Köşe Yazısı

Solda CHP’cilik üzerine notlar

17:43 3 dk okuma

Türkiye sosyalist hareketinin CHP’ye yaklaşımına ilişkin tartışmaların uzun yıllara yayılan kökleri var. Bu anlamıyla, sosyalist hareketin belirli bölmeleri için demokratikleşme adına CHP’nin peşine takılmak da CHP tabanına seslenebilmek adına bu partinin merkezini ve politikalarını eleştirmekten imtina etmek de yeni ve özgün durumu ifade etmiyor. Yine de son yıllarda karşımıza çıkan CHP’nin uzantısı/sol kanadı haline gelme hali, kurulan sorunlu ilişkideki daha üst bir aşamayı ifade ediyor ve bu nedenle özel olarak tartışılmayı hak ediyor.

Öte yandan başka siyasi güçlerin peşine takılma eğilimi, tek başına CHP ile sınırlı olmadığı ölçüde bugün düşüşte olsa da geçmiş yılların önemli bir bölümüne damgasını vuran DEM Parti ve öncüllerine yedeklenme eğiliminden de bağımsız düşünülemez.

İlk olarak, başka siyasi aktörlerden medet umma eğilimi ile güncel siyasi görevlerin yakıcılığı/aciliyeti arasında bir karşılıklı ilişki olduğunu söyleyebiliriz. Siyasete daha etkili müdahale ihtiyacı arttıkça sosyalistler çareyi verili ajandalardan/aktörlerden birini güçlendirmekte buluyorlar. Bunun kökeninde ise kendisini sosyalist olarak adlandıran kesimlerin çok önemli bir bölümü için dünyayı değiştirmenin tek olası yöntemi olarak devrim fikrinin gündemden düşmüş olması yer alıyor. Bunun yerine devrim, giderek gerçekleşmesi oldukça güç olan ve mevcut koşullarla/sorunlarla ilişkisiz ve bu anlamıyla dünyevi niteliği tartışmalı bir mistik anı işaret edecek biçimde kullanılıyor. Devrim bu tarz bir mistikleştirme ile gökyüzüne gönderilince yeryüzünün acil sorunlarını çözme aracı olarak elimizde güncel olanla tarihsel olanı bağlayamamanın ürünü olan bir pragmatizmden başka bir şey kalmıyor. Tablonun diğer tarafında siyasete koyduğu mesafe ile kendisini düzen dışı tutmaya çalışan bir apolitizm yer alıyor. İlk bakışta karşıt gibi görünen bu iki eğilim, aynı döngünün tamamlayıcı parçaları olmanın ötesine geçemiyor.

Sosyalistlerin CHP’den bağımsız bir siyasi aktör olma konusunda tereddütlü davranmasında zaman zaman gerekçe olarak kullanılan dikkat çekici bir nokta ise bu partiye oy veren toplumsal kesimlerin tepkilerinden duyulan çekinceler. Özellikle seçim dönemlerinde sıklıkla dillendirilen bu mantık dizgesine göre sosyalistlerin kendilerine yakın olabilecek ve sol hassasiyetler barındıran bu toplumsal kesimler üzerinde etki kurabilme adına kendi bağımsız siyasi iddialarından vazgeçmeleri gerekiyor.

Bu hatalı dizge, düzen siyasi aktörleri ve onların toplumsal tabanları arasındaki temsil ilişkisine dair hatalı bir varsayıma dayanıyor. Düzen siyasetinin kitlelerin talep ve beklentilerini kendi prizmasından geçirerek kapsayabilme ve yönlendirebilme yeteneğinin abartılmasına dayanan bu hata, Türkiye’deki yerleşik siyasi yapının kitlelerle ilişkisinin kırılgan karakterini ve yaşadığı derin temsil krizini doğru bir biçimde saptayamıyor. Tam da bu nedenle, sürecin devrimcilere sunduğu olanakları değerlendirmekte başarısız kalınıyor.

