Köşe Yazısı

Gençlik neye sahip çıkıyor?

15:33 4 dk okuma

Gençlik bir kere daha Türkiye siyasetinde tartışmaların merkezinde.

Düne kadar gençliği yerden yere vuranların bu sefer günümüz gençlerine yönelik abartılı övgülerini işitiyoruz.

Yere göğe sığdıramamanın altında, gençliğe yönelik bir kavrayış eksikliği var. Kavrayamadıkları yerde bir tür gençlik mucizesi görüyorlar.

Gençliği eleştirdiklerinde de övdüklerinde de gençliğe bakışları ortak bir yanılgının üzerinde yükseliyor.

Yanılgının kökeninde gençliği belirli bir yaş grubunda yer almaktan kaynaklı olarak gelişen kültürel ortaklıklara dayalı bir tüketim alışkanlıkları ve beğeniler bütünü olarak kavramak yatıyor.

Bu yanlış tanımlamaların ilk sonucu bugünün gençliğinin eskinin “politik kuşaklarına” (bu örnekte gençliğe uzaktan not veren yaşlıların gençliklerine) benzemediği çıkarımı oluyor. Bu çıkarım da beraberinde gençliğe yönelik bir umutsuzluğu ve buna eşlik eden eleştirel bir yaklaşımı getiriyor.

Gençliğe inanmıyorlar. Çünkü gelecekten umutsuzlar.

Gençliği anlamıyorlar. Çünkü, toplumsal ve siyasal yapıların değişim dinamiklerini kavrayamıyorlar.

Döngü burada sona ermiyor.

Gençlik yerinde durmuyor. Yine kitapları, türküleri ve bayraklarıyla meydanları zaptediyor.

Bu olduğunda, aynı yaşlı topluluk içerisinde coşkulu bir gençlik hayranlığı yükseliyor. Gençlerin daha önce beğenilmeyen kültürel özelliklerine bu sefer de olmadık olumlu anlamlar atfediliyor.

Gençliği anlamamaya devam ediyorlar. Anlamadıkça karşılarında olanı mistikleştiriyor. Onun kendilerine farklı ve otantik gelen özelliklerinde büyülü anlamlar buluyorlar.

Y kuşağı, Z kuşağı gibi ABD sosyal bilimlerinden emanet alınan kavram seti tam da burada devreye giriyor. Gençliği bir toplumsal/siyasal kategori değil bir tüketici kümesi olarak kavrayan bu literatürün kuşak ayrımları da dolayısıyla bilimsellikten oldukça uzak bir zeminde şekilleniyor.

Döngü nitelendirmesini kullanmamızın bir nedeni var. Sokak hareketliliğinin geri çekildiği dönemlerde ilk basamağa geri dönme eğilimleri başlıyor. Genç kuşaklara yönelik umutsuzluk havası yeniden baskın geliyor.

Peki gençliği nasıl kavramak gerekiyor? Nasıl oluyor da gençlik her tarihsel sıkışma uğrağında çözücü/denklem değiştirici bir aktör olarak sahneye çıkabiliyor? Her seferinde umudu, yeniyi ve değişimi temsil edebiliyor?

Gençliğin X, Y veya Z kuşağı olduğu için değil tam da gençlik olduğu için bir politik kategoriyi ifade ediyor. Açacak olursak, gençliğe kimi toplumsal ve siyasal dönüşümlerde bir buzkıran rolünü veren olgu gençlerin tüketim alışkanlıkları veya toplumun gerisinden farklılaşan ve kendi içerisinde ortaklaşan kimi beğenileri değil.
Gençlik, toplumsal ve siyasal ilişkilerde kapladığı alan nedeniyle bir kategoriyi ifade ediyor. Bu alanın nesnel zeminini oluşturan ana olgu ise gençliğin üretim ilişkilerinin dışında yer alması ve entelektüel üretim merkezlerine yakınlığı sebebiyle sahip olduğu aydınlaşma potansiyeli. 12 Eylül 1980’i milat olarak kabul edebileceğimiz ve AKP’li yıllarda dozunu arttıran kapsamlı kuşatmayla kırılmaya ve bastırılmaya çalışılan bu potansiyelin nesnel zemini ortadan kaldırılamadığı ölçüde gençlik teslim alınamadı, kritik dönemeçlerde bir direnç unsuru olarak ortaya çıktı. Gezi’de yaşanan buydu. Bugün de yaşanan bu.

