bulunan bütün modern yapıları kendisine bir engel olarak görüyor. Dahası, olanca kibriyle doğululara bu modern yapılara sahip olmayı, bu modern yapıların uzantısı olan siyasi projelerin kavram setleri üzerinden düşünmeyi yakıştıramıyor.

Bu tablonun doğal sonucu ise bir siyasal birim olarak var olma hakkının elinden alınması. Barrack’ın “Ortadoğu diye bir şeyin olmadığını”[2] ilan etmesi ile Suriye, Irak ve İran denilen şeylerin de varlığının sorgulanması, birbirinden ayrıştırılabilir olgular değil.

Türkiye’deki Yeni Osmanlıcı dış politika ile Cumhuriyet’in ve yurttaşlığın tasfiyesi süreçleri de aynı dönüşümün uzantıları.

Oluşturulmaya çalışılan yeni tabloyu isteyen “devletin yerini komünün alması” ambalajında satın alabilir. Dileyen, Türkiye denilen siyasal birimin yavaş yavaş sınırları silikleşen bir hâl almasını Osmanlı’nın cihan hâkimiyeti günlerine dönüş olarak pazarlayabilir.

Bize göre sürecin ana mantığı, bölgemizde bulunan bütün halklardan ulusal egemenlik hakkının alınması doğrultusunda işlemektedir. Üstelik bu mantık, bölgedeki yeniden yapılanmadan pay kapma kaygısındaki işbirlikçi egemen kuvvetlerden de destek görmektedir.

Emperyalizmin kurmaya çalıştığı denklem, bir huzur tablosuna değil, boğazlaşma ve istikrarsızlığın süreklileştiği yeni bir modele işaret ediyor. Bu yeni modelde kapitalizmin yarattığı güvencesizliği, emperyalizmin yarattığı can güvenliği sorunu ve yurttaşlığın tasfiyesinin sonucu olan baskı tablosu tamamlıyor.

Egemenlerin emekçileri hesaba katmadığı ve denklem dışında tutmak istediği açık. Devrimciliğin bir denklem bozma sanatı olduğu da…

Emperyalizmin istikrarlı ve güvenli siyasal birimlere sahip olmayı bir hak olarak görmeyen kibrine karşı “Kimsesizlerin kimsesi olacak” ve “uğrunda savaşmaya değecek” bir cumhuriyet inşa etme görevi devrimcilerin üstüne düşüyor. Başka bir ifadeyle, Irak, Suriye, İran, Türkiye diye şeyler olsun istiyorsak tek seçeneğimiz devrimci bir dönüşümü gerçekleştirmek.

Notlar:

“1919’dan beri ulus-devletler tarafından engellenmiş durumdayız. Her devletin farklı bir hükümet türü tarafından yönetilmesi fikri pek iyi işlemedi” https://www.rudaw.net/turkish/middleeast/turkey/041220259

“Orta Doğu diye bir şey yok. Aşiretler ve köyler var. Ulus devletler 1916’da İngilizler ve Fransızlar tarafından Sykes Picot ile kuruldu. Ancak Orta Doğu öyle işlemiyor.Bireyle başlıyor, sonra aile, köy, aşiret, topluluk, din ve son olarak ulus geliyor” https://www.cumhuriyet.com.tr/siyaset/abd-nin-ankara-buyukelcisi-tom-barrack-tan-cok-konusulacak-aciklama-orta-dogu-diye-bir-sey-yok-2438391

Kısa Kısa

Önceki gün

  1. Nvidia'nın eski CEO'su Jensen Huang, göreve dönmeyi de­ğer­len­di­ri­yor

    Financial Times'ın haberine göre, 12 Kasım'da Nvidia CEO'luğundan istifa eden Jensen Huang, görevine geri dönme olasılığını yakın çevresiyle görüşüyor. Huang, Çin adına casusluk yaptığından şüphelenilen bir kadınla ilişkisi olduğunun ortaya çıkmasının ardından istifa etmişti. Ancak casusluk iddiası bağımsız olarak doğrulanmış değil.