Türkiye’de sosyalizmin cumhuriyetçiliği ve laikliği temsil etmek için dümeni CHP’ye kırması değil, aksine CHP ile hesaplaşması gerekiyor. Gerçek bir hesaplaşmanın önkoşulu ise CHP’yi sola çekmenin değil, cumhuriyetçilik ve laiklik üzerinden mobilize olma potansiyeli taşıyan emekçi kitleleri CHP’den koparmanın hedeflenmesi. Dolayısıyla ilk bakışta öyle görünmese de sürekli olarak CHP’nin aslında nasıl bir politika yürütmesi gerektiğini tartışmak ve kendi hattını bu eleştiri üzerinden kurmak da nihai olarak umudu bir düzen partisinin doğru politikaları üretmesinde gördüğü ölçüde sosyalistleri bir tür CHP hizbi düzeyine indirgiyor.

Cumhuriyetçi ve laik talep ve beklentilere sahip geniş toplumsal kesimlerle CHP arasında kurulan bu hatalı örtüşme/temsil ilişkisinin bir diğer yönünü ise CHP’ciliğe mesafe koymak adına sosyalistlerin bu alanlarda daha tereddütlü hareket etmesi oluşturuyor. Bu tereddütlü yaklaşımın beslenme alanı sunduğu apolitizm ise AKP iktidarının uzunca bir süredir taşıyıcılığını yaptığı karşı-devrimci dönüşümün sosyalistlere yüklediği devrimci görevlere sırtını döndüğü ölçüde solu bir etkisizlik sarmalına mahkum kılıyor.

CHP tam da CHP olduğu için yani sınıfsal karakterinin dayattığı çerçeve nedeniyle laiklik ve cumhuriyetçiliğe sırtını dönerek sürekli bir biçimde karşı-devrimci dönüşümün yarattığı yeni zeminle uyumlulaşmaya çabalarken burada oluşan temsil krizine gözünü dikmemek, sosyalistler için bir seçenek değil. Benzer bir biçimde CHP’ciliğin alternatifini DEM Parti ya da başka bir siyasi gücün peşine takılmakta gören yaklaşımlar da sosyalizmin bir siyasi proje olarak ayrı bir seçenek haline getirilmesini öngörmedikleri ölçüde aynı hatalı eğilimin bir başka türünü üretiyorlar.

Başka bir ifadeyle CHP’ciliğin panzehrini çubuğu bu sefer diğer tarafa bükerek Kürt siyasi hareketine yakınlaşmak oluşturmuyor. Benzer bir biçimde soldaki bir diğer baskın eğilim olan DEM Parti kuyrukçuluğunun çözümü de CHP’nin kanatları altına girmek değil.

Peki çözüm nerede? Başka birçok yerde olduğu gibi burada da her şeyi kendimizden beklemekte. Güncel sorunların tek gerçekçi çözümü olarak devrimci bir siyaseti inşa etmekte.

Kısa Kısa

Önceki gün

  1. Nvidia'nın eski CEO'su Jensen Huang, göreve dönmeyi de­ğer­len­di­ri­yor

    Financial Times'ın haberine göre, 12 Kasım'da Nvidia CEO'luğundan istifa eden Jensen Huang, görevine geri dönme olasılığını yakın çevresiyle görüşüyor. Huang, Çin adına casusluk yaptığından şüphelenilen bir kadınla ilişkisi olduğunun ortaya çıkmasının ardından istifa etmişti. Ancak casusluk iddiası bağımsız olarak doğrulanmış değil.

  2. Ali Babacan, KKTC Cumhurbaşkanı Erhürman ile görüştü

    DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, Lefkoşa'da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile bir araya geldi. Babacan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, görüşmede Birleşmiş Milletler öncülüğünde yürütülen müzakere sürecini ve ekonomideki gelişmeleri ele aldıklarını belirtti. Görüşmenin verimli geçtiğini ifade eden Babacan, Erhürman'a misafirperverliği için teşekkür etti.