Aydınlaşma potansiyeli olarak tarif ettiğimiz bu karakter, gençliğin doğrudan siyasal ve ideolojik ikna ilişkileri üzerinden sınıflar mücadelesinde pozisyon almasının kapısını aralıyor. Siyaset ve ideoloji düzlemleri ile kurulan bu dolayımsız ilişki gençliği siyasal mücadelede özel bir aktör haline getiren temel nokta.

Siyasetle kurulan bu özgün ilişki aynı zamanda Türkiye örneğinde memleketi kurtarma misyonu ile kurulan tarihsel bağa da tekabül ediyor. Bu misyon merkezinde gelişen siyasallaşma gençliği ilerici toplumsal hareketlere daha açık hale getiriyor.

Gençlik kitlelerinin politizasyonunda ve harekete geçmesinde her zaman memleketin sorunları merkezi bir konumda yer alıyor. İçerisinden geçtiğimiz kriz uğrağı da bunun en somut örneklerinden birini sunuyor.

Gençlik mücadelesini ileri taşımak için geniş gençlik kesimlerini harekete geçiren ana başlıklarla bu başlıklar üzerinde çarpan etkisi yapan yan unsurları doğru tespit etmemiz gerekiyor.

Bize göre, gençliğin öne atılmasına yol açan ana öge ülkenin bir bütün olarak sahipsiz bırakılmış olması. AKP-MHP blokunun karşı devrimci tasfiye projesinin karşısında düzen muhalefetinin hamlesiz ve kabullenici tutumu. Bu öne çıkış üzerinde çarpan etkisi yapan unsurlar ise geniş gençlik kesimlerinin yaşadığı yoksulluk ve mahkum edildiği geleceksizlik.

Bu konuyu özel olarak vurgulamamızın nedeni, gençliğe ilişkin direniş sonrası yapılan tartışmaların neredeyse bütününde bizim çarpan etkisi olarak nitelendirdiğimiz ikinci eksenin merkeze yerleştirilmesi. Direnişin bundan sonraki aşamalarında inşa etmemiz gereken gençlik hareketi gençliğin kendi sorunlarını mı merkeze yerleştirecek yoksa ülkenin sorunlarını merkeze alarak mı ilerleyecek? Bize göre gençlik hareketinin gerçek potansiyeline ulaşması ülke siyaseti merkezli bir yaklaşımın ana omurgayı oluşturmasına, bu ana omurganın gençliğin kendileri de ülkedeki mevcut tablonun ürünü olan sorunlarına ilişkin politikalarla beslenmesine bağlı.

Gençlik bu sürecin mağduru değil denklem kurucu unsuru. Dolayısıyla, CHP’nin toplumun AKP karşıtı kesimlerini etrafında toparlama yeteneği konu gençlik olduğunda aynı etkiye ulaşamıyor. Gençlik özel konumu gereği memleketin sahipsizliğini daha yoğun bir biçimde kavrayan ve sahip çıkma rolünü üzerinde hisseden bir karaktere sahip.

Gençliğin bu karakteri aynı zamanda AKP karşıtı toplumsal direncin düzen muhalefetinin çerçevesine sıkıştırılmasına karşı da en önemli güvenceyi temsil ediyor. Tam da bu nedenle, ülkenin geleceği üzerinden hak iddia eden süreklileşmiş bir devrimci gençlik hareketinin inşası önümüzdeki dönemin en önemli devrimci görevlerinden birini oluşturuyor.

Kısa Kısa

Önceki gün

  1. Nvidia'nın eski CEO'su Jensen Huang, göreve dönmeyi de­ğer­len­di­ri­yor

    Financial Times'ın haberine göre, 12 Kasım'da Nvidia CEO'luğundan istifa eden Jensen Huang, görevine geri dönme olasılığını yakın çevresiyle görüşüyor. Huang, Çin adına casusluk yaptığından şüphelenilen bir kadınla ilişkisi olduğunun ortaya çıkmasının ardından istifa etmişti. Ancak casusluk iddiası bağımsız olarak doğrulanmış değil.