  2. Ali Babacan, KKTC Cumhurbaşkanı Erhürman ile görüştü

    DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, Lefkoşa'da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile bir araya geldi. Babacan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, görüşmede Birleşmiş Milletler öncülüğünde yürütülen müzakere sürecini ve ekonomideki gelişmeleri ele aldıklarını belirtti. Görüşmenin verimli geçtiğini ifade eden Babacan, Erhürman'a misafirperverliği için teşekkür etti.

  3. SPK'den tasfiye edilen fonların hisse satışlarına ilişkin açıklama

    SPK, kapatılma sürecindeki yatırım fonlarının ellerinde bulunan şirket hisselerinin nasıl satılacağına ilişkin açıklama yaptı. SPK, bu hisselerin topluca borsada satışa çıkarılmasının fiyatlarda düşüşe yol açabileceğini belirtti. Bu nedenle hisselerin, borsada satışa sunulmadan, ilgili şirketlere son kapanış fiyatı üzerinden satılmasına imkan tanındığını duyurdu.

  4. İran: Hürmüz Boğazı'nda iki petrol tankeri mayına çarptı, biri battı

    İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nın güneyinde iki petrol tankerinin deniz mayınlarına çarparak alev aldığını duyurdu. Açıklamada, tankerlerin izin verilmeyen bir güzergahı kullanmaya çalıştığı öne sürüldü. İki milyon varilden fazla ham petrol taşıyan süper tankerlerden birinin Basra Körfezi'nin güneyinde yanarak battığı belirtildi. Gemilerin kimlikleri ve mürettebatın durumuna ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

  5. Seçimi kaybedip ABD’ye kaçan Bolsonaro, kalıcı oturum izni isteyecek

    Devlet başkanlığı seçimini kaybettikten sonra ülkesini terk eden Brezilyalı siyasetçi Flavio Bolsonaro, ABD’de ailesiyle birlikte kalıcı oturum izni almak istediğini açıkladı. Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu, siyasi çalışmalarını ABD’den yöneteceğini söyledi.

  6. Bakan Şimşek’ten fon vurgunu açıklaması: Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz

    Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon vurgunu sonrası TMSF’de oluşturulan iade ve geri kazanım hesabında bugüne kadar 35,6 milyar liralık birikim olduğunu, büyük kısmının fonlara aktarıldığını söyledi. Şimşek, “2,6 milyar liralık bir kısmı nakit olarak duruyor. Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz” dedi.

  7. Orban’ın eski bakanına operasyon: 20 milyon dolar nakit ele geçirildi

    Macaristan’da Viktor Orban döneminin bakanlarından Miklos Sesztak’a yönelik yolsuzluk soruşturmasında ormanlık alanlara gömülmüş, depo ve konutlara saklanmış 20 milyon dolarlık nakit ele geçirildi. Paranın beş makineyle sayılması sekiz saat sürdü. Sesztak, 37 milyon dolardan fazla rüşvet ve yasa dışı komisyon almakla suçlanıyor.

  8. Kocaeli’deki saldırının ardından CHP Sözcüsü Sönmez gazetecileri hedef aldı

    Mahkemenin mutlak butlan kararıyla CHP’nin başına getirilen Kemal Kılıçdaroğlu’nun Kocaeli etkinliğinde gazetecilere saldırılmasının ardından partiden açıklama geldi. Sözcü Atakan Sönmez, gazetecilerin hakaret ve fiziki müdahaleye uğradığı olayları “provokasyon girişimi” olarak niteledi. Sönmez, saldırıya uğrayan gazetecilerden birini hedef alarak olayların “gazetecilik ile aktivizm arasında kararsız kalmış bir medya çalışanından” kaynaklandığını savundu.

  9. AKP ilçe başkanıyla görüşmeyen sağlık müdürüne istifa baskısı iddiası

    Makamında AKP ilçe başkanıyla görüşmeyi reddeden bir ilçe sağlık müdürünün istifaya zorlandığı iddia edildi. Rize’nin Pazar ilçesinde müdürlük yapan Dr. İ.Ö., AKP İlçe Başkanı Furkan Namlı’nın randevu talebine kamu görevlisi olduğu gerekçesiyle olumsuz yanıt verdi. İstifa etmeye zorlanan ama yanaşmayan müdür, bir süre sonra görevden alındı.

✓