  3. SPK'den tasfiye edilen fonların hisse satışlarına ilişkin açıklama

    SPK, kapatılma sürecindeki yatırım fonlarının ellerinde bulunan şirket hisselerinin nasıl satılacağına ilişkin açıklama yaptı. SPK, bu hisselerin topluca borsada satışa çıkarılmasının fiyatlarda düşüşe yol açabileceğini belirtti. Bu nedenle hisselerin, borsada satışa sunulmadan, ilgili şirketlere son kapanış fiyatı üzerinden satılmasına imkan tanındığını duyurdu.

  4. İran: Hürmüz Boğazı'nda iki petrol tankeri mayına çarptı, biri battı

    İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nın güneyinde iki petrol tankerinin deniz mayınlarına çarparak alev aldığını duyurdu. Açıklamada, tankerlerin izin verilmeyen bir güzergahı kullanmaya çalıştığı öne sürüldü. İki milyon varilden fazla ham petrol taşıyan süper tankerlerden birinin Basra Körfezi'nin güneyinde yanarak battığı belirtildi. Gemilerin kimlikleri ve mürettebatın durumuna ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

  5. Seçimi kaybedip ABD’ye kaçan Bolsonaro, kalıcı oturum izni isteyecek

    Devlet başkanlığı seçimini kaybettikten sonra ülkesini terk eden Brezilyalı siyasetçi Flavio Bolsonaro, ABD’de ailesiyle birlikte kalıcı oturum izni almak istediğini açıkladı. Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu, siyasi çalışmalarını ABD’den yöneteceğini söyledi.

  6. Bakan Şimşek’ten fon vurgunu açıklaması: Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz

    Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon vurgunu sonrası TMSF’de oluşturulan iade ve geri kazanım hesabında bugüne kadar 35,6 milyar liralık birikim olduğunu, büyük kısmının fonlara aktarıldığını söyledi. Şimşek, “2,6 milyar liralık bir kısmı nakit olarak duruyor. Nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz” dedi.

  7. Orban’ın eski bakanına operasyon: 20 milyon dolar nakit ele geçirildi

    Macaristan’da Viktor Orban döneminin bakanlarından Miklos Sesztak’a yönelik yolsuzluk soruşturmasında ormanlık alanlara gömülmüş, depo ve konutlara saklanmış 20 milyon dolarlık nakit ele geçirildi. Paranın beş makineyle sayılması sekiz saat sürdü. Sesztak, 37 milyon dolardan fazla rüşvet ve yasa dışı komisyon almakla suçlanıyor.

  8. Kocaeli’deki saldırının ardından CHP Sözcüsü Sönmez gazetecileri hedef aldı

    Mahkemenin mutlak butlan kararıyla CHP’nin başına getirilen Kemal Kılıçdaroğlu’nun Kocaeli etkinliğinde gazetecilere saldırılmasının ardından partiden açıklama geldi. Sözcü Atakan Sönmez, gazetecilerin hakaret ve fiziki müdahaleye uğradığı olayları “provokasyon girişimi” olarak niteledi. Sönmez, saldırıya uğrayan gazetecilerden birini hedef alarak olayların “gazetecilik ile aktivizm arasında kararsız kalmış bir medya çalışanından” kaynaklandığını savundu.

  9. AKP ilçe başkanıyla görüşmeyen sağlık müdürüne istifa baskısı iddiası

    Makamında AKP ilçe başkanıyla görüşmeyi reddeden bir ilçe sağlık müdürünün istifaya zorlandığı iddia edildi. Rize’nin Pazar ilçesinde müdürlük yapan Dr. İ.Ö., AKP İlçe Başkanı Furkan Namlı’nın randevu talebine kamu görevlisi olduğu gerekçesiyle olumsuz yanıt verdi. İstifa etmeye zorlanan ama yanaşmayan müdür, bir süre sonra görevden alındı.

✓