  2. Ali Babacan, KKTC Cumhurbaşkanı Erhürman ile görüştü

    DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, Lefkoşa'da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile bir araya geldi. Babacan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, görüşmede Birleşmiş Milletler öncülüğünde yürütülen müzakere sürecini ve ekonomideki gelişmeleri ele aldıklarını belirtti. Görüşmenin verimli geçtiğini ifade eden Babacan, Erhürman'a misafirperverliği için teşekkür etti.

  3. SPK'den tasfiye edilen fonların hisse satışlarına ilişkin açıklama

    SPK, kapatılma sürecindeki yatırım fonlarının ellerinde bulunan şirket hisselerinin nasıl satılacağına ilişkin açıklama yaptı. SPK, bu hisselerin topluca borsada satışa çıkarılmasının fiyatlarda düşüşe yol açabileceğini belirtti. Bu nedenle hisselerin, borsada satışa sunulmadan, ilgili şirketlere son kapanış fiyatı üzerinden satılmasına imkan tanındığını duyurdu.

  4. İran: Hürmüz Boğazı'nda iki petrol tankeri mayına çarptı, biri battı

    İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nın güneyinde iki petrol tankerinin deniz mayınlarına çarparak alev aldığını duyurdu. Açıklamada, tankerlerin izin verilmeyen bir güzergahı kullanmaya çalıştığı öne sürüldü. İki milyon varilden fazla ham petrol taşıyan süper tankerlerden birinin Basra Körfezi'nin güneyinde yanarak battığı belirtildi. Gemilerin kimlikleri ve mürettebatın durumuna ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

  5. Seçimi kaybedip ABD’ye kaçan Bolsonaro, kalıcı oturum izni isteyecek

    Devlet başkanlığı seçimini kaybettikten sonra ülkesini terk eden Brezilyalı siyasetçi Flavio Bolsonaro, ABD’de ailesiyle birlikte kalıcı oturum izni almak istediğini açıkladı. Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu, siyasi çalışmalarını ABD’den yöneteceğini söyledi.

  6. Bakan Şimşek’ten fon vurgunu açıklaması: Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz

    Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon vurgunu sonrası TMSF’de oluşturulan iade ve geri kazanım hesabında bugüne kadar 35,6 milyar liralık birikim olduğunu, büyük kısmının fonlara aktarıldığını söyledi. Şimşek, “2,6 milyar liralık bir kısmı nakit olarak duruyor. Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz” dedi.

  7. Orban’ın eski bakanına operasyon: 20 milyon dolar nakit ele geçirildi

    Macaristan’da Viktor Orban döneminin bakanlarından Miklos Sesztak’a yönelik yolsuzluk soruşturmasında ormanlık alanlara gömülmüş, depo ve konutlara saklanmış 20 milyon dolarlık nakit ele geçirildi. Paranın beş makineyle sayılması sekiz saat sürdü. Sesztak, 37 milyon dolardan fazla rüşvet ve yasa dışı komisyon almakla suçlanıyor.

  8. Kocaeli’deki saldırının ardından CHP Sözcüsü Sönmez gazetecileri hedef aldı

    Mahkemenin mutlak butlan kararıyla CHP’nin başına getirilen Kemal Kılıçdaroğlu’nun Kocaeli etkinliğinde gazetecilere saldırılmasının ardından partiden açıklama geldi. Sözcü Atakan Sönmez, gazetecilerin hakaret ve fiziki müdahaleye uğradığı olayları “provokasyon girişimi” olarak niteledi. Sönmez, saldırıya uğrayan gazetecilerden birini hedef alarak olayların “gazetecilik ile aktivizm arasında kararsız kalmış bir medya çalışanından” kaynaklandığını savundu.

  9. AKP ilçe başkanıyla görüşmeyen sağlık müdürüne istifa baskısı iddiası

    Makamında AKP ilçe başkanıyla görüşmeyi reddeden bir ilçe sağlık müdürünün istifaya zorlandığı iddia edildi. Rize’nin Pazar ilçesinde müdürlük yapan Dr. İ.Ö., AKP İlçe Başkanı Furkan Namlı’nın randevu talebine kamu görevlisi olduğu gerekçesiyle olumsuz yanıt verdi. İstifa etmeye zorlanan ama yanaşmayan müdür, bir süre sonra görevden alındı.

✓